Budget 2026 Allocation: કેન્દ્રીય બજેટ 2026 (Union Budget 2026) માં મોદી સરકારે પોતાની પ્રાથમિકતાઓ સ્પષ્ટ કરી દીધી છે. નાણામંત્રીએ સંસદમાં જે હિસાબ-કિતાબ રજૂ કર્યો છે, તે સાબિત કરે છે કે સરકારનું સંપૂર્ણ ધ્યાન ગામડાઓ, ગરીબ પરિવારો અને ખેડૂતોના ઉત્થાન પર છે. આ વર્ગને સીધો લાભ પહોંચાડતી કલ્યાણકારી યોજનાઓ (Welfare Schemes) માટે સરકારે દિલ ખોલીને ખજાનો લૂંટાવ્યો છે.
ગરીબ પરિવારોને મફત રાશન પૂરું પાડતી 'પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના' પર સરકારે સૌથી મોટો દાવ રમ્યો છે. ગયા વર્ષે આ યોજના માટે ₹2,03,000 Crore ફાળવવામાં આવ્યા હતા, જે વધારીને આ વર્ષે ₹2,27,429 Crore કરવામાં આવ્યા છે. આ યોજનામાં સીધો 12% જેટલો જંગી વધારો ખાદ્ય સુરક્ષા (Food Security) પ્રત્યે સરકારની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
ગ્રામીણ ભારતમાં રોજગારીની જીવાદોરી સમાન મનરેગા (જેને VB-GRAM તરીકે પણ ઉલ્લેખિત કરાય છે) માટે પણ બજેટ વધારવામાં આવ્યું છે. ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વેગ આપવા માટે ફંડમાં આશરે 11% નો વધારો થયો છે. ગયા વર્ષે ₹86,000 Crore ની સામે આ વર્ષે ₹95,692 Crore ની ફાળવણી કરવામાં આવી છે, જે શ્રમિકો માટે રાહતના સમાચાર છે.
સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે સરકારનું વલણ સંતુલિત રહ્યું છે. ગરીબો માટેની મહત્વની સ્વાસ્થ્ય વીમા યોજના 'આયુષ્માન ભારત' (Ayushman Bharat) માં ભંડોળ ₹9,406 Crore થી વધારીને ₹9,500 Crore કરવામાં આવ્યું છે. જેમાં માત્ર 1% નો નજીવો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે અપેક્ષા કરતા થોડો ઓછો છે.
દેશના અન્નદાતાઓ માટે મિશ્ર પ્રતિસાદ મળ્યો છે. ખેડૂતોને આર્થિક મદદ કરતી લોકપ્રિય 'પીએમ કિસાન' (PM-KISAN) યોજનામાં સરકારે કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. આ યોજના હેઠળ ફાળવણી ગયા વર્ષ જેટલી જ એટલે કે ₹63,500 Crore યથાવત રાખવામાં આવી છે. એટલે કે ખેડૂતોને મળતી સહાયની રકમમાં કોઈ વધારો થયો નથી.
પાયાની સુવિધાઓ જેવી કે પાણી અને શિક્ષણ પર પણ સરકારે ધ્યાન આપ્યું છે. 'હર ઘર જલ' પહોંચાડવા માટેના 'જળ જીવન મિશન' (Jal Jeevan Mission) નું બજેટ ₹67,000 Crore થી વધારીને ₹67,670 Crore કરાયું છે. જ્યારે શિક્ષણ ક્ષેત્રે 'સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન' નું બજેટ ₹41,250 Crore થી વધીને ₹42,100 Crore થયું છે, જે 2% નો વધારો સૂચવે છે.
એકંદરે જોતા, આ બજેટમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સાથે સાથે સોશિયલ સેક્ટર પર પણ પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને અન્ન સુરક્ષા અને રોજગારી પાછળ કરાયેલો જંગી ખર્ચ એ સંકેત આપે છે કે સરકાર ગ્રામીણ ભારતની માગ (Rural Demand) વધારવા અને છેવાડાના માનવી સુધી મદદ પહોંચાડવા કટિબદ્ધ છે.