8th Pay Commission: કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8th Pay Commission (આઠમું પગાર પંચ) અત્યારે સૌથી ચર્ચાનો વિષય છે. આજે એટલે કે 24 February 2026 ના રોજ પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, દેશના 10 Million (1 કરોડ) થી વધુ સરકારી સેવકો નવું પગાર માળખું ક્યારે અમલમાં આવશે તેની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. ભારત સરકારે નવેમ્બર 2025 માં પગાર પંચની શરતો અને સભ્યોની નિમણૂકને મંજૂરી આપી દીધી હતી, જેનાથી પ્રક્રિયા વેગવંતી બની છે. હાલમાં કમિશન વિવિધ મંત્રાલયો અને કર્મચારી યુનિયનો સાથે પરામર્શ કરી રહ્યું છે જેથી વેતન સુધારણા અને ભથ્થાઓ અંગે વ્યાજબી નિર્ણય લઈ શકાય. આ સુધારણા પાછળનો મુખ્ય હેતુ વધતી મોંઘવારી સામે કર્મચારીઓની આર્થિક સ્થિતિને મજબૂત કરવાનો છે.
ક્યારે લાગુ થશે આઠમું પગાર પંચ?
સરકારે પેનલને તેમનો વિસ્તૃત અહેવાલ રજૂ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપ્યો છે. જાન્યુઆરી 2026 ની શરૂઆતમાં એવી અટકળો હતી કે નવું માળખું લાગુ થઈ જશે, પરંતુ સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, કમિશનની ભલામણો આવ્યા બાદ જ અંતિમ નિર્ણય લેવાશે. સામાન્ય રીતે દર 10 વર્ષે નવું પગાર પંચ લાગુ કરવાની પરંપરા છે, જે મુજબ આઠમા પગાર પંચના અમલીકરણ અને બાકી લેણાં (એરિયર્સ) બાબતે સરકાર આગામી નાણાકીય વર્ષમાં મોટી જાહેરાત કરી શકે છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને પગાર વધારાનું ગણિત
કર્મચારીઓમાં સૌથી વધુ ઉત્સુકતા 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' ને લઈને છે. સાતમા પગાર પંચમાં આ ફેક્ટર 2.57 રાખવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી લઘુત્તમ વેતન ₹7,000 થી વધીને સીધું ₹18,000 થયું હતું. જોકે, કાગળ પર આ વધારો 157 ટકા જણાતો હતો, પણ વાસ્તવિક ગણતરી મુજબ કર્મચારીઓના હાથમાં આવતા પગારમાં આશરે 14 ટકાનો વધારો થયો હતો. આઠમા પગાર પંચમાં કર્મચારી સંગઠનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારવાની માંગ કરી રહ્યા છે, જેથી મોંઘવારીના દર સામે રક્ષણ મળી શકે. જો સરકાર આ માગ સ્વીકારે, તો લઘુત્તમ વેતનમાં ધરખમ વધારો જોવા મળી શકે છે.
એરિયર્સ અને પગાર સુધારણા પર સસ્પેન્સ
નવા પગાર પંચના અમલ સાથે એરિયર્સ (બાકી પગાર) ની રકમ કેટલી હશે તે અંગે હજુ સસ્પેન્સ યથાવત છે. કમિશન અત્યારે આંકડાકીય વિશ્લેષણ કરી રહ્યું છે કે સરકારી તિજોરી પર કેટલો બોજ આવશે અને કર્મચારીઓને મહત્તમ લાભ કેવી રીતે આપી શકાય. નિષ્ણાતોના મતે, આ વખતે પગાર માળખામાં ટેકનોલોજી અને કાર્યક્ષમતાને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી શકે છે. કેન્દ્રીય કર્મચારીઓએ કોઈપણ અફવાઓ પર ધ્યાન આપવાને બદલે સત્તાવાર જાહેરનામાની રાહ જોવી જોઈએ, કારણ કે પગાર વધારો સંપૂર્ણપણે કમિશનના આખરી અહેવાલ પર નિર્ભર છે.