Heart Disease: બ્લડ પ્રેશરથી લઈને સીડી ચઢવા સુધી, આ 4 પદ્ધતિઓ જણાવશે કેવી છે તમારા હૃદયની સ્થિતિ
Exertional Angina Symptoms: જો તમે ઘરે બેઠા તમારા હૃદયના સ્વાસ્થ્ય વિશે જાણવા માંગતા હો તો ચાલો અમે તમને ચાર રીતો જણાવીએ છીએ જેના દ્વારા તમે જાતે જ જાણી શકો છો.

Is Breathlessness A Sign Of Heart Disease: જો તમને અવારનવાર એ ચિંતા રહેતી હોય કે તમારી ધમનીઓ (Arteries) માં બ્લોકેજ તો નથી થઈ રહ્યું ને, તો સારી વાત એ છે કે કેટલાક સરળ ઘરેલું ચેક-અપ દ્વારા તમે શરૂઆતી સંકેતોને ઓળખી શકો છો. ભલે ઘરે બેઠા ધમનીઓમાં જામેલા પ્લેક (Plaque) ને સીધી રીતે જોઈ શકાતું નથી, પરંતુ શરીર કેટલાક એવા સંકેતો આપે છે, જે જોખમ તરફ ઈશારો કરી શકે છે.
બ્લડ પ્રેશરની નિયમિત તપાસ
સૌથી પહેલો અને સરળ રસ્તો બ્લડ પ્રેશરની નિયમિત તપાસ છે. આ માટે ઉપરના હાથ (Upper Arm) પર લગાડવાનું ઓટોમેટિક ડિજિટલ બીપી મોનિટર સૌથી ભરોસાપાત્ર માનવામાં આવે છે. બીપી માપતા પહેલા ઓછામાં ઓછી પાંચ મિનિટ શાંતિથી બેસો. પગને જમીન પર રાખો અને પીઠને ટેકો આપો. ત્યારબાદ સવાર અને રાત, બંને સમયે બે-બે રીડિંગ લો. આવું સતત એક અઠવાડિયા સુધી કરો અને પછી બધા રીડિંગની સરેરાશ કાઢો. જો તમારું બ્લડ પ્રેશર વારંવાર સામાન્ય કરતા વધારે આવે છે, તો તે સંકેત હોઈ શકે છે કે તમારી ધમનીઓ પર દબાણ વધી રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે 120/80 mmHg ની આસપાસનું બ્લડ પ્રેશર યોગ્ય માનવામાં આવે છે.
એન્કલ બ્રેકિયલ ઇન્ડેક્સ (Ankle Brachial Index)
બીજો મહત્વનો ટેસ્ટ 'એન્કલ બ્રેકિયલ ઇન્ડેક્સ' છે. હેલ્થ વેબસાઇટ Mayoclinic અનુસાર, આ ટેસ્ટ પગ અને હાથના બ્લડ પ્રેશરની સરખામણી કરે છે અને ખાસ કરીને પેરિફેરલ આર્ટરી ડિસીઝ (PAD) ના જોખમને ઓળખવામાં મદદ કરે છે. આ ટેસ્ટ કરવા માટે કાં તો બે કફની જરૂર પડે છે અથવા એક જ મશીનથી વારાફરતી માપ લઈ શકાય છે. જો એન્કલ (ઘૂંટી) અને હાથના દબાણનો ગુણોત્તર 0.90 થી ઓછો આવે છે, તો તે પગની ધમનીઓ સંકોચાવવી અને હૃદય સંબંધિત રોગોના વધતા જોખમનો સંકેત હોઈ શકે છે. આ રીત ભરોસાપાત્ર માનવામાં આવે છે અને શરૂઆતી સ્ક્રીનિંગમાં મદદ કરે છે.
લિપિડ પ્રોફાઇલ ટેસ્ટ
ત્રીજું જરૂરી પગલું લિપિડ પ્રોફાઇલ ટેસ્ટ છે. આજકાલ ઘણી લેબ ઘરેથી સેમ્પલ કલેક્શનની સુવિધા આપે છે. આ ટેસ્ટમાં ટોટલ કોલેસ્ટ્રોલ, LDL, HDL અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સની તપાસ થાય છે. ખાસ કરીને વધારે LDL કોલેસ્ટ્રોલ ધમનીઓમાં પ્લેક જમા થવાનું જોખમ વધારે છે. સામાન્ય રીતે ટેસ્ટ પહેલા 12 કલાકના ઉપવાસ જરૂરી હોય છે, સિવાય કે ડોક્ટરે બીજી કોઈ સૂચના આપી હોય. રિપોર્ટ ઓનલાઇન મળી જાય છે, જેથી તેને ટ્રેક કરવું સરળ રહે છે.
સીડી ચઢતી વખતે તકલીફ
ચાર માળની સીડી સમાન ગતિએ ચઢો. જો આ દરમિયાન છાતીમાં દબાણ અનુભવાય, જરૂર કરતા વધુ શ્વાસ ફૂલવા લાગે, જડબા કે હાથમાં દુખાવો થાય અથવા ચક્કર આવે, તો તરત જ અટકી જાવ. એ પણ નોંધો કે લક્ષણો કેટલા સમયમાં આવ્યા અને કયા કારણોસર વધ્યા. મહેનત કરવા પર દેખાતા આવા લક્ષણો હૃદયની ધમનીઓ સાથે જોડાયેલી બીમારીના જોખમ તરફ ઈશારો કરી શકે છે.
ડિસ્ક્લેમર: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતોના મંતવ્યો પર આધારિત છે. તેને તબીબી સલાહનો વિકલ્પ ન માનવો. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ કે કસરત અપનાવતા પહેલા તમારા ડોક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ જરૂર લો.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )























