8th Pay Commission: કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આગામી 8મું પગાર પંચ અત્યંત મહત્ત્વનું બની રહેવાનું છે. સરકારી કર્મચારીઓના પગારમાં થનારા મુખ્ય સુધારાનો આધાર હવે 8મા પગાર પંચના નિર્ણય પર સંપૂર્ણપણે નિર્ભર છે. જેવી રીતે શેરબજારમાં કંપનીના મૂલ્યાંકન માટે અમુક મુખ્ય પરિમાણો ધ્યાનમાં લેવાય છે, તેવી જ રીતે નવા પગાર ધોરણમાં 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' સૌથી નિર્ણાયક પરિબળ સાબિત થશે. આ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ જ ગુણાંક છે, જેનો ઉપયોગ કર્મચારીના વર્તમાન મૂળ પગારને નવા સુધારેલા મૂળ પગારમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે (વર્તમાન મૂળ પગાર × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર = નવો મૂળ પગાર).
જોકે, પગાર પંચ દ્વારા હજુ સુધી આ ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ નિષ્ણાતોમાં હાલ 1.83 થી લઈને 2.57 સુધીના રૂઢિચુસ્ત અંદાજો પર ગંભીર ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. અગાઉ 7મા પગાર પંચમાં સરકારે 2.57 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કર્યું હતું. હવે 8મા પગાર પંચ માટે 1.83 અને 2.00 ના અંદાજો મુકવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ, ઓલ ઈન્ડિયા ફેડરેશન ઓફ પેન્શનર્સ એસોસિએશન્સ (AIFPA) અને અન્ય કર્મચારી સંગઠનોએ 3.83 ના સૌથી ઊંચા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની પ્રબળ માંગણી કરી છે.
વિવિધ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ પગાર વધારાનું ગણિત:
| પે લેવલ | 7મું CPC બેઝિક | 1.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર | 2.00 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર |
| લેવલ 1 | ₹18,000 | ₹32,940 | ₹36,000 |
| લેવલ 2 | ₹19,900 | ₹36,417 | ₹39,800 |
| લેવલ 3 | ₹21,700 | ₹39,711 | ₹43,400 |
| લેવલ 4 | ₹25,500 | ₹46,665 | ₹51,000 |
| લેવલ 5 | ₹29,200 | ₹53,436 | ₹58,400 |
| લેવલ 6 | ₹35,400 | ₹64,782 | ₹70,800 |
| લેવલ 7 | ₹44,900 | ₹82,167 | ₹89,800 |
| લેવલ 10 | ₹56,100 | ₹1,02,663 | ₹1,12,200 |
| લેવલ 13 | ₹1,23,100 | ₹2,25,273 | ₹2,46,200 |
| લેવલ 18 | ₹2,50,000 | ₹4,57,500 | ₹5,00,000 |
જો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.83 અથવા 2.00 નક્કી કરવામાં આવે, તો તેનો અર્થ એવો નથી કે કર્મચારીઓને હાથ પર મળતા પગારમાં સીધો 83% કે 100% નો વધારો જોવા મળશે. પગાર પંચની આ નવી સિસ્ટમમાં મોંઘવારી ભથ્થું (DA), મકાન ભાડા ભથ્થું (HRA) અને અન્ય ભથ્થાઓની ગણતરી પણ નવા મૂળ પગાર સાથે થશે. નિષ્ણાતોના અહેવાલો અનુસાર, રૂઢિચુસ્ત અંદાજે કુલ પગારમાં લગભગ 20% થી 30% નો વધારો થઈ શકે છે. જ્યારે મધ્યમ અંદાજો 30% થી 50% નો અને સૌથી ઊંચો અંદાજ 80% થી વધુ વધારાનો છે.
હાલમાં 8મું પગાર પંચ પરામર્શના પ્રાથમિક તબક્કામાં છે અને વિવિધ સંગઠનો પાસેથી સૂચનો આમંત્રિત કરી રહ્યું છે. 3 નવેમ્બર, 2025 ની રચના તારીખથી 18 મહિનાની અંદર આ કમિશન પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે, અને સમગ્ર પ્રક્રિયા મે 2027 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની સંભાવના છે. અંતિમ વધારો સરકારની મંજૂરી પર આધારિત રહેશે.