જો ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દે તો શું થશે? ભારત આ રીતે રશિયાને કરી રહ્યું છે મદદ
ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો તેલનો વેપાર માત્ર આર્થિક જ નહીં, પરંતુ ભૌગોલિક-રાજકીય દૃષ્ટિકોણથી પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની ગયો છે.
India Russia crude oil trade: ભારત અને રશિયા વચ્ચેના ક્રૂડ તેલના સોદાને લઈને વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચા ચાલી રહી છે, ખાસ કરીને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ. અમેરિકાએ આ મુદ્દે ભારત પર દબાણ વધારીને ટેરિફ લાદ્યો છે. આ સ્થિતિમાં, જો ભારત રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દે તો તેની રશિયાની અર્થવ્યવસ્થા અને ભારતની આંતરિક આર્થિક પરિસ્થિતિ પર શું અસર થશે તે સમજવું જરૂરી છે.
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી, પશ્ચિમી દેશોએ રશિયા પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. આ સમયે, ભારતે રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં સસ્તું ક્રૂડ તેલ ખરીદીને તેને આર્થિક રીતે ટેકો આપ્યો છે. 2021 માં માત્ર 2% તેલ રશિયાથી આવતું હતું, જે હવે 40% થી વધુ થઈ ગયું છે, જેનાથી ભારત રશિયાનો સૌથી મોટો તેલ ખરીદનાર દેશ બન્યો છે. જો ભારત આયાત બંધ કરશે, તો રશિયાની આવકમાં મોટો ઘટાડો થશે. જોકે, ભારતે ફરીથી ઊંચા ભાવે તેલ ખરીદવું પડશે, જેનાથી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધશે અને દેશમાં મોંઘવારી વધી શકે છે.
ભારત-રશિયા વચ્ચેનો તેલનો સોદો
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ, અમેરિકા અને યુરોપ સહિતના પશ્ચિમી દેશોએ રશિયા પર આર્થિક પ્રતિબંધો લગાવ્યા અને તેની પાસેથી તેલ અને ગેસની ખરીદી લગભગ બંધ કરી દીધી. રશિયા માટે તેની અર્થવ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે નવા ગ્રાહકો શોધવા જરૂરી હતા. આ સમયે, ભારતે રશિયા પાસેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર કરતાં ઘણા સસ્તા ભાવે ક્રૂડ તેલ ખરીદવાનું શરૂ કર્યું. આ સોદો બંને દેશો માટે ફાયદાકારક સાબિત થયો. રશિયાને આવક મળી અને ભારતને સસ્તા ભાવે ઊર્જા મળી. 2021 માં ભારતની કુલ તેલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો માત્ર 2% હતો, જે 2023 સુધીમાં 40% થી પણ વધી ગયો. આનાથી ભારત રશિયાનો સૌથી મોટો તેલ ખરીદનાર દેશ બની ગયો.
જો ભારત તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દે તો શું થશે?
જો ભારતીય સરકાર અમેરિકાના દબાણ સામે ઝૂકીને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દે તો તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે:
- રશિયા પર અસર: રશિયાની અર્થવ્યવસ્થા મુખ્યત્વે તેના તેલ અને ગેસના વેચાણ પર આધારિત છે. જો ભારત, જે તેનો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે, તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દે તો રશિયાની આવકમાં મોટો ઘટાડો થશે. આનાથી રશિયા માટે લાંબા સમય સુધી યુદ્ધ ચાલુ રાખવું આર્થિક રીતે મુશ્કેલ બની જશે.
- ભારત પર અસર: રશિયા પાસેથી સસ્તા તેલની આયાત બંધ થવાથી ભારતને ગલ્ફ દેશો અને અન્ય સપ્લાયર્સ પાસેથી ફરીથી ઊંચા ભાવે તેલ ખરીદવું પડશે. આના પરિણામે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થશે, જેની સીધી અસર ભારતીય અર્થતંત્ર પર મોંઘવારીના સ્વરૂપમાં દેખાશે. આનાથી સામાન્ય નાગરિકોને ભારે મુશ્કેલી પડી શકે છે.
ભારતની નીતિ અને ભવિષ્ય
પશ્ચિમી દેશોનું માનવું છે કે ભારતે સસ્તું તેલ ખરીદીને રશિયાને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવ્યું છે, જે યુદ્ધને લંબાવવામાં મદદ કરી રહ્યું છે. જોકે, ભારતનો તર્ક સ્પષ્ટ છે કે તેની વિદેશ નીતિ અને આર્થિક નિર્ણયો તેના નાગરિકોના હિતો પર આધારિત છે. ભારતની પ્રાથમિકતા તેના લોકોને સસ્તી ઉર્જા પૂરી પાડવાની છે.
Before You Go
Gujarat Assembly Monsoon Session: ગુજરાત વિધાનસભાના ચોમાસું સત્રને લઈને મોટા સમાચાર! સોમવારે મળશે મહત્વની બેઠક
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
