Motherhood Age In India: ભારતમાં સૌથી વધુ સ્ત્રીઓ કઈ ઉંમરે માતા બને છે?

Motherhood Trends In India: વિશ્વભરમાં સ્ત્રીઓની માતા બનવાની ઉંમરમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. ચાલો તમને જણાવીએ કે ભારતમાં સ્ત્રીઓ કઈ ઉંમરે માતા બને છે.

વિશ્વભરમાં સ્ત્રીઓની માતા બનવાની ઉંમરમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે

Source : whats app

Motherhood Trends In India: છેલ્લા લગભગ પાંચ દાયકાઓમાં ભારતમાં પરિવારોના કદમાં ઝડપથી ઘટાડો થયો છે. આ ફેરફાર માત્ર ભારત પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ વિશ્વના ઘણા દેશોમાં જોવા મળ્યો છે. જેમ જેમ મહિલાઓની આવક વધી, શિક્ષણ અને આરોગ્ય સુવિધાઓ સુધીની પહોંચ વધુ સારી થઈ, તેમ તેમ બાળકોની સંખ્યા અંગેના નિર્ણયો પણ બદલાતા ગયા. આ પરિવર્તનની અસર એ વાત પર પણ પડી છે કે ભારતીય મહિલાઓ કઈ ઉંમરે બાળકોને જન્મ આપી રહી છે.

ભારતમાં ઘટી રહ્યો છે ટોટલ ફર્ટિલિટી રેટ

ભારતમાં ટોટલ ફર્ટિલિટી રેટ (TFR), જે દર્શાવે છે કે એક મહિલા તેના જીવનકાળમાં સરેરાશ કેટલા બાળકોને જન્મ આપે છે, તે હવે ઘટીને 1.9 થઈ ગયો છે. એટલે કે, સરેરાશ એક મહિલા બે કરતા પણ ઓછા બાળકોને જન્મ આપી રહી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આ દર શહેરી વિસ્તારો કરતા થોડો વધારે ચોક્કસ છે, પરંતુ ત્યાં પણ હવે પ્રજનન દર લગભગ 'રિપ્લેસમેન્ટ લેવલ' સુધી પહોંચી ગયો છે.

ડેમોગ્રાફર નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે કોઈ દેશનો TFR 2.1 પર આવે છે, ત્યારે તેને રિપ્લેસમેન્ટ ફર્ટિલિટી કહેવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે વસ્તી લાંબા ગાળે વધવાનું બંધ કરે છે અને માત્ર પોતાની જાતને રિપ્લેસ કરે છે. ભારતમાં આ દર તેનાથી પણ નીચે ગયો છે, જે સંકેત આપે છે કે આવનારા વર્ષોમાં દેશની વસ્તી વધવાને બદલે ધીરે ધીરે સ્થિર અથવા ઘટવા તરફ જઈ શકે છે.

વિશ્વભરમાં જોવા મળ્યો ટ્રેન્ડ

ફર્ટિલિટીમાં ઘટાડો દેશના લગભગ દરેક ભાગમાં જોવા મળ્યો છે. ઉત્તર અને પૂર્વી ભારતના એવા રાજ્યો, જ્યાં પહેલા બાળકોની સંખ્યા વધારે રહેતી હતી, ત્યાં પણ હવે પરિવારો નાના થઈ રહ્યા છે. દક્ષિણ અને પશ્ચિમ ભારતમાં તો આ પરિવર્તન પહેલા જ આવી ગયું હતું. બિહાર જેવા રાજ્યમાં પણ, જેને લાંબા સમય સુધી સૌથી વધુ ફર્ટિલિટી ધરાવતું રાજ્ય માનવામાં આવતું હતું, ત્યાં સરેરાશ બાળકોની સંખ્યા હવે ત્રણથી નીચે આવી ગઈ છે.

કઈ ઉંમરે માતા બની રહી છે ભારતીય મહિલાઓ?

National Family Health Survey ના રિપોર્ટ અનુસાર, મહિલાઓ હવે ઓછા બાળકો પેદા કરી રહી છે, પરંતુ તેઓ બહુ મોડી માતા નથી બની રહી. છેલ્લા 20 વર્ષોમાં પ્રથમ વખત માતા બનવાની સરેરાશ ઉંમરમાં માત્ર નજીવો વધારો થયો છે. આજે ભારતમાં એક મહિલા સરેરાશ 21 વર્ષથી થોડી વધુ ઉંમરે પ્રથમ બાળકને જન્મ આપી રહી છે. આ ફેરફાર લગ્નની ઉંમરમાં આવેલા બદલાવની સાથે જ ચાલે છે.

Dataforindia ના રિપોર્ટ અનુસાર, સૌથી મોટો તફાવત એ વાતમાં આવ્યો છે કે મહિલાઓ છેલ્લું બાળક કઈ ઉંમરે પેદા કરી રહી છે. પહેલા મહિલાઓ લાંબા સમય સુધી, એટલે કે 30 ના દાયકાના છેલ્લા વર્ષો સુધી બાળકોને જન્મ આપતી હતી. પરંતુ હવે, જેમ જેમ પરિવારો નાના થઈ રહ્યા છે, મહિલાઓ પોતાની બધી જ પ્રેગ્નન્સી 20 ના દાયકાના અંતમાં અથવા 30 ની શરૂઆતમાં જ પૂર્ણ કરી લે છે. આ જ કારણ છે કે છેલ્લા બાળકના જન્મની સરેરાશ ઉંમરમાં 5 વર્ષથી વધુનો ઘટાડો થયો છે.

ડિસ્ક્લેમર: આ માહિતી રિસર્ચ સ્ટડીઝ અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય પર આધારિત છે. તેને મેડિકલ સલાહનો વિકલ્પ ન ગણવો. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ અથવા વ્યાયામ અપનાવતા પહેલા તમારા ડોક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ જરૂર લેવી.

આ પણ વાંચો

Health Tips: વજન ઘટાડવા માટે બેસ્ટ છે રસોડામાં રહેલો આ મસાલો, જાણો તેને પીવાની સાચી રીત

Walking Benefits : ફાસ્ટ કે સ્લો, હાર્ટના હેલ્થ માટે કેવી રીતે વોક કરવું ફાયદાકારક, જાણો એક્સ્પર્ટનો મત