Heart attack medicine: અમેરિકાના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશને તાજેતરમાં રાયબેલ્સસ નામની દવાને મંજૂરી આપી છે. તે પહેલી ઓરલ GLP-1 રીસેપ્ટર એગોનિસ્ટ દવા છે જેનો ઉપયોગ પુખ્ત વયના લોકોમાં હૃદય રોગના જોખમને ઘટાડવા માટે થઈ શકે છે. પહેલાં આ દવા ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસની સારવાર માટે સૂચવવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે તેનો ઉપયોગ હાર્ટ એટેક, સ્ટ્રોક અને અન્ય હૃદય સમસ્યાઓને રોકવા માટે પણ થઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે લોકોને હવે ઇન્જેક્શન લેવાની જરૂર નથી. આ નીડલ ફ્રી પદ્ધતિ હૃદય અને બ્લડ વેસલ્સને બળતરા અને ઓક્સિડેટીવ તણાવથી રક્ષણ આપે છે. તે બ્લડ સુગર અને વજનને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ કરે છે. આ નિર્ણયને હૃદય સંભાળમાં એક મોટી પ્રગતિ માનવામાં આવે છે. ચાલો સમજાવીએ કે તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે.
રાયબેલ્સસ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
રાયબેલ્સસ એ GLP-1 રીસેપ્ટર એગોનિસ્ટ નામની દવાઓમાંની એક છે. આ દવાઓ શરીરમાં ઉત્પન્ન થતા GLP-1 હોર્મોનની જેમ કાર્ય કરે છે. આ હોર્મોન બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરવામાં, ભૂખને નિયંત્રિત કરવામાં અને પાચન સુધારવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ તેના ફાયદા ડાયાબિટીસ સુધી મર્યાદિત નથી. સંશોધન દર્શાવે છે કે તે હૃદય અને રક્ત વાહિનીઓને પણ રક્ષણ આપે છે.
ઓક્સિડેટીવ તણાવ અને ધમનીઓમાં બળતરા હૃદય હુમલાના બે મુખ્ય કારણો છે. તે બંને ઘટાડે છે અને રક્ત વાહિનીઓના આંતરિક સ્તરને હેલ્ધી રાખે છે જેથી રક્ત પ્રવાહ સરળ રહે અને બ્લડ ક્લોટનું જોખમ ઘટાડે છે.
સંશોધન દર્શાવે છે કે GLP-1 રીસેપ્ટર એગોનિસ્ટ્સ પ્લેટલેટ્સને ઓછા એડહેસિવ બનાવે છે, ધમનીઓમાં અવરોધનું જોખમ ઘટાડે છે. વધુમાં આ દવા LDL અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સને ઘટાડે છે. તેની હળવી ડાયયૂરેટિક અસર પણ છે, જે શરીરમાં પાણીનું સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે. તેથી, તે હાર્ટ ફેલ્યોર અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશર ધરાવતા લોકો માટે પણ ફાયદાકારક છે.
શું તફાવત છે?
રાયબેલ્સસ એક નવું નામ જરૂર છે, પરંતુ Semaglutide પહેલાથી જ Ozempic નામના ઇન્જેક્શન તરીકે ઉપલબ્ધ હતું. બંનેની સમાન અસરો છે, એકમાત્ર તફાવત આપવાની રીતમાં છે. ઇન્જેક્ટેડ દવા સીધી લોહીના પ્રવાહમાં જાય છે, જેના પરિણામે ઝડપી ક્રિયા થાય છે અને પેટ સંબંધિત આડઅસરો ઓછી થાય છે.
બીજી બાજુ, રાયબેલ્સસ એક ટેબ્લેટ છે જે પાચનતંત્ર અને યકૃતમાંથી પસાર થાય છે, તેથી તેમાંથી કેટલીક શરીરમાં પહોંચતા પહેલા તૂટી જાય છે. આ કારણે તેને થોડી મોટી માત્રાની જરૂર પડે છે. કેટલાક લોકોને શરૂઆતમાં ઉબકા, પેટનું ફૂલવું અથવા ભૂખ ન લાગવીનો અનુભવ થઈ શકે છે, પરંતુ આ સામાન્ય રીતે થોડા દિવસોમાં જ ઠીક થઈ જાય છે.
FDA ની મંજૂરી કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
FDA દ્વારા આ પગલાને હૃદયના સ્વાસ્થ્યમાં મોટો ફેરફાર માનવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી જીવનશૈલીમાં પરિવર્તન, સ્ટેટિન્સ જેવી કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડતી દવાઓ અને બ્લડ પ્રેશર દવાઓ હૃદય રોગ માટે પ્રાથમિક સારવાર રહી છે. જો કે, GLP-1-આધારિત દવાઓ હવે હૃદય રોગના મૂળ કારણોને લક્ષ્ય બનાવે છે: મેટાબોલિક ડિસઓર્ડર અને બળતરા. સતત બળતરા હવે એથરોસ્ક્લેરોસિસમાં ફાળો આપવા માટે જાણીતી છે, ધમનીઓમાં ચરબીના સ્તરનું નિર્માણ, જે હૃદયરોગના હુમલા અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે. રાયબેલ્સસ આ બળતરા ઘટાડે છે અને રક્ત વાહિનીઓને નુકસાનથી બચાવે છે, તકતીની રચના ધીમી કરે છે.
સંશોધનમાં શું બહાર આવ્યું?
નેશનલ લાઇબ્રેરી ઓફ મેડિસિનમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસ "Clinical Trial of Rybelsus (Semaglutide) Among Adults With Alcohol Use Disorder (AUD)" માં જાણવા મળ્યું છે કે GLP-1 રીસેપ્ટર એગોનિસ્ટ્સ હૃદયરોગનો હુમલો, સ્ટ્રોક અને હૃદય સંબંધિત મૃત્યુનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે. આ અસર સૌપ્રથમ ઇન્જેક્ટેબલ સ્વરૂપમાં જોવા મળી હતી અને હવે રાયબેલ્સસ ડૉક્ટર દ્વારા નિર્દેશિત મુજબ સતત લેવામાં આવે ત્યારે સમાન પરિણામો દર્શાવે છે.
Disclaimer: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતના મંતવ્ય પર આધારિત છે. તબીબી સલાહનો ઉપયોગ કરશો નહીં. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ અથવા કસરતની પદ્ધતિ શરૂ કરતા પહેલા તમારા ડૉક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.