Polymer Banknotes: છેલ્લા ઘણા દિવસોથી બજારમાં પ્લાસ્ટિક કરન્સી અંગે ઘણી ચર્ચા ચાલી રહી છે. થોડા સમય પહેલા, સમાચાર આવ્યા હતા કે પોલિમર નોટો ટૂંક સમયમાં બજારમાં રજૂ કરવામાં આવશે, જેના કારણે અટકળો શરૂ થઈ હતી કે શું ફરીથી નોટબંધી થશે. જોકે, RBI એ પાછળથી પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા કહ્યું કે આવી કોઈ નોટબંધી થશે નહીં. આ પછી, RBI એ સરકારને પ્લાસ્ટિક નોટોની અજમાયશનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો, જેને હવે સરકારે મંજૂરી આપી દીધી છે.
પ્લાસ્ટિક નોટોનું ટ્રાયલ કરવામાં આવશે સરકારે તાજેતરમાં પ્લાસ્ટિક 10 અને 20 રૂપિયાની નોટો બજારમાં રજૂ કરતા પહેલા તેના ટ્રાયલને મંજૂરી આપી છે. આમાં દરેક મૂલ્યની 100 મિલિયન પોલિમર નોટોનું ઉત્પાદન સામેલ હશે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે મંગળવારે રાજ્યસભામાં એક લેખિત જવાબમાં વિગતવાર માહિતી આપી.
નાણામંત્રીએ શું કહ્યું? સદરમાં તેમના લેખિત જવાબમાં, નાણામંત્રીએ કહ્યું કે 'સરકારે આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી દીધી છે. આરબીઆઈના જણાવ્યા અનુસાર, આ પોલિમર નોટ બજારમાં પહેલાથી જ ફરતી કાગળની નોટો સાથે જારી કરવામાં આવશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આરબીઆઈએ જાણ કરી છે કે આ પોલિમર નોટ ખરીદવાની પ્રક્રિયા હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. આથી અત્યારે એ કહી શકાય તેમ નથી કે પોલિમર નોટ બજારમાં ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે અને તેને તૈયાર કરવા કે ખરીદવામાં કેટલો ખર્ચ થશે.
નોંધનીય છે કે થોડા દિવસો પહેલા, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ તેના સેન્ટ્રલ બોર્ડની ભલામણને અનુસરીને, સરકારને આ દરખાસ્ત મોકલી હતી. આ દરખાસ્તમાં, તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ નોટોનું પહેલા મર્યાદિત સ્તરે પરીક્ષણ કરવામાં આવશે. જો પરીક્ષણ સફળ થશે, તો ભવિષ્યમાં 10 અને 20 રૂપિયાની પોલિમર નોટો નિયમિતપણે જારી કરી શકાશે.
હવે, સરકારની મંજૂરી સાથે, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે આ નોટો ટૂંક સમયમાં બજારમાં ઉપલબ્ધ થશે. જો કે, એ પણ સ્પષ્ટ છે કે કાગળની નોટો હાલની જેમ જ ચલણમાં રહેશે; હાલમાં તેમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં, કે તેને બંધ કરવામાં આવશે નહીં.