Railway Budget 2026: નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણનું બજેટ ભાષણ શરૂ થઈ ગયું છે. રેલવેને 2026-27 ના બજેટ માટે ઘણી આશાઓ છે. અગાઉ, સરકારે કેન્દ્રીય બજેટ ઉપરાંત રેલવે બજેટ રજૂ કર્યું હતું. જોકે, 2017થી રેલવે બજેટને કેન્દ્રીય બજેટમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે. 2026ના બજેટમાં રેલવે માટે ઘણી મોટી જાહેરાતો થવાની ધારણા છે. એવી પણ અપેક્ષા છે કે બજેટ મુસાફરોની માંગણીઓને સંબોધિત કરી શકે છે, જેમ કે વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે છૂટછાટો અને વધુ આધુનિક ટ્રેનો.
રેલવે માટે કઈ જાહેરાતો કરવામાં આવી રહી છે?
સાત હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર બનાવવામાં આવશે. આ એવા શહેરોને જોડશે જે વિકાસને આગળ ધપાવવાની અપેક્ષા રાખે છે. આ કોરિડોર મુંબઈથી પુણે, પુણેથી હૈદરાબાદ, હૈદરાબાદથી બેંગલુરુ, હૈદરાબાદથી ચેન્નઈ, ચેન્નઈથી બેંગલુરુ, દિલ્હીથી વારાણસી અને વારાણસીથી સિલિગુડી સુધી બનાવવામાં આવશે.
રેલવે બજેટમાંથી 5 મુખ્ય અપેક્ષાઓ:
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે છૂટછાટો: આ વર્ષના રેલવે બજેટમાંથી મુસાફરોની સૌથી મોટી અપેક્ષાઓમાંની એક વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ટિકિટ છૂટછાટો સાથે સંબંધિત છે. વરિષ્ઠ નાગરિકોને અગાઉ ટિકિટ ડિસ્કાઉન્ટ મળતું હતું, પરંતુ કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન આ ડિસ્કાઉન્ટ પાછું ખેંચી લેવામાં આવ્યું હતું. અગાઉ, 60 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના પુરુષોને 40 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ મળતું હતું, અને 58 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરની મહિલાઓને 50 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ મળતું હતું.
2026માં સલામતી એક મુખ્ય મુદ્દો બનવાની ધારણા છે, અને સરકાર આ હેતુ માટે ફાળવણીમાં વધારો કરી શકે છે. વિવિધ અહેવાલો અનુસાર, રેલ સલામતી પર ખર્ચ 1.3 લાખ કરોડથી વધુ થઈ શકે છે. વધુમાં રેલવે મૂડી ખર્ચ આશરે 10 ટકા વધવાની ધારણા છે, જે 2025માં 2.52 લાખ કરોડથી આશરે 2.75 લાખ કરોડ થશે.
વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનો: રેલવે બજેટ 24 કોચવાળી વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનોના સંપૂર્ણ પાયે ઉત્પાદનને ટેકો આપવાની અપેક્ષા છે. આ લાંબા રૂટ પર રાજધાની એક્સપ્રેસ સેવાઓને બદલવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે અને તેમાં પેન્ટ્રી કાર અને અદ્યતન સલામતી સુવિધાઓ હોવાની અપેક્ષા છે.
જુલાઈ 2025 માં, કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સંસદમાં માહિતી આપી હતી કે ટ્રેનોમાં નોન-એસી કોચનો હિસ્સો લગભગ 70 ટકા સુધી વધી ગયો છે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે આગામી પાંચ વર્ષમાં 17,000 નોન-એસી જનરલ અને સ્લીપર કોચ ઉમેરવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે. એવી અપેક્ષા છે કે આ બજેટમાં આ યોજનાને ઔપચારિક બનાવવામાં આવશે.
1924થી રેલવે બજેટ સામાન્ય બજેટથી અલગ રજૂ કરવામાં આવે છે. આ પરંપરા સ્વતંત્રતા પછી પણ ચાલુ રહી. 2014 માં મોદી સરકાર સત્તામાં આવ્યા પછી રેલવે બજેટ 2016 સુધી અલગથી રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, 2017 ના બજેટમાં, રેલવે બજેટને સામાન્ય બજેટનો ભાગ બનાવવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી રેલવે બજેટ સામાન્ય બજેટની સાથે રજૂ કરવામાં આવે છે.