Rituals for Women: હિન્દુ ધર્મમાં Makar Sankranti (મકરસંક્રાંતિ) ને મહાપર્વ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે 14 January, 2026 ના રોજ આ તહેવાર ઉજવવામાં આવશે. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ઘરની સ્ત્રીને 'લક્ષ્મી'નું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. જ્યારે ગૃહિણી શુભ મુહૂર્તમાં વિશેષ કાર્યો કરે છે, ત્યારે તેનું ફળ સમગ્ર પરિવારને મળે છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, આ વખતે સંક્રાંતિ પર મહિલાઓ જો અહીં દર્શાવેલા 5 નિયમોનું પાલન કરે તો ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિના દ્વાર ખુલી જાય છે.
1. તલના પાણીથી સ્નાન (Sesame Bath)
મકરસંક્રાંતિના દિવસે સ્નાનનું વિશેષ મહત્વ છે. મહિલાઓએ સવારે બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં ઉઠીને પાણીમાં થોડા કાળા કે સફેદ તલ (Sesame Seeds) નાખીને સ્નાન કરવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, આમ કરવાથી શરીર અને મનની નકારાત્મકતા દૂર થાય છે અને તણાવમાંથી મુક્તિ મળે છે. આ સ્નાન સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર કરે છે.
2. કલર થેરાપી: કયા કપડાં પહેરવા?
તહેવાર પર રંગોનું પણ ખાસ મહત્વ હોય છે. આ દિવસે કાળા કપડાં પહેરવાનું ટાળવું જોઈએ. તેના બદલે મહિલાઓએ નારંગી (Orange) અથવા પીળા (Yellow) રંગના વસ્ત્રો ધારણ કરવા જોઈએ. પીળો રંગ ગુરુ ગ્રહ અને નારંગી રંગ સૂર્યનું પ્રતિક છે, જે આત્મવિશ્વાસ વધારે છે અને ઘરમાં ખુશીનું વાતાવરણ સર્જે છે.
3. સૂર્ય પૂજા અને તુલસીનો નિયમ
સ્નાન કર્યા બાદ તાંબાના લોટામાં પાણી, લાલ ફૂલ, ચોખા (અક્ષત), ગોળ અને કંકુ નાખીને સૂર્ય દેવને અર્ઘ્ય આપવું જોઈએ. તેનાથી પરિવારનું સ્વાસ્થ્ય સારું રહે છે.
ખાસ સાવચેતી: આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિના દિવસે 'એકાદશી' (Ekadashi) હોવાનો યોગ છે. એકાદશીના દિવસે તુલસીને જળ ચડાવવું વર્જિત હોય છે, તેથી આ દિવસે તુલસી ક્યારેમાં પાણી રેડવું નહીં.
4. રસોડામાં શું બનાવવું અને શું નહીં?
સામાન્ય રીતે મકરસંક્રાંતિ પર ખીચડી બનાવવાની પરંપરા છે. પરંતુ આ વખતે એકાદશી હોવાથી ચોખા (Rice) નો ઉપયોગ વર્જિત ગણાશે. તેથી મહિલાઓએ રસોડાની સાફ-સફાઈ કરીને ગોળ અને તલની મીઠાઈઓ અથવા વાનગીઓ બનાવીને ભગવાનને ભોગ ધરાવવો જોઈએ. ચોખાની ખીચડી બનાવવાનું ટાળવું જોઈએ.
5. સુહાગ સામગ્રી અને દાન (Donation)
સંક્રાંતિ એ દાન-પુણ્યનો તહેવાર છે.
અન્ન દાન: એકાદશી હોવાથી ચોખાને બદલે ઘઉં, બાજરી, ગોળ અને તલનું દાન કરવું શ્રેષ્ઠ રહેશે.
સૌભાગ્ય દાન: આ દિવસે 14 સૌભાગ્યવતી મહિલાઓને હળદર-કંકુ લગાવીને સુહાગની સામગ્રી (જેમ કે બંગડી, બિંદી, મહેંદી) ભેટમાં આપવી જોઈએ. માન્યતા છે કે આમ કરવાથી પતિનું આયુષ્ય વધે છે અને અખંડ સૌભાગ્યના આશીર્વાદ મળે છે.
(ડિસ્ક્લેમર: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય માન્યતાઓ અને જ્યોતિષીય જાણકારી પર આધારિત છે. અમલ કરતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી હિતાવહ છે.)