Heart Attack Symptoms: આજના આધુનિક સમયમાં બદલાયેલી લાઈફસ્ટાઈલને કારણે લોકો પોતાના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે બેદરકાર બન્યા છે. મોબાઈલ, કરિયરની રેસ અને કામના ભારણમાં આપણે 'હૃદયના સ્વાસ્થ્ય' (Heart Health) ને ભૂલી ગયા છીએ. એક સમયે હાર્ટ એટેક માત્ર વૃદ્ધોની બીમારી ગણાતી હતી, પરંતુ હવે જંક ફૂડ, બેઠાડુ જીવન અને માનસિક તણાવ (Stress) ને કારણે યુવાનો પણ તેનો શિકાર બની રહ્યા છે.
મોટાભાગના લોકો માને છે કે 'હાર્ટ એટેક' (Heart Attack) આવે ત્યારે માત્ર છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો થાય છે, પરંતુ આ માન્યતા અધૂરી છે. ઘણીવાર શરીર એવા સામાન્ય સંકેતો આપે છે જેને આપણે ગેસ, થાક કે નબળાઈ માનીને અવગણીએ છીએ. આ નાની ભૂલ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
હાર્ટ એટેક અચાનક નથી આવતો
કાર્ડિયોલોજી વિભાગના (Cardiology Department) નિષ્ણાતોના મતે, હાર્ટ એટેક હંમેશા અચાનક નથી આવતો. ઘણા કિસ્સાઓમાં શરીર દિવસો કે અઠવાડિયા પહેલા 'વોર્નિંગ સાઈન્સ' (Warning Signs) આપવાનું શરૂ કરી દે છે. જો આ ચિહ્નો સમયસર ઓળખી લેવામાં આવે, તો જીવ બચાવી શકાય છે.
માત્ર છાતીમાં દુખાવો જ નહીં, આ 7 લક્ષણો પણ છે જોખમી:
છાતીમાં ભારેપણું કે દબાણ: જરૂરી નથી કે તીવ્ર દુખાવો જ થાય. ઘણીવાર છાતીમાં બળતરા, ગભરામણ કે કોઈ વજન મૂક્યું હોય તેવું દબાણ અનુભવાય છે. આ દુખાવો છાતીથી પ્રસરીને ડાબા હાથ, જડબા (Jaw), ગરદન કે પીઠ સુધી જઈ શકે છે.
શ્વાસ લેવામાં તકલીફ (Shortness of Breath): જો તમને થોડું ચાલવા કે સીડી ચઢવા જેવી સામાન્ય ક્રિયામાં પણ શ્વાસ ચઢી જાય છે, તો તે 'હાર્ટ ફેલ્યોર' (Heart Failure) ની નિશાની હોઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે હૃદય શરીરને પૂરતો ઓક્સિજન પહોંચાડી શકતું નથી.
અતિશય થાક: જો પૂરતો આરામ કરવા છતાં અને નાનું કામ કરવા છતાં અતિશય થાક લાગે, તો ચેતી જવું. ખાસ કરીને મહિલાઓમાં હાર્ટ એટેક પહેલા આ લક્ષણ વધુ જોવા મળે છે.
કોલ્ડ સ્વેટ (Cold Sweat): એસીમાં બેઠા હોવા છતાં અથવા કોઈ શારીરિક શ્રમ વગર અચાનક ઠંડો પરસેવો વળવો એ હૃદયરોગનો સ્પષ્ટ સંકેત હોઈ શકે છે.
ચક્કર આવવા: અચાનક માથું ફરવું કે બેહોશ થવું એ દર્શાવે છે કે મગજ અને હૃદય સુધી લોહી પહોંચવામાં તકલીફ થઈ રહી છે.
પાચન સંબંધી સમસ્યા: ઘણીવાર હાર્ટ એટેકના દુખાવાને લોકો 'ગેસ' (Gas), અપચો કે એસિડિટી માની લે છે. જો દવાથી રાહત ન મળે અને પરસેવો થાય, તો તે હાર્ટ એટેક હોઈ શકે છે.
ઊંઘમાં ખલેલ: રાત્રે શ્વાસ રૂંધાવો, ગભરામણ થવી કે વારંવાર ઊંઘ ઉડી જવી પણ નબળા હૃદયની નિશાની છે.
બચવા માટે શું કરવું? (Prevention Tips)
હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે નીચે મુજબના 6 પગલાં અનુસરો:
ખોરાકમાં જંક ફૂડ ટાળો અને પૌષ્ટિક આહાર લો.
દરરોજ 30 મિનિટ ચાલવાનું કે કસરત કરવાનું રાખો.
સ્મોકિંગ અને આલ્કોહોલથી દૂર રહો.
સ્ટ્રેસ લેવલ ઓછું કરો અને પૂરતી ઊંઘ લો.
સમયાંતરે 'બ્લડ પ્રેશર' (BP), સુગર અને કોલેસ્ટ્રોલ રિપોર્ટ કરાવો.
જો ઉપર મુજબના લક્ષણો 5 મિનિટથી વધુ સમય સુધી રહે, તો ઘરેલુ ઉપચાર કરવાને બદલે તાત્કાલિક ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.
(ડિસ્ક્લેમર: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે. કોઈપણ લક્ષણ જણાય તો તબીબી સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.)