8th Pay Commission updates: કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો ૮મા પગાર પંચની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે ૮મા પગાર પંચના અમલ પછી, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગાર અને પેન્શનમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે. દરેક પગાર પંચમાં, માત્ર મૂળભૂત પગાર અને પેન્શન માળખામાં જ નહીં, પરંતુ મોંઘવારી ભથ્થું (DA), ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ એવા હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) ના દરોમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં કર્મચારીઓના મનમાં મોટો પ્રશ્ન છે કે શું ૮મા પગાર પંચમાં HRAના દરોમાં કોઈ ફેરફાર થશે કે કેમ.

પગાર પંચનો ઉદ્દેશ્ય અને ભથ્થાં પર અસર:

પગાર પંચની રચના સામાન્ય રીતે ૧૦ વર્ષના સમયગાળા માટે કરવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના મૂળભૂત પગાર અને પેન્શનમાં સમયાનુસાર સુધારો કરવાનો છે. આ ઉપરાંત, પગાર પંચ માત્ર મૂળભૂત પગાર અને પેન્શનમાં જ નહીં, પરંતુ HRA (હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ), મુસાફરી ભથ્થું, ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન ભથ્થું અને અન્ય ઘણા ભથ્થાઓમાં પણ સંશોધન કરે છે. કેટલાક ભથ્થા એવા હોય છે જેને પગાર પંચની બહાર રાખી શકાય છે, મર્જ કરી શકાય છે અથવા રદ પણ કરી શકાય છે.

HRA ના દરો કેવી રીતે બદલાય છે અને DA સાથે જોડાણ:

હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) ના દરો દરેક પગાર પંચ સાથે સુધારવામાં આવે છે. ૬ઠ્ઠા પગાર પંચમાં HRA ના દરો શહેરની કેટેગરી મુજબ ૩૦% (X શહેર), ૨૦% (Y શહેર) અને ૧૦% (Z શહેર) હતા. ૭મા પગાર પંચે તેમાં સુધારો કરીને શરૂઆતમાં દરો ૨૪%, ૧૬% અને ૮% નક્કી કર્યા હતા. જોકે, જ્યારે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) ૫૦% સુધી પહોંચ્યું, ત્યારે HRA ના દરો ફરીથી વધારીને ૩૦%, ૨૦% અને ૧૦% કરવામાં આવ્યા. આ દર્શાવે છે કે HRA ના દરો DA અને મૂળભૂત પગાર સાથે સીધા જોડાયેલા છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે ૮મું પગાર પંચ લાગુ થશે, ત્યારે સરકાર મૂળભૂત પગાર અને DA ના આધારે HRA ના દરોમાં ચોક્કસપણે સુધારો કરશે.

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને પગાર તથા HRAમાં વધારો:

૮મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારવા અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. હાલમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૧.૯૨ સુધી વધારવાની વાત થઈ રહી છે (નોંધ: ૭મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૨.૫૭ હતો). ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ગુણક છે જેના આધારે કર્મચારીઓના મૂળભૂત પગાર અને પેન્શનમાં સુધારો કરવામાં આવે છે. નવા પગાર પંચમાં કર્મચારીનો નવો મૂળભૂત પગાર તેના હાલના મૂળભૂત પગારને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વડે ગુણાકાર કરીને નક્કી કરવામાં આવશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો વર્તમાન મૂળભૂત પગાર ₹૩૦,૦૦૦ છે અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૧.૯૨ નક્કી થાય છે, તો નવો મૂળભૂત પગાર ₹૩૦,૦૦૦ × ૧.૯૨ = ₹૫૭,૬૦૦ થશે.

આવી સ્થિતિમાં, HRA ની ગણતરી પણ નવા ઊંચા મૂળભૂત પગાર પર કરવામાં આવશે, જેના કારણે કર્મચારીઓને મળતી HRA ની રકમમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થશે.

HRA ના દરોમાં ફેરફારની શક્યતા: નિષ્ણાતોનો મત:

નિષ્ણાતોના મતે, ૮મા પગાર પંચમાં HRA ના દરોમાં ફેરફારની પ્રબળ સંભાવના છે. દર વખતે જ્યારે નવું પગાર પંચ લાગુ કરવામાં આવે છે, ત્યારે HRA ના દરોમાં સુધારો કરવામાં આવે છે. હાલમાં HRA ના દરો ૩૦%, ૨૦% અને ૧૦% છે, પરંતુ એવી ચર્ચા છે કે ૮મા પગાર પંચમાં તેમાં સુધારો કરી શકાય છે અને તેને DA સાથે વધુ સચોટ રીતે જોડવામાં આવશે. જો આમ થશે તો કર્મચારીઓના હાથમાં આવતી HRA ની રકમમાં તો વધારો થશે જ, પરંતુ ભવિષ્યમાં DA ના વધારા સાથે HRAમાં પણ આપોઆપ વધારો થવાની શક્યતા રહેશે.

પગાર પંચમાં પગાર કેવી રીતે સુધારવામાં આવે છે?

પગાર પંચમાં કર્મચારીઓનો પગાર ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ મૂળભૂત પગાર અને પેન્શનમાં સુધારો કરવા માટેનો ગુણક છે. અલગ-અલગ પગાર પંચ માટે આ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પગાર પંચની ભલામણોના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર ઈચ્છે તો તેને બદલી પણ શકે છે.

નિષ્કર્ષ તરીકે, ૮મા પગાર પંચના અમલથી કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના મૂળભૂત પગાર અને HRA સહિતના ભથ્થાઓમાં વધારો થવાની પૂરી શક્યતા છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં સંભવિત વધારો મૂળભૂત પગારને સીધી રીતે અસર કરશે, જેના પરિણામે HRA ની રકમ પણ વધશે. HRA ના દરોમાં પણ સંભવિત ફેરફાર અને તેને DA સાથે વધુ સચોટ રીતે જોડવાની ચર્ચા કર્મચારીઓ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. અંતિમ નિર્ણય ૮મા પગાર પંચની ભલામણો અને સરકારના નિર્ણય પર આધાર રાખશે.