Eighth Pay Commission report: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો આઠમા પગાર પંચની રચનાની રાહ જોઈ રહ્યા છે, જેની જાહેરાત આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં થઈ હતી પરંતુ હજુ સુધી ઔપચારિક રીતે થઈ નથી. દરમિયાન, કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝના તાજેતરના એક અહેવાલે લગભગ 33 લાખ સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોની ચિંતા વધારી છે. અહેવાલ મુજબ, આઠમા પગાર પંચનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાતમા પગાર પંચ કરતા ઓછો (લગભગ 1.8) હોઈ શકે છે, જેના કારણે પગારમાં માત્ર 13% સુધીનો જ વધારો જોવા મળવાની શક્યતા છે. સાતમું પગાર પંચ ડિસેમ્બર 2025 માં સમાપ્ત થઈ રહ્યું છે, અને આઠમું પગાર પંચ જાન્યુઆરી 2026 થી અમલમાં આવશે.
પગાર વધારામાં ઘટાડાની શક્યતા
કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝ દ્વારા તેના તાજેતરના અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આઠમા પગાર પંચનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાતમા પગાર પંચ કરતાં ઓછો હોઈ શકે છે. અહેવાલ મુજબ, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લગભગ 1.8 જેટલો રહેવાની સંભાવના છે, જેના પરિણામે પગારમાં ફક્ત 13% સુધીનો જ વધારો જોવા મળી શકે છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ કર્મચારીના નવા બેઝિક પગારની ગણતરી કરવા માટે તેમના વર્તમાન બેઝિક પગાર સાથે ગુણાકાર કરવામાં આવતો એક ગુણાંક છે. ઉદાહરણ તરીકે, સાતમા પગાર પંચ માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. તેનો અર્થ એ હતો કે જો કોઈનો ન્યૂનતમ બેઝિક પગાર ₹20,000 હતો, તો તે વધીને ₹51,400 થયો.
એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર હંમેશા બેઝિક પગાર પર જ લાગુ થાય છે, કુલ પગાર પર નહીં. તેથી, જો નવા પગાર પંચમાં 1.8 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે છે, તો તેનો અર્થ એ નથી કે કુલ પગારમાં માત્ર 1.8% નો વધારો થશે.
અગાઉના પગાર પંચ સાથે સરખામણી
આ પહેલા, એમ્બિટ કેપિટલના એક અહેવાલમાં જણાવાયું હતું કે સાતમું પગાર પંચ ડિસેમ્બર 2025 માં સમાપ્ત થઈ રહ્યું છે. જ્યારે સાતમું પગાર પંચ 2016 માં લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે તે સમયે બેઝિક પગારમાં 14.3% નો વધારો થયો હતો (જેમાં ભથ્થાં શામેલ ન હતા). કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝે "આઠમું પગાર પંચ: એક વખતનો વધારો" શીર્ષક સાથેના તેના અહેવાલમાં આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ વખતે મૂળભૂત લઘુત્તમ પગાર પર 1.8 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થશે.
અમલ ક્યારે થશે?
આઠમા પગાર પંચના અધ્યક્ષ અને સભ્યોની નિમણૂક હજુ સુધી કરવામાં આવી નથી. સામાન્ય રીતે, દર 10 વર્ષે પગાર પંચની રચના કરવામાં આવે છે. પગાર પંચની ભલામણો પછી, સરકાર તેના પર કેબિનેટની મંજૂરી મેળવે છે. પગાર પંચની રચના થયા બાદ, તેઓ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના અધિકારીઓ, પેન્શનરો, નિષ્ણાતો અને કર્મચારી સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ પાસેથી અભિપ્રાય લે છે અને તેના આધારે એક વિગતવાર અહેવાલ તૈયાર કરીને સરકારને ભલામણો કરે છે.
આઠમું પગાર પંચ જાન્યુઆરી 2026 થી અમલમાં આવશે. જોકે, જો તેના અમલમાં વિલંબ થાય છે, તો કેન્દ્ર સરકારના પેન્શનરો અને કર્મચારીઓને બાકી રકમ (એરિયર્સ) સાથે પાછળથી ચૂકવણી કરવામાં આવશે. તેમ છતાં, અપેક્ષિત ઓછો વધારો લાખો કર્મચારીઓ માટે નિરાશાજનક બની શકે છે.