NFHS-6 એ 'રાષ્ટ્રીય પરિવાર સ્વાસ્થ્ય સર્વે' છે, જે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા 2023-24માં કરાયો હતો. તેમાં 6.79 લાખ પરિવારોનો સમાવેશ થાય છે અને તે સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત માહિતી આપે છે.
કોરોના પછી ભારતમાં આ ગંભીર રોગના કેસમાં ભયંકર ઉછાળો, NFHS-6 ના આંકડાએ વધારી ચિંતા
શારીરિક શ્રમનો અભાવ અને ખરાબ આહારના કારણે 15 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોમાં હાઈ બ્લડ સુગર અને મેદસ્વીતાનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધ્યું; તાજેતરમાં જાહેર થયેલા સ્વાસ્થ્ય સર્વેના આંકડાઓએ એક્સપર્ટ્સની ઊંઘ ઉડાડી.

- કોવિડ પછી બદલાયેલી જીવનશૈલીથી સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર થઈ.
- NFHS-6 સર્વેમાં ડાયાબિટીસના કેસમાં 5% વધારો નોંધાયો.
- 15-49 વયના પુરુષ-મહિલામાં મોટાપાનું પ્રમાણ પણ વધ્યું.
- આ ભયજનક આંકડાઓ મોટી સ્વાસ્થ્ય કટોકટીનો સંકેત આપે છે.
nfhs 6 diabetes data: કોવિડ-19 મહામારી પછી ભારતીયોની જીવનશૈલીમાં આવેલા મોટા બદલાવની સ્વાસ્થ્ય પર ખૂબ જ ગંભીર અસર પડી છે. ઘરે વધુ સમય બેસી રહેવું, શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો અને અનહેલ્ધી ખાણીપીણીની આદતોને કારણે લોકોમાં ડાયાબિટીસ અને મોટાપા (સ્થૂળતા) જેવી મેટાબોલિક બીમારીઓ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહી છે. તાજેતરમાં જ કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા 'રાષ્ટ્રીય પરિવાર સ્વાસ્થ્ય સર્વે-6' (NFHS-6) ના આંકડાઓએ હેલ્થ એક્સપર્ટ્સની ચિંતા વધારી દીધી છે. આ રિપોર્ટ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે દેશમાં હાઈ બ્લડ સુગર અને મેદસ્વીતાના કેસમાં ભયજનક ઉછાળો આવ્યો છે, જે ભવિષ્યમાં મોટી સ્વાસ્થ્ય કટોકટી ઊભી કરી શકે છે.
6.79 લાખ પરિવારોનો કરાયો સર્વે
NFHS-6 નો આ સર્વે વર્ષ 2023-24 દરમિયાન કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં મણિપુરને બાદ કરતા દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના 715 જિલ્લાઓના લગભગ 6.79 લાખ પરિવારોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. આ રિપોર્ટમાં લોકોના સ્વાસ્થ્ય, પોષણ અને વસ્તીને લગતી ઘણી અગત્યની માહિતીઓ સામે આવી છે.
ડાયાબિટીસના આંકડાઓમાં ભયજનક વધારો
રિપોર્ટ મુજબ, દેશમાં 15 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોમાં ડાયાબિટીસ રોકેટ ગતિએ વધી રહ્યો છે. સર્વેમાં એવા લોકોની ગણતરી કરાઈ હતી જેમનું બ્લડ સુગર લેવલ 141 mg/dl થી વધુ હોય અથવા જેઓ સુગર કંટ્રોલ કરવા માટે નિયમિત દવા લેતા હોય. આંકડા દર્શાવે છે કે છેલ્લા થોડા વર્ષોમાં આ બીમારીના કેસમાં 5 ટકા જેટલો અધધ વધારો નોંધાયો છે.
આ પણ વાંચોઃ કોરોનાથી પણ ખતરનાક છે Hantavirus! શું કોઈને અડવાથી ફેલાય છે? WHO એ આપી મોટી ચેતવણી
પુરુષોની સ્થિતિ: ભારતમાં 15 વર્ષથી વધુ ઉંમરના આશરે 56 કરોડ પુરુષો છે, જેમાંથી લગભગ 11.7 કરોડ પુરુષો ડાયાબિટીસનો શિકાર છે. વર્ષ 2021 ની શરૂઆતમાં આ આંકડો 8.7 કરોડ હતો. એટલે કે, અગાઉના સર્વે (NFHS-5) માં જ્યાં 15.6 ટકા પુરુષો ડાયાબિટીક હતા, તે હવે વધીને 20.9 ટકા થઈ ગયા છે.
મહિલાઓની સ્થિતિ: દેશમાં અત્યારે લગભગ 7.12 કરોડ (71.2 મિલિયન) મહિલાઓ ડાયાબિટીસથી પીડાઈ રહી છે, જે ત્રણ વર્ષ પહેલા 5.4 કરોડ આસપાસ હતી. મહિલાઓમાં પણ ડાયાબિટીસનો દર 13.5 ટકાથી કૂદકો મારીને સીધો 17.8 ટકાએ પહોંચી ગયો છે, જે 4.3 ટકાનો સીધો વધારો દર્શાવે છે.
આ પણ વાંચોઃ કોરોનાનું નવું ટેન્શન! 75 મ્યુટેશનવાળો નવો વેરિઅન્ટ આવ્યો સામે, જાણો આપણે કેટલું ડરવાની જરૂર છે?
વજન વધવું અને મેદસ્વીતા પણ એક મોટી સમસ્યા
માત્ર ડાયાબિટીસ જ નહીં, પરંતુ 15 થી 49 વર્ષની ઉંમરના લોકોમાં વજન વધવાની અને મેદસ્વીતા (મોટાપા) ની સમસ્યામાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
મહિલાઓમાં સ્થૂળતા: વર્ષ 2019-21 ના સમયગાળામાં 24 ટકા મહિલાઓ ઓવરવેઈટ અથવા મેદસ્વી હતી, જે આંકડો 2023-24 માં વધીને 30.7 ટકા થઈ ગયો છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 25.5 ટકા મહિલાઓ મેદસ્વી છે, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં તો આ સ્થિતિ આનાથી પણ વધુ ખરાબ છે.
પુરુષોમાં સ્થૂળતા: પુરુષોમાં પણ આવો જ ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. 2019-21 માં 22.9 ટકા પુરુષો મેદસ્વી હતા, જે 2023-24 માં વધીને 27.3 ટકા થઈ ગયા છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોના 23 ટકા પુરુષોની સરખામણીમાં શહેરી વિસ્તારોમાં 36.3 ટકા પુરુષો ઓવરવેઈટ અથવા મેદસ્વી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
અસ્વીકરણ: આ માહિતી રિસર્ચ સ્ટડી અને નિષ્ણાતોના મંતવ્યો પર આધારિત છે. આને કોઈ મેડિકલ સલાહ તરીકે ગણવી નહીં. તમારી જીવનશૈલીમાં કોઈ પણ નવો બદલાવ કરતા પહેલા, ડાયેટ બદલતા પહેલા કે કસરત શરૂ કરતા પહેલા હંમેશા તમારા ડોક્ટર અથવા હેલ્થ એક્સપર્ટની સલાહ ચોક્કસ લો.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Frequently Asked Questions
NFHS-6 સર્વે શું છે અને તે ક્યારે કરવામાં આવ્યો?
NFHS-6 રિપોર્ટ અનુસાર ભારતીયોના સ્વાસ્થ્યમાં કયા મુખ્ય બદલાવો જોવા મળ્યા છે?
રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે કોવિડ પછી ડાયાબિટીસ અને મોટાપા જેવી મેટાબોલિક બીમારીઓમાં ભયજનક વધારો થયો છે. શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને અનહેલ્ધી ખાણીપીણી મુખ્ય કારણ છે.
NFHS-6 મુજબ ભારતમાં ડાયાબિટીસના કેસમાં કેટલો વધારો થયો છે?
15 વર્ષથી વધુ ઉંમરના પુરુષોમાં ડાયાબિટીસ 15.6% થી 20.9% થયો છે, જ્યારે મહિલાઓમાં તે 13.5% થી 17.8% થયો છે. આંકડામાં 5% જેટલો અધધ વધારો જોવા મળ્યો છે.
NFHS-6 રિપોર્ટમાં 15-49 વર્ષના લોકોમાં સ્થૂળતા (મોટાપા) વિશે શું જાણવા મળ્યું છે?
2019-21 થી 2023-24 સુધીમાં મહિલાઓમાં સ્થૂળતા 24% થી 30.7% અને પુરુષોમાં 22.9% થી 27.3% વધી છે. શહેરી વિસ્તારોમાં આ સમસ્યા ગ્રામીણ વિસ્તારો કરતાં વધુ ગંભીર છે.






















