RBI pension interest rule: નિવૃત્ત સરકારી કર્મચારીઓ માટે એક સારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)એ સરકારી પેન્શનની ચૂકવણીમાં થતા વિલંબને લઈને બેંકોને કડક આદેશ આપ્યો છે. RBI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા એક પરિપત્ર અનુસાર, જો પેન્શનની પ્રાપ્તિમાં વિલંબ થાય છે, તો પેન્શન ચૂકવનાર બેંકે નિયત તારીખથી સરકારી પેન્શનરોને બાકી રકમ પર વાર્ષિક ૮%ના દરે વ્યાજ ચૂકવવું પડશે.
RBIએ બેંકોને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ પેન્શન અને તેની બાકી રકમ આપમેળે પેન્શનરોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરે અને પેન્શનધારકોને વળતરનો દાવો કરવા માટે ન કહે. વાસ્તવમાં, RBIને પેન્શનધારકો તરફથી સતત ફરિયાદો મળી રહી હતી કે તેમને સંશોધિત પેન્શન અને બાકી રકમ સમયસર મળી રહી નથી. આ ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને RBIએ આ નવો નિયમ લાગુ કર્યો છે.
આ પરિપત્ર મુજબ, પેન્શનરોને આ વળતર માટે કોઈ અલગથી દાવો કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. બેંક જે દિવસે પેન્શન અથવા પેન્શનની બાકી રકમ પેન્શનરોના ખાતામાં જમા કરશે, તે જ દિવસે તેમણે વ્યાજની રકમ પણ જમા કરવાની રહેશે. RBIનો આ નવો નિયમ પહેલી ઓક્ટોબર, ૨૦૦૮થી તમામ વિલંબિત પેન્શન ચૂકવણી પર લાગુ થશે. આ નિયમથી પેન્શનધારકોને વ્યાજના નાણાં માટે અલગથી અરજી કરવાની જરૂર નહીં રહે.
RBIએ પેન્શન ચૂકવનાર બેંકોને પેન્શન ચૂકવતા સત્તાવાળાઓ પાસેથી પેન્શન ઓર્ડરની એક નકલ તાત્કાલિક મેળવવા માટે એક મિકેનિઝમ તૈયાર કરવાની પણ સલાહ આપી છે, જેથી પેન્શનરો આવતા મહિનાની પેન્શન ચુકવણીમાં જ આ નિયમનો લાભ મેળવી શકે.
વૃદ્ધ પેન્શનરોની સુવિધા માટે RBIએ બેંકોને વધુ સારી ગ્રાહક સેવા આપવા માટે પણ કહ્યું છે. બેંકોને પેન્શનરો, ખાસ કરીને ૭૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધ પેન્શનરો સાથે સહાનુભૂતિથી વર્તવા અને તેમને સારી ગ્રાહક સેવા પૂરી પાડવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. જો કોઈ પેન્શનર બેંકમાં આવવા માટે અસમર્થ હોય અથવા તેમના નામ પર સહી કરવામાં અસમર્થ હોય, તો તેમના અંગૂઠા અથવા પગની છાપ બે સાક્ષીઓની હાજરીમાં લેવામાં આવી શકે છે, જેમાં એક સાક્ષી બેંક અધિકારી હોવા જોઈએ.
આ ઉપરાંત, બેંકોએ ૭૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના પેન્શનધારકો માટે ઘરે બેઠા જીવન પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરવાની સુવિધા પણ આપવી પડશે, જેથી તેમને બેંકમાં આવવાની જરૂર ન પડે. ડિજિટલ લાઇફ સર્ટિફિકેટ પણ માન્ય ગણવામાં આવશે. RBIએ બેંકોને આ તમામ માર્ગદર્શિકા નોટિસ બોર્ડ પર મૂકવા માટે પણ નિર્દેશ આપ્યો છે, જેથી જરૂરિયાતમંદ પેન્શનરો તેનો લાભ લઈ શકે.
RBIના આ નિર્ણયથી એવું લાગી રહ્યું છે કે હવે બેંકો પેન્શનની ચૂકવણીની પોતાની જવાબદારીને ગંભીરતાથી લેશે, અન્યથા તેમને વિલંબિત ચૂકવણી પર વ્યાજ ચૂકવવું પડશે.