UPI Extra Charge Rules 2026: યુપીઆઈ ભારતમાં ચૂકવણી કરવા માટેના સૌથી વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતા વિકલ્પોમાંથી એક બની ચૂક્યું છે. દુનિયાભરમાં ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકાર અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયાએ કેટલાક નવા નિયમો બનાવ્યા છે. મર્ચન્ટ સાઈડ ચાર્જ, જેમાં લાગુ મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ પણ સામેલ છે, મર્ચન્ટે જ ઉઠાવવાનો હોય છે અને પોતાની બેંક અથવા તો પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઈડરને ચૂકવવાનો હોય છે. ₹2000 થી વધુના મોટા મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે બતાવવામાં આવેલા નિયમો હેઠળ 0.4% નો એમડીઆર લાગુ થઈ શકે છે. જોકે કેટલાક ગ્રાહકોને એવા દુકાનદારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે જે યુપીઆઈ ચૂકવણી સ્વીકારવા માટે વધારાની રકમની માગણી કરે છે. તો શું કોઈ વેપારી કાનૂની ધોરણે આ પ્રકારનો ચાર્જ ગ્રાહક પર નાખી શકે છે? જો એવું થાય છે તો જાણો કે ક્યાં ફરિયાદ કરી શકાય છે.
જો દુકાનદાર વધારાના પૈસાની માગણી કરે તો શું થશે?
જો કોઈ દુકાનદાર તમને કહે છે કે તમારે વધારાના પૈસા આપવા પડશે કારણ કે તમે યુપીઆઈનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો તો તમે તેમને જણાવી શકો છો કે તમે ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે અલગથી કોઈ ચાર્જ આપવા નથી માગતા. જો મર્ચન્ટ વધારાના પૈસા લીધા વિના પેમેન્ટ લેવાની ના પાડે છે તો તમે ટ્રાન્ઝેક્શન પૂર્ણ ન કરવાનો નિર્ણય લઈ શકો છો અને જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં સંબંધિત અધિકારીઓને મામલાની રિપોર્ટ કરી શકો છો.
આ પણ વાંચો...સોના પર હવે ₹75 લાગશે હોલમાર્કિંગ ફી, તહેવારો પહેલાં મોંઘા થશે ઘરેણા
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી?
ગ્રાહક એનપીસીઆઈની ફરિયાદ સિસ્ટમ દ્વારા યુપીઆઈ ટ્રાન્ઝેક્શનથી જોડાયેલી ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. ફરિયાદ એનપીસીઆઈની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર સંબંધિત યુપીઆઈ ફરિયાદ વિકલ્પ પસંદ કરીને નોંધાવી શકાય છે. મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ગ્રાહક પર્સન ટુ મર્ચન્ટ કેટેગરી પસંદ કરી શકે છે અને મર્ચન્ટ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા વધારાના ચાર્જથી જોડાયેલી ફરિયાદનો પ્રકાર પસંદ કરી શકે છે.
ફરિયાદ નોંધાવતી વખતે તમારે ટ્રાન્ઝેક્શનથી જોડાયેલી જરૂરી માહિતી આપવી જોઈએ. તેમાં મર્ચન્ટની માહિતી અને પેમેન્ટની માહિતી સામેલ હોવી જોઈએ. પેમેન્ટની રસીદ, બિલ અને ટ્રાન્ઝેક્શનના સ્ક્રીનશોટ રાખવાથી પણ એ સાબિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે કે શું થયું હતું.
યુપીઆઈ એપ્લિકેશન દ્વારા ફરિયાદ નોંધાવો
બીજો એક ઓપ્શન એ છે કે જે યુપીઆઈ એપથી પેમેન્ટ કરવામાં આવી રહ્યું છે તેના દ્વારા સમસ્યાની રિપોર્ટ કરવામાં આવે. ગૂગલ પે, ફોન પે અને પેટીએમ જેવી એપ સામાન્ય રીતે મદદ અથવા તો ટ્રાન્ઝેક્શન સપોર્ટના ઓપ્શન આપે છે. આના દ્વારા ગ્રાહક કોઈ ખાસ પેમેન્ટથી જોડાયેલી સમસ્યાની રિપોર્ટ કરી શકે છે. પોતાની પેમેન્ટ હિસ્ટ્રીમાંથી સંબંધિત ટ્રાન્ઝેક્શન ખોલો અને હાજર હેલ્પ અથવા ડિસ્પ્યુટ વિકલ્પને જુઓ. પેમેન્ટની માહિતી અને ટ્રાન્ઝેક્શન આઈડીને સુરક્ષિત રાખો કારણ કે ફરિયાદ કરતી વખતે આની જરૂર પડી શકે છે.
તમે તમારી બેંકનો પણ સંપર્ક કરી શકો છો
જો ગ્રાહકોને લાગે છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટના સંબંધમાં કોઈ ખોટો ચાર્જ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે તો તેઓ પોતાની બેંકનો સંપર્ક કરી શકે છે. બેંકની કસ્ટમર કેર સર્વિસ તમને સાચી ફરિયાદ અથવા તો વિવાદ પ્રક્રિયા વિશે માહિતી આપી શકે છે. બેંકનો સંપર્ક કરતી વખતે ટ્રાન્ઝેક્શન આઈડી, પેમેન્ટની તારીખ, રકમ અને મર્ચન્ટની માહિતી સાથે રાખો.
જો બિલમાં રકમ ઉમેરવામાં આવી હોય તો શું કરવું?
જો કોઈ મર્ચન્ટ જબરદસ્તી બિલમાં યુપીઆઈથી જોડાયેલી વધારાની રકમને ઉમેરે છે તો ગ્રાહક નેશનલ કન્ઝ્યુમર હેલ્પલાઈનનો પણ સંપર્ક કરી શકે છે. 1915 પર કોલ કરીને અથવા તો ઓનલાઈન ફરિયાદ પ્રક્રિયા દ્વારા નેશનલ કન્ઝ્યુમર હેલ્પલાઈનમાં ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. પરિસ્થિતિના આધારે કોઈ ગ્રાહક પાસેથી માત્ર એ જ કારણે વધારાની રકમ વસૂલવી કારણ કે તેમણે પેમેન્ટનો કોઈ ખાસ રસ્તો પસંદ કર્યો છે તે ઉપભોક્તા સંરક્ષણનો મુદ્દો બની શકે છે. ગ્રાહકોએ બિલ, પેમેન્ટની રસીદ, સ્ક્રીનશોટ અને કોઈ બીજા પુરાવા સાચવીને રાખવા જોઈએ જેનાથી એ ખબર પડે કે વધારાની રકમની માગણી કરવામાં આવી હતી.