8th Pay Commission: 8મું પગાર પંચ આ દિવસોમાં સરકારી કર્મચારીઓમાં સૌથી વધુ ચર્ચાતો વિષય છે. ગયા મહિને સરકારે તેના સંદર્ભની શરતો (ToR) બહાર પાડી. આનાથી પગાર વધારો કેટલો થશે અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ક્યાં નક્કી કરવામાં આવશે તે અંગે ઉત્સુકતા વધુ જાગી છે, કારણ કે આ પરિબળ નવા મૂળભૂત પગારને નક્કી કરશે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે ?
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ગુણક છે જેનો ઉપયોગ જૂના મૂળભૂત પગારને નવા પગારમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે. 7મા પગાર પંચ દરમિયાન, તે 2.57 પર સેટ કરવામાં આવ્યું હતું. આનો અર્થ એ છે કે નવો મૂળભૂત પગાર જૂના મૂળભૂત પગારને 2.57 દ્વારા ગુણાકાર કરીને નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. હવે 8મા પગાર પંચમાં શું થશે તે સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેવી રીતે નક્કી થાય છે ?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કરતી વખતે ઘણા પરિબળો ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. જેમાં મોંઘવારીમાં કેટલો વધારો, જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ અને પરિવારની મૂળભૂત જરૂરિયાતોનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં ડૉ. વોલસ આર. એક્રોય્ડના ફોર્મ્યુલા પણ સામેલ હોય છે, જેમાં કાવા-પીવા, કપડાં, ભાડું અને સામાન્ય વપરાશને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેટલો વધશે ?
નાણાકીય કંપની એમ્બિટ કેપિટલના અહેવાલ મુજબ, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.83 અને 2.46 ની વચ્ચે હોઈ શકે છે. જો આવું થાય, તો ₹18,000 નો લઘુત્તમ મૂળ પગાર નીચે મુજબ વધશે:
1.83 ફેક્ટર પર: આશરે ₹32,940
2.46 ફેક્ટર પર: આશરે ₹44,280
આનો અર્થ એ છે કે લઘુત્તમ વેતનમાં 14% થી 54% નો વધારો શક્ય છે. જોકે, 54% નો વધારો અસંભવિત માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે સરકાર પર નોંધપાત્ર નાણાકીય બોજ લાદશે.
નવી પગાર વ્યવસ્થા ક્યારે લાગુ થશે ?
નવી પગાર વ્યવસ્થા 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી લાગુ થવાની ધારણા છે. સરકારે કમિશનને 18 મહિનાની અંદર તેનો અહેવાલ રજૂ કરવાની સમયમર્યાદા નક્કી કરી છે. આનો અર્થ એ છે કે જો બધું સમયપત્રક મુજબ ચાલશે તો કર્મચારીઓને જાન્યુઆરી 2026 થી નવા દરે પગાર અને પેન્શન મળશે. જોકે અમલીકરણ અને ચુકવણીમાં થોડો સમય લાગી શકે છે, પરંતુ તેની અસર જાન્યુઆરીની શરૂઆતમાં જ અનુભવાશે.