Mumbai Airport Collision: દેશના સૌથી વ્યસ્ત એરપોર્ટ પૈકીના એક એવા મુંબઈના 'છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ' (CSMIA) પર સોમવારે, 3 ફેબ્રુઆરીના રોજ એક ભયાનક વિમાન દુર્ઘટના (Major Accident) સહેજમાં ટળી ગઈ હતી. રનવે પર ટેક્સી કરી રહેલા બે અગ્રણી એરલાઇન્સ - 'એર ઈન્ડિયા' (Air India) અને 'ઈન્ડિગો' (Indigo) ના વિમાનો એકબીજાની અત્યંત નજીક આવી જતા તેમની પાંખો ધડાકાભેર અથડાઈ હતી. આ આકસ્મિક ટક્કરને કારણે એરપોર્ટ પર અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો હતો, જોકે સદનસીબે આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિના સમાચાર નથી.
આ ઘટનાની વિગતો (Incident Details) મુજબ, આ અકસ્માત ત્યારે સર્જાયો જ્યારે એક વિમાન ઉડાન ભરવાની તૈયારી કરી રહ્યું હતું અને બીજું વિમાન લેન્ડિંગ બાદ પાર્કિંગ તરફ જઈ રહ્યું હતું. મુંબઈથી કોઈમ્બતુર જતી એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI 2732 (એરક્રાફ્ટ A320, VT-TYF) ટેકઓફ (Takeoff) માટે પુશબેક કરીને ટેક્સીવે પર આગળ વધી રહી હતી. તે જ સમયે, હૈદરાબાદથી મુંબઈ આવેલી ઈન્ડિગોની ફ્લાઇટ 6E 791 (એરક્રાફ્ટ A320, VT-IFV) લેન્ડિંગ (Landing) બાદ પોતાના નિર્ધારિત ટેક્સીવે પર પસાર થઈ રહી હતી.
બંને વિમાનોના પાયલોટ પરિસ્થિતિ સમજે તે પહેલા જ, સાંકડી જગ્યામાં વિમાનોની જમણી બાજુની પાંખો (Wings) એકબીજા સાથે ઘસાઈને અથડાઈ હતી. ટક્કર એટલી જોરદાર હતી કે બંને વિમાનોની પાંખોના છેડાના ભાગને નુકસાન પહોંચ્યું હતું. વિમાનની અંદર બેઠેલા સેંકડો મુસાફરોએ જોરદાર ધડાકો સાંભળ્યો હતો, જેના કારણે લોકોમાં ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો અને અનેક મુસાફરોનો જીવ તાળવે ચોંટ્યો હતો. જોકે, પાયલોટોએ સમયસૂચકતા વાપરીને તુરંત વિમાનોને સ્થિર કરી દીધા હતા.
ઘટના બાદ એર ઈન્ડિયા અને ઈન્ડિગો બંનેએ પોતપોતાના સત્તાવાર નિવેદનો જાહેર કર્યા હતા. એર ઈન્ડિયાએ જણાવ્યું હતું કે મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સની સુરક્ષા (Safety) તેમની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. પ્રોટોકોલ મુજબ, તમામ મુસાફરોને સુરક્ષિત રીતે વિમાનમાંથી નીચે ઉતારવામાં આવ્યા હતા અને તેમને તેમના ગંતવ્ય સ્થાને પહોંચાડવા માટે એરલાઇન્સ દ્વારા તાત્કાલિક વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા (Alternative Arrangement) કરવામાં આવી હતી. એરપોર્ટ પ્રશાસને પણ તુરંત બચાવ કામગીરી શરૂ કરી દીધી હતી.
ઉડ્ડયન ક્ષેત્રની નિયમનકાર સંસ્થા 'ડીજીસીએ' (Directorate General of Civil Aviation - DGCA) એ આ ગંભીર બેદરકારીની નોંધ લીધી છે. મુંબઈ ઝોનના ઉચ્ચ અધિકારીઓ તપાસ માટે તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા. સુરક્ષાના કારણોસર હાલમાં બંને વિમાનોને ઉડાન ભરતા અટકાવીને 'ગ્રાઉન્ડેડ' (Grounded) કરી દેવામાં આવ્યા છે. એન્જિનિયરોની ટીમ પાંખોને થયેલા નુકસાનનું વિશ્લેષણ કરી રહી છે અને મરામત બાદ જ તેને ફરી સેવામાં લેવામાં આવશે.
આ ભયાનક ચૂક પાછળ કોઈ 'ટેકનિકલ ખામી' (Technical Fault) જવાબદાર હતી કે પછી એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ (ATC) અથવા પાયલોટની 'માનવીય ભૂલ' (Human Error), તેની ઝીણવટભરી તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. પ્રારંભિક તપાસમાં ટેક્સીવે પરના સંકલનમાં ક્યાંક ખામી રહી ગઈ હોય તેવું જણાઈ રહ્યું છે. આ દુર્ઘટનાને કારણે મુંબઈ એરપોર્ટની અન્ય ફ્લાઇટ્સના શેડ્યૂલ પર પણ થોડા સમય માટે અસર પડી હતી અને કેટલીક ફ્લાઇટ્સ વિલંબિત થઈ હતી.
મુંબઈ જેવા વ્યસ્ત એરપોર્ટ પર જ્યારે એકસાથે અનેક વિમાનોની અવરજવર થતી હોય, ત્યારે આ પ્રકારની ઘટના સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર મોટા સવાલો ઊભા કરે છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો વિમાનોની ઝડપ થોડી પણ વધારે હોત અથવા ટક્કર એન્જિનના ભાગે થઈ હોત, તો મોટી આગ લાગી શકી હોત. હાલમાં DGCA તમામ પાયલોટ અને ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફના નિવેદનો નોંધી રહ્યું છે જેથી ભવિષ્યમાં આવી જોખમી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ટાળી શકાય.