માત્ર 2 મિનિટનો ટેસ્ટ અને માતા-બાળક બંનેના જીવન સુરક્ષિતિ, જાણો ગર્ભાવસ્થા માટે કેમ છે જરુરી?

Pregnancy Safety Tips: ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન હાઈ બ્લડ પ્રેશર સાથે સંકળાયેલ જોખમ ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે ફક્ત માતાને જ નહીં પરંતુ બાળકને પણ અસર કરે છે. ચાલો આ વિશે વિગતવાર જાણીએ.

હાઈ બ્લડ પ્રેશર ટેસ્ટ

Source : pexels

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન બ્લડ પ્રેશર ટેસ્ટ માત્ર ૨ મિનિટ લે છે.
• પ્રીક્લેમ્પસિયા ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ છે.
• રોલ-ઓવર ટેસ્ટ ગર્ભાવસ્થામાં જોખમ સૂચવી શકે છે.
• BP મોનિટરિંગ માતા અને બાળક બંનેના સ્વાસ્થ્ય માટે જરૂરી છે.

Pregnancy Safety Tips: પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન લોકો અવારનવાર સારા ખોરાક, વધુ આરામ અને બાળકના વિકાસ પર પૂરેપૂરું ધ્યાન આપે છે, પરંતુ આ દરમિયાન એક નાનકડો ટેસ્ટ ઘણીવાર નજરઅંદાજ થઈ જાય છે. આ ટેસ્ટ માત્ર 2 મિનિટમાં થાય છે, પરંતુ ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે આ નાનકડું ચેકઅપ માતા અને બાળક બંનેનો જીવ બચાવી શકે છે. અહીં વાત થઈ રહી છે બ્લડ પ્રેશર ટેસ્ટની, જેને ઘણી મહિલાઓ એટલા માટે ગંભીરતાથી લેતી નથી કારણ કે તેમને કોઈ તકલીફ અનુભવાતી નથી.

 

વિશ્વભરમાં મૃત્યુનું સૌથી મોટું કારણ

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) મુજબ, પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન થતી હાઈ BPની સમસ્યાઓ, ખાસ કરીને પ્રીક્લેમ્પસિયા, વિશ્વભરમાં માતાના મૃત્યુના મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે. સૌથી જોખમી બાબત એ છે કે આ બીમારી ઘણીવાર કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો વગર ધીમે-ધીમે વધે છે. ઘણીવાર મહિલા સંપૂર્ણપણે સામાન્ય અનુભવે છે, પરંતુ અંદરખાને શરીર પર દબાણ વધી રહ્યું હોય છે.

બે મિનિટથી પણ ઓછા સમયમાં ટેસ્ટ

આર્ટેમિસ હોસ્પિટલના ઓબ્સ્ટેટ્રિક્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજી ડિપાર્ટમેન્ટના ચેરપર્સન ડો. રેણુ રૈના સહગલ જણાવે છે કે ડિજિટલ કે મેન્યુઅલ BP મોનિટરથી સિસ્ટોલિક અને ડાયસ્ટોલિક પ્રેશર ચેક કરવામાં આવે છે. આમાં 2 મિનિટથી પણ ઓછો સમય લાગે છે, પરંતુ તેનાથી ખબર પડે છે કે શરીર પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન પોતાને કેવી રીતે એડજસ્ટ કરી રહ્યું છે.

ક્યારે ગણાય જોખમની નિશાની?

કેટલાક કિસ્સાઓમાં ડોક્ટરો 'રોલ-ઓવર ટેસ્ટ' પણ કરે છે, ખાસ કરીને 28 થી 32 અઠવાડિયાની પ્રેગ્નન્સી વચ્ચે. પિંકી પ્રોમિસના કન્સલ્ટન્ટ ગાયનેકોલોજિસ્ટ ડો. વિનતી મનિયાર કહે છે કે, આ ટેસ્ટમાં મહિલા પહેલા ડાબા પડખે સૂવે છે અને પછી પીઠના સહારે સીધી સૂવે છે. જો ડાયસ્ટોલિક બ્લડ પ્રેશર 20 mmHg કે તેથી વધુ વધી જાય, તો તે જોખમનો સંકેત હોઈ શકે છે. ડોક્ટરોના મતે, આનાથી ખબર પડે છે કે બ્લડ વેસલ્સ (રક્તવાહિનીઓ) યોગ્ય રીતે કામ કરી રહી છે કે નહીં.

પ્રેગ્નન્સીમાં હાઈ BPનું શું જોખમ હોય છે?

પ્રેગ્નન્સીમાં હાઈ BPનું જોખમ એટલા માટે વધુ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેની અસર માત્ર માતા પર નહીં, પણ બાળક પર પણ પડે છે. જો સમયસર જાણ ન થાય તો પ્લેસેન્ટા (ગર્ભનાળ) સુધી લોહીનો પ્રવાહ ઓછો થઈ શકે છે, જેનાથી બાળકને ઓક્સિજન અને જરૂરી પોષણ યોગ્ય માત્રામાં મળતું નથી. આનાથી લો બર્થ વેઈટ, સમય કરતા પહેલા ડિલિવરી (પ્રિમેચ્યોર), ખેંચ આવવી અને બીજી ઘણી ગંભીર સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ્સ ઓફ હેલ્થ (NIH) ના સંશોધન મુજબ, સમયસર તપાસ અને મોનિટરિંગ એ સૌથી અસરકારક રીત માનવામાં આવે છે.

પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન તપાસ કેમ જરૂરી છે?

ડોક્ટરો માત્ર BP ટેસ્ટ પર ભરોસો નથી રાખતા. ડો. વિનતી મનિયાર તેને 'એસેન્શિયલ ટ્રાયો'  કહે છે. આમાં યુરિન આલ્બ્યુમિન ટેસ્ટ, યુરિક એસિડ અને ક્રિએટિનાઇન જેવા બ્લડ માર્કર્સ અને પ્લેટલેટ કાઉન્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ ટેસ્ટ્સથી ખબર પડે છે કે કિડની, બ્લડ અને અન્ય અંગો યોગ્ય રીતે કામ કરી રહ્યા છે કે નહીં. ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન દરેક નાની તપાસ જરૂરી હોય છે અને 2 મિનિટનો આ BP ટેસ્ટ માત્ર ફોર્મલિટી નથી, પરંતુ માતા અને બાળકની સુરક્ષાનો મહત્વનો ભાગ છે.

Disclaimer: આ માહિતી રિસર્ચ સ્ટડીઝ અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય પર આધારિત છે. તેને મેડિકલ સલાહનો વિકલ્પ ન માનવો. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ કે વ્યાયામ અપનાવતા પહેલા તમારા ડોક્ટર કે સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ જરૂર લેવી.

આ પણ વાંચો

ઉનાળામાં કેમ ખાવી જોઈએ શક્કરટેટી? ફોર્ટિસના ડૉક્ટરે જણાવ્યા આ ફળના અદ્ભુત અને અઢળક ફાયદાઓ!

ઉનાળામાં કાપેલું તરબૂચ ખાવું કેટલું સુરક્ષિત? જાણો ડાયેટિશિયન અને નિષ્ણાતોની સલાહ