India Census 2026: ભારતની 16મી વસ્તી ગણતરી હવે ફક્ત વસ્તી ગણતરી નહીં, પરંતુ તમારી જીવનશૈલીની સંપૂર્ણ "ડિજિટલ કુંડલી" હશે. સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા ૩૩ નવા વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો સૂચવે છે કે આ વખતે તમારા ઘરની રચના, તમે જે અનાજ ખાવ છો અને તમારી પાસે કયા પ્રકારના વાહનો છે તેનું પણ નજીકથી નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. પહેલી વાર 1 એપ્રિલથી શરૂ થઈ રહેલી આ ઝૂંબેશ જનતાને તેમની પોતાની માહિતી ઓનલાઈન દાખલ કરવાની મંજૂરી આપશે.
કેન્દ્ર સરકારે વસ્તી ગણતરી અંગે વધુ એક ઐતિહાસિક અને સામાજિક રીતે પરિવર્તનશીલ પગલું ભર્યું છે. સરકારે વસ્તી ગણતરીના પ્રથમ તબક્કા માટે ૩૩ પ્રશ્નો (FAQ) ની યાદી બહાર પાડી છે. આ યાદીમાં સૌથી આશ્ચર્યજનક અને નોંધપાત્ર બાબત લિવ-ઇન સંબંધોને લગતી છે.
લિવ-ઇન યુગલો માટે શું નિયમો છે?
સેલ્ફ એન્યુમરેશન પોર્ટલ પર પ્રકાશિત માહિતી અનુસાર, જો કોઈ દંપતી "લિવ-ઇન રિલેશનશિપ" માં રહે છે અને તેમના સંબંધને "સ્થિર સંબંધ" માને છે, તો તેમને વસ્તી ગણતરી દરમિયાન "પરિણીત યુગલ" ગણવામાં આવશે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે સત્તાવાર વસ્તી ગણતરીના પ્રશ્નોમાં આવી સામાજિક રચનાને સ્પષ્ટ રીતે સંબોધવામાં આવી છે.
તમે તમારી માહિતી જાતે દાખલ કરી શકો છો
સરકારે એ લોકો માટે એક ખાસ પોર્ટલની શરૂઆત કરી છે જે "સેલ્ફ એન્યુમરેશન"નો વિકલ્પ પસંદ કરવા માંગે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે હવે તમારી માહિતી ઓનલાઈન દાખલ કરી શકો છો. આ સુવિધા વસ્તી ગણતરીના બંને તબક્કાઓ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે: "હાઉસલિસ્ટિંગ" (HLO) અને "વસ્તી ગણતરી". જાહેર સુવિધા માટે પોર્ટલ પર વારંવાર પૂછાતા 33 પ્રશ્નોની સંપૂર્ણ યાદી આપવામાં આવી છે.
પ્રથમ તબક્કો 1 એપ્રિલ, 2026 થી શરૂ થશે
સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે વસ્તી ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો 1 એપ્રિલ, 2026 થી શરૂ થશે. આ સમયગાળા દરમિયાન નાગરિકોને ઘરે ઘરે જઈને અથવા ઓનલાઈન 33 પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે.
આ પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે:
ઘરનું માળખું: ઘરના ફ્લોર, દિવાલો અને છતમાં કઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો?
ઘરનો વડા: ઘરના વડાનું નામ, લિંગ અને સમુદાય (SC, ST, અથવા અન્ય).
સુવિધાઓ અને વાહનો: ઘરમાં પીવાનું પાણી અને વીજળી જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓ કઈ છે? તમારી પાસે કયા પ્રકારનું વાહન (સાયકલ, સ્કૂટર, કાર, વગેરે) છે?ખાવાનું અને પીણું: પરિવારમાં મુખ્ય ખોરાક કયો છે?
પરિણીત યુગલો: ઘરમાં કેટલા પરિણીત યુગલો રહે છે? (લિવ-ઇન યુગલો માટેનો નિયમ અહીં લાગુ પડે છે).
ઘરની સ્થિતિ: ઘર નંબર, મકાન નંબર અને ઘરનો માલિકી (માલિકીનો કે ભાડાનો) શું છે?
મકાન નંબરથી શરૂ કરીને
પ્રશ્નોનો ક્રમ મકાન નંબર (નગરપાલિકા અથવા સ્થાનિક સત્તાવાળા દ્વારા સોંપાયેલ નંબર) અને વસ્તી ગણતરી ઘર નંબરથી શરૂ થશે. આગળ ગણતરી અધિકારીઓ ઘરના ફ્લોર, દિવાલો અને છતમાં વપરાતી મુખ્ય સામગ્રી વિશે પૂછપરછ કરશે. તેઓ ઘરના ઉપયોગ, તેની સ્થિતિ અને ઘરમાં સામાન્ય રીતે રહેતા લોકોની સંખ્યા વિશે પણ માહિતી એકત્રિત કરશે.
અધિકારીઓ ઘરના વડા વિશે પણ માહિતી એકત્રિત કરશે, જેમ કે તેમનું નામ, લિંગ, અને શું તેઓ અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST), અથવા અન્ય સમુદાયોના છે. તેઓ ઘરની માલિકીની સ્થિતિ વિશે પણ પૂછપરછ કરશે.