પાકિસ્તાન સાથે વેપાર બંધ થઈ જતા ભારત પર કેટલી અસર પડશે, જાણો કઈ-કઈ વસ્તુઓ મોંઘી થશે?
Impact of India Pakistan trade ban: પહેલગામ હુમલા બાદ સંબંધો સૌથી ખરાબ તબક્કામાં, ભારતે તમામ વેપાર સંબંધો સમાપ્ત કરવાની જાહેરાત કરી, ભારતનો કુલ વેપાર ૦.૦૬% કરતા ઓછો, પાકિસ્તાન ભારતની નિકાસ પર વધુ નિર્ભર.
India bans trade with Pakistan: જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા ભયાનક આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો અત્યાર સુધીના સૌથી ખરાબ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. આ ઘટનાના પગલે ભારતે પાકિસ્તાન સામે કડક વલણ અપનાવતા એક રીતે તમામ પ્રકારના સંબંધોનો અંત લાવી દીધો છે, જેમાં બંને દેશો વચ્ચે મર્યાદિત વેપારનો પણ સમાવેશ થાય છે. ભારત સરકારે તાજેતરમાં પાકિસ્તાન સાથેના તમામ વેપાર સંબંધોને સમાપ્ત કરવાની જાહેરાત કરી છે, જેના કારણે હવે બંને દેશો વચ્ચે આયાત-નિકાસ સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ થઈ ગઈ છે.
આ પરિસ્થિતિમાં મહત્વનો પ્રશ્ન એ છે કે, પાકિસ્તાન સાથે વેપાર બંધ કરવાથી ભારત પર કેટલી અસર પડશે? બંને દેશો વચ્ચે કઈ વસ્તુઓની આયાત અને નિકાસ થતી હતી? અને જો પાકિસ્તાનથી આયાત બંધ થઈ જાય, તો ભારતમાં કઈ વસ્તુઓ મોંઘી થઈ શકે છે?
પુલવામા હુમલા બાદ વેપારમાં મોટો ઘટાડો:
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો હંમેશા તણાવપૂર્ણ રહ્યા છે, પરંતુ ૨૦૧૯માં પુલવામા આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારતના પાકિસ્તાન સાથેના વેપાર સંબંધો અત્યંત મર્યાદિત થઈ ગયા હતા. ત્યારથી, બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર સતત ઘટી રહ્યો છે. માહિતી અનુસાર, ૨૦૧૮-૧૯માં બંને દેશો વચ્ચેનો કુલ વેપાર ₹૪૩૭૦ કરોડથી વધુ હતો. પરંતુ ૨૦૧૯માં પુલવામા હુમલા પછી, ભારતે પાકિસ્તાનથી આયાત થતા માલ પર ૨૦૦% ડ્યુટી લાદી, જેના કારણે વેપારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો. ૨૦૧૯-૨૦માં, અટારી લેન્ડ બંદર દ્વારા બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર ઘટીને ₹૨૭૭૨ કરોડ થયો.
ભારત કરતાં પાકિસ્તાનને વધુ અસર થશે:
પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ પહેલેથી જ નબળી છે, મોંઘવારી ચરમસીમાએ છે અને વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર ઘટી રહ્યો છે. પાકિસ્તાન IMF પાસેથી લોન પર ખૂબ નિર્ભર છે. આવી સ્થિતિમાં, તમામ વેપાર સંબંધોનો અંત લાવવાથી ભારત કરતાં પાકિસ્તાનને વધુ ગંભીર અસર થશે. આ વાત આયાત-નિકાસના આંકડા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે:
- નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૧-૨૨: ભારતથી પાકિસ્તાનમાં નિકાસ $૫૧૩.૮૨ મિલિયન, પાકિસ્તાનથી ભારતમાં આયાત માત્ર $૨.૫૪ મિલિયન.
- નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩: ભારતથી પાકિસ્તાનમાં નિકાસ $૬૨૭.૧૦ મિલિયન, પાકિસ્તાનથી ભારતમાં આયાત $૨૦.૧૧ મિલિયન.
- નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪: પાકિસ્તાનથી આયાત નોંધપાત્ર રીતે ઘટીને $૨.૮૮ મિલિયન થઈ ગઈ, જ્યારે ભારતમાંથી નિકાસ $૧૧૮૦ મિલિયન રહી.
ઉપરોક્ત આંકડા દર્શાવે છે કે, પાકિસ્તાન ભારતમાંથી થતી નિકાસ પર વધુ નિર્ભર છે. તમને જણાવી દઈએ કે, ભારતનો પાકિસ્તાન સાથેનો કુલ વેપાર તેના કુલ વૈશ્વિક વેપારના ૦.૦૬% કરતા પણ ઓછો છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારત પાકિસ્તાનથી આયાત થતી વસ્તુઓ પર બહુ નિર્ભર નથી.
કઈ વસ્તુઓનો વેપાર થતો હતો?
પાકિસ્તાનથી ભારતમાં આયાત થતી મુખ્ય વસ્તુઓ: તરબૂચ, તરબૂચ, સિમેન્ટ, સિંધવ મીઠું, સૂકા ફળો, પથ્થર, ચૂનો, કપાસ, સ્ટીલ, ચશ્મા માટે ઓપ્ટિક્સ, કાર્બનિક રસાયણો, ધાતુના સંયોજનો, ચામડાની વસ્તુઓ, તાંબુ, સલ્ફર, કપડાં, ચપ્પલ, મુલતાની માટી.
ભારતમાંથી પાકિસ્તાનમાં નિકાસ થતી મુખ્ય વસ્તુઓ: ખોપરી ઉપરની ચામડી (Scalp), ફળો, શાકભાજી, ચા, મસાલા, ખાંડ, તેલીબિયાં, પશુ આહાર, ડેરી ઉત્પાદનો, પ્લાસ્ટિક ઉત્પાદનો, દવાઓ, મીઠું, મોટર ભાગો, રંગો, કોફી.
ભારત પર અસર અને કઈ વસ્તુઓ મોંઘી થઈ શકે?
પાકિસ્તાનથી થતી આયાતનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું હોવાથી, આ વેપાર બંધ થવાથી ભારત પર કોઈ મોટી કે વ્યાપક આર્થિક અસર થવાની શક્યતા નહિવત છે. ભારતમાં પાકિસ્તાનથી આયાત થતી વસ્તુઓનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું હોવાથી, તેના કારણે ભારતમાં મોંઘવારી વધવાની કે કોઈ વસ્તુ ખૂબ મોંઘી થવાની શક્યતા ઓછી છે. ભારત અન્ય દેશોમાંથી આ વસ્તુઓ સરળતાથી આયાત કરી શકે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
