આજકાલ, લગ્નની ખુશીમાં વધારો કરવા માટે, નાઇટ્રોજન ગેસનો ધુમાડો ફૂંકવામાં આવે છે જેથી વરરાજાની એન્ટ્રી ભવ્ય રીતે દેખાઈ શકે. તેનો હેતુ વરરાજા અને કન્યાને વાદળોમાંથી બહાર આવતા બતાવવાનો હોય છે. જોકે, મધ્યપ્રદેશના રાજગઢ જિલ્લામાં એક લગ્ન સમારંભમાં આવા જ એક પ્રયાસમાં સાત વર્ષની બાળકીનો જીવ ગયો. ચાલો તમને જણાવીએ કે, આ ગેસ માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલો ખતરનાક છે?
આ અકસ્માત કેવી રીતે થયો?
મધ્યપ્રદેશના રાજગઢ જિલ્લાના ખુજનેર શહેરમાં 6 મેના રોજ એક લગ્ન હતા. આમાં, વરમાળા સમારોહ પહેલા વરરાજાની ગ્રાન્ડ એન્ટ્રી માટે પ્લાનિંગ કરવામાં આવ્યું હતું, જેના માટે ઇવેન્ટ મેનેજરે પ્રવાહી નાઇટ્રોજનનો ઉપયોગ કર્યો હતો. વાસ્તવમાં, જ્યારે પ્રવાહી નાઇટ્રોજન હવાના સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે ઘણો સફેદ ધુમાડો નીકળવા લાગે છે. આનાથી ધુમ્મસ જેવું વાતાવરણ બને છે જે દેખાવમાં સુંદર લાગે છે પણ સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી છે. આ લગ્નમાં વર કન્યાની એન્ટ્રી માટે એક વાસણમાં પ્રવાહી નાઇટ્રોજન રાખવામાં આવ્યું હતું, જેમાં સાત વર્ષની બાળકી વાહિની પડી ગઈ અને ખરાબ રીતે દાઝી ગઈ.
પ્રવાહી નાઇટ્રોજન કેવી રીતે નુકસાન પહોંચાડ્યું?
તમને જણાવી દઈએ કે પ્રવાહી નાઇટ્રોજનનું ઠંડુ સ્તર -195.8°C સુધી હોય છે, જેના કારણે માનવ શરીર હિમ લાગવાથી ચામડીનું સૂજવું (અતિશય ઠંડીને કારણે શરીર પીગળી જવું) અથવા ક્રાયોજેનિક બર્નનો ભોગ બને છે. પ્રવાહી નાઇટ્રોજનના વાસણમાં પડતાં બાળકી શરીર 80 ટકા સુધી બળી ગયું હતું. બાળકીને તાત્કાલિક ઇન્દોરની એક હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવી હતી, જ્યાં તેણી પાંચ દિવસ સુધી જીવન મરણ સુધી સંઘર્ષ કરતી રહી અને 10 મેની રાત્રે તેમને અંતિમ શ્વાસ લીધા. આ અકસ્માતથી શહેરના લોકો ખૂબ જ ડરી ગયા છે. બાળકીના પિતાએ કહ્યું કે જે વાસણમાં પ્રવાહી નાઇટ્રોજન રાખવામાં આવ્યું હતું તેની સંભાળ માટે કોઈ વ્યવસ્થા નહોતી. કોઈને ખબર નહોતી કે કાર્યક્રમને ભવ્ય બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતો પ્રવાહી નાઇટ્રોજન કેટલો ખતરનાક હતો. આ ઘટનાથી લોકો આવી ખતરનાક વસ્તુઓનો ઉપયોગ ન અનુરોધ કરી રહ્યાં છે. હવે પરિવારે બાળકીની આંખોનું દાન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
નાઇટ્રોજન ગેસ શા માટે વપરાય છે?
નાઇટ્રોજન એ એક રાસાયણિક તત્વ છે જેનું પ્રતીક N અને અણુ ક્રમાંક 7 છે. તે પૃથ્વીના વાતાવરણનો લગભગ 78 ટકા ભાગ બનાવે છે અને સામાન્ય તાપમાને ગેસ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. નાઈટ્રોજન એક રંગહીન, ગંધહીન અને સ્વાદહીન ગેસ છે, જે સામાન્ય રીતે રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓમાં સામેલ નથી. જોકે, જ્યારે તેને પ્રવાહી નાઇટ્રોજનના રૂપમાં ઠંડુ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ઠંડા ધુમ્મસ એટલે કે સફેદ ધુમાડો છોડવાનું શરૂ કરે છે. વાસ્તવમાં, તેનો ઉપયોગ લગ્ન સમારંભોમાં ધુમાડા જેવું અને ઘનધોર વાદળા જેવું વાતાવરણ સર્જવા માટે કરવામાં આવે છે.