SIR એટલે સઘન મતદાર ચકાસણી ઝુંબેશ. આ પ્રક્રિયા દ્વારા મતદાર યાદીને સુધારવામાં આવે છે, નવા મતદારોના નામ ઉમેરાય છે અને મૃત્યુ પામેલા કે સ્થળાંતરિત થયેલા લોકોના નામ કમી કરાય છે. આ બોગસ મતદાન અટકાવવામાં મદદ કરે છે.
ચૂંટણી પંચનો મોટો આદેશ: 22 રાજ્યોમાં એપ્રિલથી SIR પ્રક્રિયા શરૂ થશે
ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) દ્વારા એપ્રિલ મહિનાથી દેશના 22 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR (મતદાર યાદી ચકાસણી) પ્રક્રિયા શરૂ કરાશે. BLO ઘરે ઘરે જઈને મતદારોની માહિતી અપડેટ કરશે.

Election Commission of India: ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) દ્વારા લોકશાહીને વધુ મજબૂત અને પારદર્શક બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી આગામી એપ્રિલ મહિનાથી દેશના દિલ્હી અને હરિયાણા સહિત બાકી રહેલા 22 રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાપક સ્તરે SIR (મતદાર યાદી ચકાસણી અને સુધારણા) પ્રક્રિયા શરૂ કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. દેશભરની મતદાર યાદીઓને ક્ષતિકરહિત બનાવવા, નવા યુવા મતદારોના નામ ઉમેરવા અને સ્થળાંતરિત કે મૃત્યુ પામેલા લોકોના નામ કમી કરવાના હેતુથી આ મહત્વપૂર્ણ મેગા ઝુંબેશ હાથ ધરવામાં આવનાર છે.
ચૂંટણી પંચની માર્ગદર્શિકા અને તૈયારીઓ
અગાઉ બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશ સહિત 13 જેટલા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં આ પ્રક્રિયા કાં તો પૂર્ણ થઈ ચૂકી છે અથવા તો હાલમાં પ્રગતિ હેઠળ છે. બિહારમાં આ કામગીરી સફળતાપૂર્વક પૂરી થયા બાદ, હવે ચૂંટણી પંચે બાકીના રાજ્યો પર પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.
ECI દ્વારા સંબંધિત 22 રાજ્યોના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓને (Chief Electoral Officers) કડક સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી છે કે તેઓ આ મેગા ડ્રાઈવ માટેની તમામ વહીવટી તૈયારીઓ સત્વરે પૂર્ણ કરી લે. ચૂંટણી પંચે પોતાના જાહેરનામામાં સ્પષ્ટ તાકીદ કરી છે કે એપ્રિલ મહિનામાં કોઈપણ પ્રકારના વિલંબ કે વિક્ષેપ વિના આ ઝુંબેશનો પ્રારંભ થવો જોઈએ.
કયા 22 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં શરૂ થશે કામગીરી?
ચૂંટણી પંચના આદેશ મુજબ એપ્રિલથી નીચે મુજબના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR પ્રક્રિયાનો આરંભ થશે: દિલ્હી, હરિયાણા, હિમાચલ પ્રદેશ, પંજાબ, ઉત્તરાખંડ, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા, ઓડિશા, ઝારખંડ, સિક્કિમ, ત્રિપુરા, મણિપુર, મેઘાલય, મિઝોરમ, નાગાલેન્ડ, અરુણાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, ચંદીગઢ, અને દાદરા તથા નગર હવેલી અને દમણ દીવ.
SIR પ્રક્રિયા ખરેખર શું છે અને તેમાં શું કામગીરી થાય છે?
SIR એટલે એક પ્રકારની સઘન મતદાર ચકાસણી ઝુંબેશ. આ પ્રક્રિયા અંતર્ગત બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) સીધા જ મતદારોના ઘરે ઘરે જઈને રૂબરૂ મુલાકાત લે છે. તેઓ મતદાર યાદીમાં નોંધાયેલા વ્યક્તિની ભૌતિક ઓળખ અને તેના વર્તમાન રહેઠાણની ચકાસણી કરે છે. આ ઝુંબેશનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે બોગસ મતદાન અટકાવી શકાય છે. જે લોકોનું અવસાન થયું છે અથવા જેઓ કાયમી ધોરણે અન્ય સ્થળે સ્થળાંતર કરી ગયા છે, તેમના નામ મતદાર યાદીમાંથી સત્તાવાર રીતે દૂર કરવામાં આવે છે.
BLO તમારા ઘરે આવે ત્યારે કયા ડોક્યુમેન્ટ્સ તૈયાર રાખવા?
જ્યારે તમારા વિસ્તારના BLO તમારા ઘરે મુલાકાતે આવે, ત્યારે એક જાગૃત નાગરિક તરીકે તેમને સહકાર આપવો જરૂરી છે. ચકાસણી માટે તમારા પરિવારના સભ્યોના આધાર કાર્ડ, ઉંમરનો પુરાવો અને રહેઠાણના પ્રમાણપત્રો (જેમ કે લાઈટ બિલ કે રેશનકાર્ડ) હાથવગા રાખવા હિતાવહ છે.
આ ઝુંબેશ દરમિયાન નાગરિકોને નીચે મુજબના વિશેષ લાભ મળે છે:
- નવા મતદારો: જો તમારા પરિવારમાં કોઈ યુવાન 18 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરી ચૂક્યો હોય, તો તેનું નવું નામ મતદાર યાદીમાં સરળતાથી ઉમેરાવી શકાય છે.
- સરનામામાં ફેરફાર: જો કોઈ સભ્ય અન્ય જગ્યાએ રહેવા ગયો હોય, તો જૂના સરનામેથી નામ કમી કરાવી નવા સરનામે ઉમેરી શકાય છે.
- ફોટો અપડેટ: જો તમારા વર્તમાન ચૂંટણી કાર્ડ (Voter ID) માં તમારો ફોટો ખુબ જૂનો, ઝાંખો કે ઓળખી ન શકાય તેવો હોય, તો તમે નવો અને સ્પષ્ટ પાસપોર્ટ સાઈઝ ફોટો આપીને તેને અપડેટ કરાવી શકો છો.
Frequently Asked Questions
SIR પ્રક્રિયા શું છે અને તેનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
SIR પ્રક્રિયા કયા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં શરૂ થશે?
આ પ્રક્રિયા એપ્રિલ મહિનાથી દિલ્હી, હરિયાણા, હિમાચલ પ્રદેશ, પંજાબ, ઉત્તરાખંડ, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા, ઓડિશા, ઝારખંડ, સિક્કિમ, ત્રિપુરા, મણિપુર, મેઘાલય, મિઝોરમ, નાગાલેન્ડ, અરુણાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, ચંદીગઢ, અને દાદરા તથા નગર હવેલી અને દમણ દીવમાં શરૂ થશે.
BLO ઘરે આવે ત્યારે કયા દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા જોઈએ?
BLO ની મુલાકાત વખતે પરિવારના સભ્યોના આધાર કાર્ડ, ઉંમરનો પુરાવો અને રહેઠાણના પ્રમાણપત્રો (જેમ કે લાઈટ બિલ કે રેશનકાર્ડ) તૈયાર રાખવા હિતાવહ છે.
SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન નાગરિકોને કયા લાભો મળી શકે છે?
આ ઝુંબેશ દરમિયાન નવા 18 વર્ષ પૂર્ણ કરનાર યુવાનોના નામ મતદાર યાદીમાં ઉમેરી શકાય છે, સરનામામાં ફેરફાર કરી શકાય છે અને જૂના કે ઝાંખા ફોટોને અપડેટ કરાવી શકાય છે.























