હૈદરાબાદમાં બિરયાની રેસ્ટૉરન્ટનું હાઇટેક કૌભાંડ, AI ની મદદથી IT અધિકારીઓ પકડી 70,000 કરોડની ટેક્સ ચોરી
આવકવેરા તપાસ ટીમે 1.77 લાખ રેસ્ટોરન્ટ ID માંથી ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવા માટે બિગ ડેટા વિશ્લેષણ, કૃત્રિમ બુદ્ધિ અને જનરેટિવ AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કર્યો

હૈદરાબાદમાં ખાદ્ય અને પીણા ઉદ્યોગમાં એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. આવકવેરા વિભાગના હૈદરાબાદ આવકવેરા તપાસ યૂનિટે બિરયાની રેસ્ટોરન્ટ ચેઇનની સંપૂર્ણ તપાસ દ્વારા દેશભરમાં હજારો કરોડ રૂપિયાના કરચોરી કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો છે. 100,000 થી વધુ રેસ્ટોરન્ટ્સ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા બિલિંગ સોફ્ટવેરમાંથી 60 ટેરાબાઇટ ટ્રાન્ઝેક્શનલ ડેટાનું ઝીણવટપૂર્વક વિશ્લેષણ કર્યા પછી, વિભાગને ચોંકાવનારા તારણો મળ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2019-20 થી, રેસ્ટોરન્ટ્સે ઇરાદાપૂર્વક ઓછામાં ઓછા ₹70,000 કરોડના વેચાણને છુપાવ્યું છે. છુપાવેલી આવક પર હવે કર અને ભારે દંડની ગણતરી કરવામાં આવી રહી છે.
AI અને બિગ ડેટાએ કર્યો કમાલ
આવકવેરા તપાસ ટીમે 1.77 લાખ રેસ્ટોરન્ટ ID માંથી ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવા માટે બિગ ડેટા વિશ્લેષણ, કૃત્રિમ બુદ્ધિ અને જનરેટિવ AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કર્યો. આ સોફ્ટવેર રાષ્ટ્રીય રેસ્ટોરન્ટ બિલિંગ બજારના આશરે 10 ટકાને સંભાળે છે. ₹70,000 કરોડમાંથી સમગ્ર ભારતમાં ₹13,317 કરોડના બિલિંગ પછીના ડિલીશન નોંધાયા હતા. ફક્ત આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણામાં જ આ આંકડો ₹5,141 કરોડ સુધી પહોંચ્યો. બંને રાજ્યોમાં 40 રેસ્ટોરન્ટના નમૂનાના ભૌતિક અને ડિજિટલ નિરીક્ષણમાં ₹400 કરોડની ખોટ જોવા મળી.
આ પાંચ રાજ્યોમાં કરચોરીનો દર સૌથી વધુ
કરચોરીના સંદર્ભમાં ટોચના પાંચ રાજ્યોમાં તમિલનાડુ, કર્ણાટક, તેલંગાણા, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. કર્ણાટકમાં આશરે ₹2,000 કરોડ, તેલંગાણામાં ₹1,500 કરોડ અને તમિલનાડુમાં ₹1,200 કરોડની કરચોરી પકડાઈ હતી. કુલ વેચાણના અંદાજે 27 ટકા વેચાણ દબાવવામાં આવ્યું હતું. ઘણા રેસ્ટોરન્ટ માલિકોએ તેમના આવકવેરા રિટર્નમાં વેચાણ ઓછું દર્શાવ્યું હતું, પરંતુ રેકોર્ડ ભૂંસી નાખવાની તસ્દી લીધી ન હતી.
બે મુખ્ય છેતરપિંડી પેટર્ન
હૈદરાબાદની ડિજિટલ ફોરેન્સિક્સ લેબે અમદાવાદ સ્થિત બિલિંગ સોફ્ટવેર કંપનીના ડેટા સેન્ટરમાંથી મેળવેલી માહિતીનું વિશ્લેષણ કર્યું. મુખ્ય પેટર્નમાં રોકડ ઇન્વોઇસનું પસંદગીયુક્ત ડિલીટેશન અને પસંદ કરેલી તારીખો માટે સમગ્ર બિલિંગનું જથ્થાબંધ ડિલીટેશન હતું. 2019-20 થી 2025-26 સુધીના છ નાણાકીય વર્ષોમાં કુલ ₹2.43 લાખ કરોડના બિલિંગ ડેટાની તપાસ કરવામાં આવી હતી. દક્ષિણ ભારતના શહેરોથી શરૂ કરીને, સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સેસે દેશભરમાં તપાસનો વિસ્તાર કર્યો. અધિકારીઓ માને છે કે આ ફક્ત શરૂઆત છે. દેશમાં ઘણા અન્ય બિલિંગ પ્લેટફોર્મ પણ કાર્યરત છે, અને આ પ્લેટફોર્મની બેકએન્ડ તપાસ ટૂંક સમયમાં શરૂ થઈ શકે છે.























