Agniveer Retirement: અગ્નિપથ યોજના હેઠળ ભરતી કરાયેલા અગ્નિવીરોની પહેલી બેચ આ વર્ષના અંત સુધીમાં તેમનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરશે. 2022 માં શરૂ થયેલી અગ્નિપથ યોજનાએ ભારતીય સેના, ભારતીય નૌકાદળ અને ભારતીય વાયુસેનામાં સૈનિકોની ભરતી પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર કર્યો. જેમ જેમ આ યુવાન સૈનિકો પોતાનો ગણવેશ છોડવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, તેમ તેમ એક મુખ્ય પ્રશ્ન ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે: શું નિવૃત્ત અગ્નિવીરોને પેન્શન મળશે.
વર્તમાન નિયમો હેઠળ આજીવન પેન્શન નહીં અગ્નિપથ યોજનાની વર્તમાન જોગવાઈઓ અનુસાર, અગ્નિવીરોને ચાર વર્ષની સેવા પૂર્ણ કર્યા પછી પરંપરાગત પેન્શન કે ગ્રેચ્યુઇટી મળશે નહીં. પેન્શન લાભો ફક્ત સશસ્ત્ર દળોના નિયમિત કેડરમાં જોડાનારાઓને જ ઉપલબ્ધ છે. આનો અર્થ એ થયો કે 75% અગ્નિવીર જેમને કાયમી ધોરણે નોકરી પર રાખવામાં આવ્યા નથી તેઓ આજીવન પેન્શન વિના બહાર નીકળી જશે.
સેવા ભંડોળ પેકેજ નિવૃત્ત થતા અગ્નિવીરોને પેન્શનને બદલે આશરે ₹૧૧.૭૧ લાખનું એક વખતનું સેવા ભંડોળ પેકેજ મળશે. આ રકમ અગ્નિવીરોના માસિક યોગદાન અને સરકારના યોગદાન અને વ્યાજ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવે છે. નોંધપાત્ર રીતે, આ સમગ્ર રકમ આવકવેરામાંથી મુક્ત છે.
નિયમિત સશસ્ત્ર દળોમાં જોડાવાની તક બધા અગ્નિવીર ચાર વર્ષ પછી નિવૃત્ત થતા નથી. કામગીરી, શિસ્ત અને તબીબી તંદુરસ્તીના આધારે, દરેક બેચના 25% લોકોને સશસ્ત્ર દળોના નિયમિત કેડરમાં સામેલ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ પસંદ કરાયેલા લોકો પરંપરાગત સૈનિકોની જેમ જ સેનાની માનક સેવા શરતોનું પાલન કરશે, જેમાં પેન્શન અને અન્ય લાંબા ગાળાના લાભો માટેની પાત્રતાનો સમાવેશ થાય છે.
CAPF અને રાજ્ય પોલીસ કર્મચારીઓમાં અનામત સરકારે ચાર વર્ષ પછી નિવૃત્ત થનારા 75% લોકો માટે સેવા પછીની ઘણી તકોની જાહેરાત કરી છે. ગૃહ મંત્રાલયે CRPF, BSF, CISF અને આસામ રાઇફલ્સ જેવા કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળોમાં અગ્નિવીરો માટે 50% સુધી ખાલી જગ્યાઓ અનામત રાખી છે. વધુમાં, ઉત્તર પ્રદેશ સહિત અનેક રાજ્યોએ પોલીસ ભરતીમાં અગ્નિવીરો માટે અનામતની જાહેરાત કરી છે.
નિવૃત્તિ પછી, અગ્નિવીરોને સત્તાવાર અગ્નિવીર કૌશલ્ય પ્રમાણપત્ર પણ પ્રાપ્ત થશે, જે તેમની સેવા દરમિયાન પ્રાપ્ત કરેલ ટેકનિકલ, ઓપરેશનલ અને નેતૃત્વ કૌશલ્યોનું દસ્તાવેજીકરણ કરશે. સરકાર ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે કામ કરી રહી છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે આ પ્રમાણપત્રો ખાનગી ક્ષેત્રમાં માન્ય રહે.