Allahabad High Court Judgment: દેશમાં લગ્નના નામે શારીરિક સંબંધો અને ત્યારબાદ દાખલ થતી ફરિયાદો વચ્ચે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે (Allahabad High Court) મહત્વનું વલણ અપનાવ્યું છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો બે પુખ્ત વ્યક્તિઓ વચ્ચે પરસ્પર સંમતિથી શારીરિક સંબંધ (Consensual Sex) બંધાયો હોય, તો પાછળથી લગ્ન ન થવાની સ્થિતિમાં તેને ગુનો ગણી શકાય નહીં. કોર્ટે આ મામલે ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ 69 (જે લગ્નના ખોટા વચને સંબંધ બાંધવા સાથે જોડાયેલી છે) હેઠળ નોંધાયેલો કેસ રદ (Quash) કરી દીધો છે.
હાઈકોર્ટે પોતાના અવલોકનમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય કાયદો છેતરપિંડી કે દગાબાજીથી બાંધેલા સંબંધોને સજા આપે છે. પરંતુ જો સંમતિથી બંધાયેલો સંબંધ તૂટી જાય અને તેનાથી જે નિરાશા (Disappointment) જન્મે, તેને ગુનો ગણી શકાય નહીં. કોર્ટે નોંધ્યું કે જો યુગલ લાંબા સમય સુધી સંબંધમાં હોય, તો તેને પાછળથી 'કપટપૂર્ણ' ગણાવી શકાય નહીં. સ્ત્રી દ્વારા પુરુષ પર લગ્નના ખોટા વચનનો આરોપ લગાવીને તેને બળાત્કાર કે જાતીય ગુનામાં ખપાવવો યોગ્ય નથી.
આ કેસની સુનાવણી જસ્ટિસ સિદ્ધાર્થ વર્મા અને જસ્ટિસ અબ્દુલ શાહિદની ડિવિઝન બેન્ચે કરી હતી. અરજદાર નીલેશ રામ ચંદાનીની અરજી પર વકીલે વિગતો આપતા કહ્યું હતું કે આ પ્રેમ કહાની જોધપુરમાં શરૂ થઈ હતી. યુવક અને યુવતી બંને ત્યાં LLM નો અભ્યાસ કરતા હતા તે દરમિયાન એકબીજાની નજીક આવ્યા હતા અને પ્રેમ સંબંધમાં જોડાયા હતા.
ઘટનાક્રમ મુજબ, June 2023 માં તેમની સગાઈ થઈ હતી અને November 2024 માં લગ્ન નિર્ધારિત હતા. હોટેલ બુકિંગ, કંકોત્રી પ્રિન્ટિંગ અને ફોટોગ્રાફર જેવી તમામ તૈયારીઓ થઈ ચૂકી હતી. છોકરી પછાત વર્ગની હોવા છતાં છોકરાનો પરિવાર રાજી હતો, જે દર્શાવે છે કે તેમનો ઈરાદો લગ્ન કરવાનો જ હતો અને કોઈ પણ પ્રકારની છેતરપિંડીનો ન હતો.
પરંતુ પાછળથી કોઈ કારણસર વિવાદ થતા લગ્ન તૂટી ગયા હતા. જેનાથી નારાજ થઈને યુવતીએ નોઈડા સેક્ટર-63 પોલીસ સ્ટેશનમાં યુવક વિરુદ્ધ કલમ 352, 351(2), 69 અને દહેજ ધારા હેઠળ FIR દાખલ કરી હતી. તેણે આરોપ મૂક્યો હતો કે લગ્નનું ખોટું વચન આપીને તેની સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધવામાં આવ્યો હતો.
કોર્ટે તમામ દલીલો સાંભળ્યા બાદ તારણ કાઢ્યું કે યુવકનો ઈરાદો શરૂઆતથી જ સાચો હતો, જે તૈયારીઓ પરથી સાબિત થાય છે. તેથી આ કેસને 'ખોટું વચન' કે 'છેતરપિંડી' કહી શકાય નહીં. આ માત્ર એક સંબંધ તૂટવાની ઘટના છે. પરિણામે, કોર્ટે કલમ 69 (જાતીય ગુનો) હેઠળનો કેસ રદ કરવાનો હુકમ કર્યો છે.
જોકે, ફરિયાદમાં મારપીટ અને ધમકી જેવી અન્ય કલમો પણ હોવાથી તેની તપાસ ચાલુ રહેશે. કોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે જ્યાં સુધી પોલીસ રિપોર્ટ રજૂ ન થાય, ત્યાં સુધી અરજદારની ધરપકડ પર રોક (Stay on Arrest) રહેશે. આમ, હાઈકોર્ટે પ્રેમી યુવકને મોટી રાહત આપી છે.