Animal Behavior: અવારનવાર એવું કહેવામાં આવે છે કે પ્રાણીઓ તોફાન આવતા પહેલા જ તેને પારખી લે છે. પરંતુ પ્રાણીઓ પાસે કોઈ જાદુઈ શક્તિઓ હોતી નથી, બલ્કે તેમની ઇન્દ્રિયો આપણી સરખામણીમાં ક્યાંય વધુ તેજ હોય છે. ચાલો જાણીએ કે આખરે પ્રાણીઓ પર્યાવરણમાં થતા નાનામાં નાના ફેરફારને સમય પહેલા કેવી રીતે ઓળખી લે છે.
તોફાન આવતા પહેલા વાતાવરણીય દબાણ (Atmospheric pressure) ઘટવા લાગે છે અને પ્રાણીઓ તેને ઓળખવામાં માહિર હોય છે. કૂતરા, બિલાડી અને પક્ષીઓ આ ફેરફારને એવી રીતે અનુભવી શકે છે જે માણસો નથી કરી શકતા. આનાથી તેઓ અવારનવાર બેચેન અથવા અશાંત થઈ જાય છે.
ઘણા પ્રાણીઓ ખૂબ જ ઓછી ફ્રીક્વન્સીવાળા અવાજોને ઓળખી શકે છે. આને ઇન્ફ્રાસાઉન્ડ (Infrasound) કહેવામાં આવે છે. આ અવાજ માણસો બિલકુલ સાંભળી શકતા નથી. આ અવાજ લાંબા અંતર સુધી જઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે પ્રાણીઓ સેંકડો કિલોમીટર દૂરથી જ ગડગડાટ અથવા સમુદ્રમાં થતી હલચલને સાંભળી શકે છે.
કૂતરાઓમાં સૂંઘવાની શક્તિ ઘણી વધારે મજબૂત હોય છે. તેઓ વીજળી પડવાથી પેદા થતા ઓઝોનને અથવા હવાની સાથે વહીને આવતી વરસાદની સુગંધને પણ ઓળખી શકે છે. આનાથી તેઓ તોફાન બનવાનો અંદાજ ત્યારે પણ લગાવી શકે છે જ્યારે આકાશ બિલકુલ સાફ દેખાતું હોય.
જેમ જેમ તોફાન નજીક આવે છે તેમ હવામાં સ્ટેટિક વીજળી (Static electricity) જમા થવા લાગે છે. પ્રાણીઓ તેને પોતાની ત્વચા અથવા રૂંવાટીવાળા શરીર દ્વારા અનુભવી શકે છે. આનાથી તેમને બેચેની અથવા બળતરા થઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે પાલતુ પ્રાણીઓ અચાનક ગભરાયેલા લાગે છે.
પ્રાણીઓ માત્ર તોફાનને અનુભવતા નથી પણ તેના પર પ્રતિક્રિયા પણ આપે છે. કૂતરા અને બિલાડી બેચેન થઈ જાય છે, ભસવા લાગે છે અથવા છુપાવવા માટે સુરક્ષિત જગ્યા શોધે છે.
આ માત્ર પાલતુ પ્રાણીઓ સુધી મર્યાદિત નથી. ઘણા જીવજંતુઓ તોફાન સાથે જોડાયેલું વર્તન દર્શાવે છે. પક્ષીઓ અચાનક શાંત થઈ શકે છે અથવા ઉડીને સુરક્ષિત જગ્યાએ જઈ શકે છે. તેની સાથે જ કીડીઓ પૂરથી બચવા માટે પોતાના ઈંડાને ઊંચાણવાળી જમીન પર લઈ જવાનું શરૂ કરી દે છે.
Disclaimer: સમાચારમાં આપવામાં આવેલી કેટલીક માહિતી મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. કોઈપણ સૂચનને અમલમાં મૂકતા પહેલા, તમારે સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.