Gold Limit From Dubai: દુબઈમાં સોનાની ઓછી કિંમતોને કારણે ઘણા ભારતીયો ત્યાંથી સોનું ખરીદે છે, પરંતુ ભારતમાં કરવેરા વિના સોનું લાવવા માટે સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ એન્ડ કસ્ટમ્સ (CBIC) ના કડક નિયમો છે. આ નિયમો હેઠળ, પુરુષ પ્રવાસીઓ કસ્ટમ ડ્યુટી ચૂકવ્યા વિના ₹50,000 ની કિંમતના 20 ગ્રામ સુધીના સોનાના દાગીના લાવી શકે છે, જ્યારે મહિલા પ્રવાસીઓ ને ₹100,000 ની કિંમતના 40 ગ્રામ સુધીના દાગીના લાવવાની કરમુક્ત છૂટ છે. આ છૂટ ફક્ત સોનાના દાગીના પર જ લાગુ પડે છે, સોનાના બાર કે સિક્કા પર નહીં. મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓને ભારે દંડ, સોનાની જપ્તી અને 7 વર્ષ સુધીની કેદ થઈ શકે છે, તેથી નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.
સોનાની ખરીદી અને કસ્ટમ્સના કડક નિયમો
ભારતીય ગ્રાહકોમાં દુબઈથી સોનું ખરીદવાનું ચલણ ઘણું છે, કારણ કે ત્યાં સોનાના ભાવો પ્રમાણમાં ઓછા હોય છે અને કારીગરી પણ અસાધારણ હોય છે. જોકે, દુબઈથી ભારતમાં સોનું લાવવાની પ્રક્રિયા જેટલી સરળ લાગે છે, તેટલી સરળ નથી. હકીકતમાં, CBIC (Central Board of Indirect Taxes and Customs) એ કર ચૂકવ્યા વિના ભારતમાં કેટલું સોનું લાવી શકાય તે અંગે કડક નિયમો નક્કી કર્યા છે. આ કાનૂની મર્યાદાઓને અવગણવાથી માત્ર ભારે દંડ જ નહીં, પણ સોનાની જપ્તી અને ક્યારેક જેલ પણ થઈ શકે છે, તેથી પ્રવાસીઓએ આ નિયમોની જાણકારી મેળવવી અત્યંત જરૂરી છે.
પ્રવાસીઓ માટે કરમુક્ત સોનાની કાનૂની મર્યાદા
ભારતીય કસ્ટમ્સના નિયમો હેઠળ, પ્રવાસીના લિંગ અને ઉંમરના આધારે સોનાની કરમુક્ત મર્યાદા બદલાય છે. આ કરમુક્ત છૂટ ફક્ત સોનાના દાગીના (Gold Jewellery) પર જ લાગુ થાય છે:
- પુરુષ પ્રવાસીઓ: તેઓ કસ્ટમ ડ્યુટી ચૂકવ્યા વિના ₹50,000 ની કિંમતના મહત્તમ 20 ગ્રામ સુધીના સોનાના દાગીના લાવી શકે છે.
- મહિલા પ્રવાસીઓ: તેઓ ₹100,000 ની કિંમતના મહત્તમ 40 ગ્રામ સુધીના સોનાના દાગીના કરમુક્ત લઈ જઈ શકે છે.
- 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો: તેમના માટે પણ મર્યાદા 40 ગ્રામ છે, પરંતુ શરત એ છે કે તેઓ સાથેના પુખ્ત વયના લોકો સાથેના તેમના સંબંધો સાબિત કરી શકે.
નોંધ: આ મુક્તિ સોનાના બાર (Gold Bars), સિક્કા (Coins) અથવા બિસ્કિટ (Biscuits) પર લાગુ પડતી નથી.
કરમુક્તિ માટેની આવશ્યક શરતો અને નિયમો
આ કરમુક્ત સુવિધાનો લાભ લેવા માટે પ્રવાસીઓએ કેટલીક શરતોનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. પ્રથમ, કરમુક્ત સુવિધા ફક્ત ત્યારે જ લાગુ પડે છે જો પ્રવાસી ઓછામાં ઓછા એક વર્ષથી વિદેશમાં રોકાયા હોય. બીજું, આ મુક્તિ માત્ર દાગીના સુધી મર્યાદિત છે; અન્ય સોનાની વસ્તુઓ પર સંપૂર્ણ કસ્ટમ ડ્યુટી લાગશે. જો કોઈ પ્રવાસી નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ સોનું લાવવા માંગતો હોય, તો તેણે તેને એરપોર્ટ પર કસ્ટમ અધિકારીઓ સમક્ષ જાહેર કરવું ફરજિયાત છે અને કસ્ટમ ડ્યુટી ચૂકવવી પડશે. હાલમાં, આયાત કરેલા સોનાના જથ્થાના આધારે આ ડ્યુટી 38.5% સુધી હોઈ શકે છે.
નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા પર ગંભીર પરિણામો
જો કોઈ પ્રવાસી પરવાનગી મર્યાદા કરતાં વધુ સોનાનું પરિવહન કરતા પકડાય છે, અને ખાસ કરીને જો તે છુપાવેલું હોય કે ઓછું જાહેર કરેલ હોય, તો તેના પરિણામો ખૂબ જ ગંભીર છે. કસ્ટમ અધિકારીઓ પાસે અઘોષિત સોનાને જપ્ત કરવાનો અને તેના બજાર મૂલ્ય જેટલો અથવા તેનાથી વધુ દંડ લાદવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે. વધુમાં, ભારતીય કસ્ટમ્સ એક્ટ 1962 હેઠળ કાનૂની કાર્યવાહી પણ શરૂ કરી શકાય છે, જેમાં ₹1 લાખથી વધુ કિંમતના સોનાની દાણચોરી માટે 7 વર્ષ સુધીની કેદ ની જોગવાઈ છે. જો કેસમાં સંગઠિત દાણચોરી અથવા વારંવાર ગુનાઓનો સમાવેશ થતો હોય, તો ભારતીય દંડ સંહિતા 2023 હેઠળ સજા 5 વર્ષથી આજીવન કેદ અને ₹5 લાખ સુધીના દંડ સુધીની હોઈ શકે છે.