India Pakistan war cost: પાકિસ્તાનમાં પહેલગામ હુમલાના બદલા રૂપે ભારતે હાથ ધરેલા 'ઓપરેશન સિંદૂર' બાદ બંને દેશો વચ્ચે સર્જાયેલા તણાવ અને ૩ દિવસના યુદ્ધમાં થયેલા આર્થિક નુકસાન અંગે નવા અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આ લશ્કરી કાર્યવાહીમાં ભારતે પાકિસ્તાનને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હોવાનું જણાઈ રહ્યું છે, જ્યારે ભારતને થયેલા નુકસાન અંગે પણ વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.
પહેલગામ હુમલાના જવાબમાં ભારતે ૭ મેના રોજ પાકિસ્તાનમાં 'ઓપરેશન સિંદૂર' શરૂ કર્યું હતું. આ કાર્યવાહી દરમિયાન, ભારતે માત્ર એક કલાકમાં પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (POK) અને પાકિસ્તાનમાં ૯ આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા, જેમાં ૧૦૦ થી વધુ આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે. ભારતની આ લશ્કરી કાર્યવાહી પછી, પાકિસ્તાને પણ વળતો જવાબ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેને ભારતે નિષ્ફળ બનાવ્યો. આ ઘટનાક્રમ બાદ બંને દેશો વચ્ચે લગભગ ૮૭ કલાક સુધી ભીષણ લશ્કરી સંઘર્ષ ચાલ્યો.
યુદ્ધનો ખર્ચ અને નુકસાનના અહેવાલો:
આ સમય દરમિયાન, ભારતે પાકિસ્તાન પર એક પછી એક હુમલા કર્યા, જેમાં બ્રહ્મોસ મિસાઇલ, આકાશ મિસાઇલથી લઈને ઘણા ઘાતક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. આ કાર્યવાહીમાં, પાકિસ્તાનના લગભગ ૧૧ એરબેઝનો નાશ કરવામાં આવ્યો. અહેવાલો અનુસાર, ભારતે પાકિસ્તાનના બે JF-૧૭ અને એક F-૧૬ ફાઈટર જેટને તોડી પાડ્યા હતા. આ ઉપરાંત, પાકિસ્તાનની વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી HQ-૯ પણ નાશ પામી હતી. ભારતના આ જોરદાર હુમલામાં પાકિસ્તાનને ભારે નુકસાન થયું હતું અને માત્ર ત્રણ દિવસમાં જ તે યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયું હતું.
તાજેતરના સંઘર્ષ પછી વિવિધ અહેવાલો બહાર આવ્યા છે, જેમાં બંને દેશો વચ્ચેના તણાવને કારણે થયેલા લશ્કરી, વેપાર અને અન્ય નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે:
- પાકિસ્તાનને થયેલું નુકસાન: એક અહેવાલ મુજબ, તાજેતરના સંઘર્ષમાં પાકિસ્તાનનું કુલ નાણાકીય નુકસાન ૧૮ થી ૨૨ અબજ ડોલર હોવાની સંભાવના છે. આમાં, સીધું લશ્કરી નુકસાન ૧.૭૫ થી ૧.૯ અબજ ડોલર હોવાનો અંદાજ છે, જ્યારે અન્ય આર્થિક નુકસાન લગભગ ૧૬ થી ૨૦ અબજ ડોલરની નજીક છે. જોકે, આ આંકડા અંદાજિત છે.
- યુદ્ધનો દૈનિક ખર્ચ: ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ૮૭ કલાક સુધી ચાલેલા આ યુદ્ધમાં દર કલાકે ૧ અબજ ડોલર ખર્ચવામાં આવી રહ્યા હતા, જે લગભગ ૨૦ અબજ ડોલર પ્રતિ દિવસ થાય છે. આ અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જો આ યુદ્ધ આખો મહિનો ચાલુ રહ્યું હોત, તો કુલ ખર્ચ ૫૦૦ અબજ ડોલરથી વધુ થઈ શક્યો હોત, જેમાં એકલા ભારતને લગભગ ૪૦૦ અબજ ડોલરનું નુકસાન થઈ શક્યું હોત.
ફોરેન અફેર્સ ફોરમના વિશ્લેષણ પછી આવો જ એક અહેવાલ બહાર આવ્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે મર્યાદિત મુકાબલામાં ભારતને દરરોજ ૧૪૬૦ કરોડ રૂપિયાથી ૫૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ શકે છે. જોકે, આ અહેવાલોમાં માત્ર લશ્કરી નુકસાનનું જ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ વેપાર, રોકાણ અને શેરબજાર જેવી આર્થિક બાબતોને પણ આધાર તરીકે લેવામાં આવી છે. આ દર્શાવે છે કે આ લશ્કરી સંઘર્ષે બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થા પર નોંધપાત્ર અસર કરી છે.