પતંજલિ 'ફીવોગ્રિટ': ગિલોય અને ચિરાયતા જેવી ઔષધિઓથી તાવનો આયુર્વેદિક ઉપાય

માનવ શરીરનું સામાન્ય તાપમાન 98.6 ડિગ્રી ફેરનહીટ અથવા 37  ડિગ્રી સેલ્સિયસ હોય છે. જ્યારે શરીરનું તાપમાન આનાથી વધી જાય છે ત્યારે તેને તાવ કહેવામાં આવે છે.

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : ABPLIVE AI

Body Normal Temperature:  માનવ શરીરનું સામાન્ય તાપમાન 98.6 ડિગ્રી ફેરનહીટ અથવા 37  ડિગ્રી સેલ્સિયસ હોય છે. જ્યારે શરીરનું તાપમાન આનાથી વધી જાય છે ત્યારે તેને તાવ કહેવામાં આવે છે. તાવ એ શરીરની કુદરતી પ્રતિક્રિયા છે, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ દ્વારા ચેપ સામે લડવા માટે શરૂ થાય છે. જ્યારે બેક્ટેરિયા, વાયરસ અથવા અન્ય ચેપ શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે રોગપ્રતિકારક શક્તિ સક્રિય થાય છે અને શરીરનું તાપમાન વધારે છે. આ હાનિકારક સુક્ષ્મસજીવોના વિકાસની સંભાવના ઘટાડે છે અને શરીરને ચેપ સામે લડવામાં મદદ કરે છે.

તાવ ફક્ત એક બીમારી નથી, તે શરીરમાં કોઈ અંદરની  સમસ્યાનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે. ક્યારેક તે હળવો હોય છે અને થોડા દિવસોમાં તેની જાતે જ ઠીક થઈ જાય છે, જ્યારે અન્ય કિસ્સાઓમાં તે ગંભીર બીમારીનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. ગંભીર બીમારીના વિકાસને રોકવા માટે તાવના મૂળ કારણને સમજવું અને તેનું કંટ્રોલ કરવું મહત્વપૂર્ણ છે.

તાવ આવવાના મુખ્ય કારણો શું છે ?

સંક્રમણ (ઈન્ફેક્શન) એક મુખ્ય કારણ છે. વાયરસના કારણે સામાન્ય શરદી, ખાંસી, ફ્લૂ વગેરેનું કારણ બની શકે છે, જ્યારે UTI, ટાઇફોઇડ, TB,  અને ગળાના સંક્રમણના કારણે  બેક્ટેરિયાથી થાય છે.

વાયરલ ચેપમાં ડેન્ગ્યુ, ચિકનગુનિયા અને કોરોનાવાયરસ જેવા રોગોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં તાવ મુખ્ય લક્ષણ છે. ડેન્ગ્યુ અને ચિકનગુનિયામાં તાવ ઘણીવાર સાંધામાં દુખાવો અને ત્વચા પર ફોલ્લીઓ સાથે હોય છે.

રસીકરણ પછી પણ ક્યારેક તાવ આવી શકે છે કારણ કે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ કોઈપણ નવી દવા અથવા રસી પર પ્રતિક્રિયા આપે છે. બાળકોમાં આ સામાન્ય છે, અને રસીકરણના થોડા કલાકોમાં હળવો તાવ આવી શકે છે.

સંધિવા અથવા અન્ય બળતરા રોગો પણ તાવનું કારણ બની શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, ઓટોઈમ્યૂન વિકાર  જેવા રોગોને કારણે પણ તાવ જોવા મળે છે. ગરમ વાતાવરણ અથવા હીટસ્ટ્રોકનો અનુભવ કરવાથી શરીરનું તાપમાન પણ વધી શકે છે.

અન્ય કારણોમાં બળતરા, હોર્મોનલ અસંતુલન, એલર્જી અથવા અમુક દવાઓ પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.

તાવના લક્ષણો શું છે ?

આ લક્ષણોમાં ખૂબ ગરમી લાગવી, ઠંડી લાગવી અથવા ધ્રુજારી, માથાનો દુખાવો, થાક અને નબળાઈ, સ્નાયુઓમાં દુખાવો, વધુ પડતો પરસેવો, ગળું સુકાઈ જવું, ભૂખ ન લાગવી, ચીડિયાપણું અથવા સુસ્તીનો સમાવેશ થાય છે.

તાવ જેટલો વધારે હશે, તેટલા ગંભીર લક્ષણો હોઈ શકે છે. નાના બાળકો અને વૃદ્ધોએ તાવ દરમિયાન વધુ કાળજી લેવાની જરૂર છે કારણ કે તેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી જાય છે.

તાવ માપવાની પદ્ધતિ શું છે?

તાવ માપવા માટે થર્મોમીટરનો ઉપયોગ થાય છે. આજકાલ ડિજિટલ થર્મોમીટર્સનો ઉપયોગ વધુને વધુ થાય છે, જેનાથી તાપમાન માપવાનું સરળ બને છે. પહેલા પારાના થર્મોમીટર્સનો ઉપયોગ થતો હતો, જેમાં પારાને હલાવવાની જરૂર પડતી હતી. થર્મોમીટરને જીભ નીચે અથવા બગલમાં મૂકીને તાપમાન માપવામાં આવે છે.

નવી ટેકનોલોજી પર આધારિત ઇન્ફ્રારેડ થર્મોમીટર્સ હવે બજારમાં ઉપલબ્ધ છે. કપાળ પર મૂકીને તાવ માપી શકાય છે. શરીરનું તાપમાન 100.4 ડિગ્રી ફેરનહીટ (38 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) થી ઉપર હોય તો તેને તાવ ગણવામાં આવે છે.

તાવ આવે તો શું કરવું?

પુષ્કળ આરામ કરો અને શારીરિક શ્રમ ટાળો.
હાઇડ્રેટેડ રહેવા માટે પુષ્કળ પાણી, જ્યુસ અને સૂપ પીઓ.
ઠંડક મેળવવા માટે હળવા અને આરામદાયક કપડાં પહેરો.
કપાળ પર ઠંડા પાણીના પટ્ટા લગાવવાથી રાહત મળી શકે છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, ડૉક્ટરની સલાહ લો.

કેટલાક કિસ્સાઓમાં, તાવ ગંભીર હોઈ શકે છે અને તેને તબીબી સહાયની જરૂર પડી શકે છે. જો તાવ 104 ડિગ્રી ફેરનહીટથી વધુ હોય લાંબા સમય સુધી રહે અને સામાન્ય ઉપાય કરવાથી પણ ઓછો ન થાય, અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં દુખાવો, ઉલટી, મૂંઝવણ અથવા ભારે નબળાઈ સાથે હોય તો ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.

આયુર્વેદિક ઉકેલ: પતંજલિની  'ફીવોગ્રિટ'

તાવ અને ચેપને નિયંત્રિત કરવા માટે સદીઓથી આયુર્વેદમાં કુદરતી ઔષધિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પતંજલિએ આધુનિક વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને 'ફીવોગ્રિટ' નામની આયુર્વેદિક દવા વિકસાવી છે.

ફીવોગ્રીટમાં રહેલા મુખ્ય ઔષધો વિશે  જાણો...

ચિરાયતા - એન્ટિપ્રાયરેટિક અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં મદદ કરે છે
ગિલોય - ઈમ્યૂનિટી બૂસ્ટર અને એન્ટિપ્રાયરેટિક ગુણોથી ભરપૂર
કરંજ - બળતરા અને ચેપ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે
કુટકી - લીવર અને પાચન સ્વાસ્થ્ય જાળવવામાં મદદ કરે છે
તુલસી - એન્ટીબેક્ટેરિયલ અને એન્ટિવાયરલ ગુણધર્મોથી ભરપૂર
ગુલાબ - શરીરને ઠંડુ રાખવામાં મદદ કરે છે

Disclaimer: This is a sponsored article. ABP Network Pvt. Ltd. and/or ABP Live do not endorse/subscribe to its contents and/or views expressed herein. All information is provided on an as-is basis. The information does not constitute a medical advice or an offer to buy. Consult an expert advisor/health professional before any such purchase. Reader discretion is advised.