મોંઘવારીના આ યુગમાં લાખો પેન્શનરો માટે નિવૃત્તિ પછી ટકી રહેવું વધુ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો, જેમને કર્મચારી પેન્શન યોજના (EPS-95) હેઠળ માત્ર ₹1,000 નું માસિક પેન્શન મળે છે. તેઓ લાંબા સમયથી સરકાર પાસેથી રાહતની માંગ કરી રહ્યા છે.આ દરમિયાન, લઘુત્તમ EPS પેન્શન વધારીને ₹7,500 કરવાનો મુદ્દો સંસદમાં ફરી ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો જેના પર કેન્દ્ર સરકારે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે.
રાજ્યસભામાં, સંસદ સભ્ય ડૉ. મેધા વિષ્ણુ કુલકર્ણીએ EPS-95 પેન્શનરોને પડતી મુશ્કેલીઓનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વધતી જતી મોંઘવારી, તબીબી ખર્ચ અને દૈનિક ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને ₹1,000 પેન્શન અપૂરતું છે. સાંસદે સરકારને પૂછ્યું કે શું લઘુત્તમ પેન્શન વધારીને ₹7,500 કરવાનો વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે, શું મહારાષ્ટ્રમાં પેન્શનરો અને યુનિયનો તરફથી કોઈ મેમોરેન્ડમ પ્રાપ્ત થયા છે અને શું સરકારે આ માટે કોઈ સમયરેખા નક્કી કરી છે.
શ્રમ મંત્રીનો સ્પષ્ટ જવાબ
આ પ્રશ્નના જવાબમાં, શ્રમ અને રોજગાર રાજ્યમંત્રી શોભા કરંદલાજેએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે હાલમાં, લઘુત્તમ EPS પેન્શન ₹7,500 સુધી વધારવા માટે કોઈ અલગ દરખાસ્ત અથવા સમયરેખા નક્કી કરવામાં આવી નથી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પેન્શન વધારતા પહેલા પેન્શન ફંડની લાંબા ગાળાની નાણાકીય સ્થિતિ ધ્યાનમાં લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
EPS-95 કેવી રીતે કાર્ય કરે છે ?
મંત્રીએ સમજાવ્યું કે EPS-95 એક નિર્ધારિત યોગદાન અને નિર્ધારિત લાભ યોજના છે. આ પેન્શન ફંડને પગારના 8.33 ટકાના નોકરીદાતાના યોગદાન અને ₹15,000 સુધીના પગાર માટે કેન્દ્ર સરકારના 1.16 ટકાના યોગદાન દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે. આ ભંડોળમાંથી બધા EPS પેન્શનરોને પેન્શન ચૂકવવામાં આવે છે.
સરકાર બજેટ સહાય પૂરી પાડે છે
સરકાર હાલમાં બજેટ દ્વારા EPS પેન્શનરો માટે લઘુત્તમ માસિક ₹1,000 પેન્શન સુનિશ્ચિત કરે છે. આ સહાય નિયમિત કેન્દ્ર સરકારના યોગદાન ઉપરાંત પૂરી પાડવામાં આવે છે. મંત્રીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યના ખર્ચ અને યોગદાન વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે પેન્શન ફંડનું વાર્ષિક ધોરણે મૂલ્ય નક્કી કરવામાં આવે છે.
રાજ્યવ્યાપી ભંડોળ નહીં, રાષ્ટ્રીય નિર્ણય
સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે EPS-95 હેઠળ રાજ્યવાર કોઈ અલગ પેન્શન ફંડ નથી. તેથી, મહારાષ્ટ્ર અથવા અન્ય કોઈપણ રાજ્યની માંગણીઓ રાષ્ટ્રીય સ્તરે ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
EPFO સુધારાઓ પણ ચર્ચા હેઠળ છે
પેન્શન ઉપરાંત, EPFO સંબંધિત મુખ્ય સુધારાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. એવા અહેવાલો છે કે સરકાર EPF અને EPS માટે પગાર મર્યાદા ₹15,000 થી વધારીને ₹25,000 કરવાનું વિચારી રહી છે. જો આવું થાય તો વધુ કર્મચારીઓને સામાજિક સુરક્ષાનો લાભ મળી શકે છે.