8th Pay Commission Update: કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આઠમા પગાર પંચ સંબંધિત ચર્ચાઓએ વેગ પકડ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી, કમિશન દેશભરના વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કર્મચારી સંગઠનો અને હિસ્સેદારો સાથે પરામર્શ બેઠકોનું આયોજન કરી રહ્યું છે. સપ્ટેમ્બરમાં ચેન્નાઈ, પુડુચેરી અને ચંદીગઢમાં સફળ બેઠકો બાદ હવે ઓક્ટોબર 2026 માં બેંગલુરુ (7-8 ઓક્ટોબર) અને મુંબઈ (22-23 ઓક્ટોબર) માં મુખ્ય બેઠકોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
નવેમ્બર 2025 માં ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં રચાયેલી ત્રણ સભ્યોની પેનલને દેશના બે સૌથી મોટા કર્મચારી સંગઠનો: રાષ્ટ્રીય પરિષદ-સંયુક્ત સલાહકાર મશીનરી (NC-JCM) અને ભારતીય પ્રતિરક્ષા મજદૂર સંઘ (BPMS) તરફથી ભલામણો અને માંગણીઓનો ચાર્ટર પ્રાપ્ત થયો છે.
ચાલો આપણે લઘુત્તમ વેતન, ફિટમેન્ટ પરિબળો અને પેન્શન અંગે આ યુનિયનો દ્વારા સરકાર સમક્ષ રજૂ કરાયેલી મુખ્ય માંગણીઓ વિશે જાણીએ.
NC-JCM અને BPMS ની મુખ્ય માંગણીઓની તુલના
બંને કર્મચારી યુનિયનોએ ફુગાવા અને વધતા જીવન ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને કમિશન સમક્ષ પોતપોતાની માંગણીઓ રજૂ કરી છે:
NC-JCM દરખાસ્ત: ₹69,000 લઘુત્તમ પગાર અને 3.833 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર
કર્મચારી યુનિયન NC-JCM એ કમિશન સમક્ષ લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર વધારીને ₹69,000 કરવાની માંગણી રજૂ કરી છે.
3.833 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર: યુનિયનનો તર્ક છે કે વર્તમાન પગાર માળખામાં સુધારો કરવા માટે 3.833 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવું જોઈએ.
6% વધારો: વર્તમાન 3% વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર બમણું કરીને 6% કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
ન્યૂટ્રિશન મોડેલ: પગાર ગણતરી માટે ICMR ના 3,490 કૈલોરીવાળા ન્યૂટ્રિશન મોડલનો સૂઝાવ આપ્યો છે. આ સિવયા આવાસ, ઉપયોગિતાઓ, કૌશલ વિકાસ અને લાઈફસ્ટાઈલ ખર્ચ માટે પણ અલગ ફાળવણીની માંગ કરવામાં આવી છે.
પે લેવલ મર્ઝર: યુનિયને પે મેટ્રિક્સમાં લેવલ 2 અને 3, 4 અને 5, 7 અને 8, અને 9 અને 10 ના મર્જરની ભલામણ કરી છે.
BPMS દરખાસ્ત: ₹72,000 લઘુત્તમ પગાર અને 4.00 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર
ભારતીય પ્રતિરક્ષા મજૂર સંઘ (BPMS) એ NC-JCM કરતા વધુ પગાર વધારાની માંગ કરી છે.
₹72,000 મૂળભૂત પગાર: BPMS એ લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹72,000 અને 4.00 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર માંગ્યો છે.
પ્રતિ વ્યક્તિ આવક: તેના માંગ પત્રમાં BPMS એ દલીલ કરી છે કે 2016-17 માં દેશની માથાદીઠ ચોખ્ખી રાષ્ટ્રીય આવક ₹1,03,219 હતી, જે 2024-25 માં વધીને ₹1,92,774 (86.76% નો વધારો) થશે. તેથી, કર્મચારીઓના પગારમાં પણ દેશના આર્થિક વિકાસના પ્રમાણમાં વધારો થવો જોઈએ.
5 કુટુંબ એકમ: BPMS માને છે કે પગારની ગણતરી કરતી વખતે, કુટુંબ એકમમાં 3 ને બદલે 5 સભ્યો હોવા જોઈએ.
કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આગળ શું છે?
3 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ, આઠમું પગાર પંચ તેની રચનાના 11 મહિના પૂર્ણ કરશે. કમિશન પાસે તેનો અંતિમ અહેવાલ રજૂ કરવા માટે લગભગ 7 મહિના બાકી છે. એ નોંધવું યોગ્ય છે કે ₹69,000 અથવા ₹72,000 નો પગાર અને 3.833 અથવા 4.00 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ફક્ત યુનિયનો દ્વારા કરવામાં આવેલી માંગણીઓ છે, અંતિમ નિર્ણય નથી. કમિશન તમામ રાજ્યો અને હિસ્સેદારો પાસેથી ડેટા એકત્રિત કર્યા પછી કેન્દ્ર સરકારને તેની ભલામણો રજૂ કરશે ત્યારબાદ અંતિમ દરોની ઔપચારિક જાહેરાત કરવામાં આવશે.