8th Pay Commission : દેશભરમાં લગભગ 50 લાખ સરકારી કર્મચારીઓ અને 65 લાખથી વધુ પેન્શનરો 8મા પગાર પંચની રાહ જોઈ રહ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે આ વર્ષની શરૂઆતમાં તેની જાહેરાત કરી હતી અને વર્ષના અંત પહેલા આયોગની રચના કરી હતી. 7મા પગાર પંચનો 10 વર્ષનો કાર્યકાળ 2025માં પૂરો થાય છે, અને એવું કહેવાય છે કે 8મા પગાર પંચના પગાર માળખાની ગણતરી 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી કરવામાં આવશે. જોકે, તેના અમલીકરણમાં વધુ સમય લાગી શકે છે. આયોગ કેન્દ્ર સરકારને તેની ભલામણો સુપરત કરશે, જેનો વિચાર પછી સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો તેનો લાભ મેળવી શકે તે પહેલાં કરવામાં આવશે. જોકે, છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે કે 8મું પગાર પંચ મોંઘવારી ભથ્થું મૂળ પગારમાં મર્જ કરશે.
બીજી તરફ, લાખો પેન્શનરો અને પેન્શનરોના સંગઠનો ચિંતિત હતા કે આ જ તેમના પેન્શન પર લાગુ થશે, એટલે કે ડીઆર (મોંઘવારી રાહત) ને મૂળ પેન્શનમાં મર્જ કરવામાં આવશે. હવે, કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં આ ચિંતાઓ દૂર કરી છે. સોમવારે સંસદનું શિયાળુ સત્ર શરૂ થતાં જ લોકસભામાં આ અંગેના કેટલાક પ્રશ્નો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા જેના જવાબ કેન્દ્રીય નાણા રાજ્યમંત્રીએ આપ્યા હતા.
નાણા રાજ્યમંત્રીએ શું કહ્યું ?
કેન્દ્રીય નાણા રાજ્યમંત્રી પંકજ ચૌધરીએ લોકસભામાં 8મા પગાર પંચને લગતા અનેક પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા હતા. જેમાં મૂળભૂત પેન્શન અને DR સંબંધિત પ્રશ્નોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે પેન્શનરો માટે DR (મોંઘવારી ભથ્થું) ને મૂળ પગારમાં મર્જ કરવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ નથી. આનો અર્થ એ થયો કે જેમ સરકારી કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) ને મૂળ પગારમાં મર્જ કરવામાં આવશે નહીં, તેવી જ રીતે DR ને પણ પેન્શનરો માટે મૂળ પગારમાં મર્જ કરવામાં આવશે નહીં.
DA અને DR પહેલાની જેમ ચાલુ રહેશે
લોકસભામાં કેન્દ્રીય મંત્રીના લેખિત જવાબમાં સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી કે કેન્દ્ર સરકાર સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે DA અને DR નાબૂદ કરવા જઈ રહી નથી. કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને DA મળતો રહેશે અને પેન્શનરોને પહેલાની જેમ DR મળતો રહેશે.
લોકસભામાં 8મા પગાર પંચને લગતા પ્રશ્નોમાં એવો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો કે છેલ્લા 30 વર્ષમાં છૂટક ફુગાવો નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે, જ્યારે DA અને DR એટલો વધ્યો નથી. આનાથી કર્મચારીઓ પર નાણાકીય દબાણ વધી રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે આ મુદ્દા પર કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી, પરંતુ સ્પષ્ટતા કરી છે કે હાલમાં DA અથવા DR ને મર્જ કરવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ નથી.
મોંઘવારી ભથ્થું કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે ?
કેન્દ્ર સરકાર વધતી જતી ફુગાવાના આધારે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થું નક્કી કરે છે. ફુગાવાના પ્રભાવને ધ્યાનમાં લેવા માટે AICPI-IW સૂચકાંકના આધારે દર છ મહિને DA દરમાં સુધારો કરવામાં આવે છે. પેન્શનરો માટે DR (મોંઘવારી રાહત) નક્કી કરવા માટે પણ આ જ સૂત્ર લાગુ પડે છે. DA અને DR દર સમાન છે.
હવે જ્યારે સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે DA અથવા DR ને મૂળ પગાર સાથે મર્જ કરવામાં આવશે નહીં, તો તે ચોક્કસ છે કે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને પહેલાની જેમ મોંઘવારી ભથ્થું મળતું રહેશે. AICPI-IW સૂચકાંકના આધારે દર છ મહિને તેમાં વધારો થતો રહેશે.
હાલમાં DR કેટલો છે?
હાલમાં, કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે DA-DR દર 55% છે. ઓક્ટોબરમાં, દિવાળી પહેલા, કેન્દ્ર સરકારે DA-DR માં 3% વધારો કર્યો હતો. એ નોંધવું જોઈએ કે DA કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગારમાં સમાવવામાં આવે છે, જ્યારે DR પેન્શનરોના પેન્શનમાં સમાવવામાં આવે છે.