National Anthem rules: ભારત સરકારે આપણા રાષ્ટ્રગીત (વંદે માતરમ) અને રાષ્ટ્રગાન (જન ગણ મન) ના ગાન તેમજ વાદન માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને વિગતવાર માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. આ પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દેશભરમાં આપણા રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોનું સન્માન જળવાઈ રહે અને તેના ગાનમાં એકરૂપતા આવે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કયા પ્રસંગોએ રાષ્ટ્રગીત ગાવું કે વગાડવું, તેના માટે ચોક્કસ સમય મર્યાદા શું હોવી જોઈએ અને યોગ્ય શબ્દોનું ઉચ્ચારણ કઈ રીતે કરવું.
આપણે ઘણીવાર મૂંઝવણમાં હોઈએ છીએ કે કયા પ્રસંગે માત્ર રાષ્ટ્રગીત ગાવું અને ક્યારે માત્ર રાષ્ટ્રગાનનું ગાન કે વાદન કરવું. આ નવી માર્ગદર્શિકામાં આ અંગેની સંપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. નિયમ મુજબ, જ્યારે પણ કોઈ કાર્યક્રમમાં બંનેનું ગાન કે વાદન એકસાથે થવાનું હોય, ત્યારે સૌથી પહેલાં રાષ્ટ્રગીત અને ત્યારપછી જ રાષ્ટ્રગાન ગાવા કે વગાડવાનો નિયમ રહેશે.
આ ઉપરાંત, સરકાર દ્વારા રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાનના અધિકૃત શબ્દો અને તેના સ્પષ્ટ ઉચ્ચારણ પર સૌથી વધુ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આનો હેતુ સમગ્ર દેશમાં બંનેના ગાન વખતે શબ્દો અને ઉચ્ચારણ બાબતે સમાનતા અને ગૌરવ જળવાઈ રહે તે છે. આથી જ, સરકારના તમામ વિભાગો, સંસ્થાઓ અને સંગઠનોને આ નિયમોનું કડકપણે પાલન સુનિશ્ચિત કરવાનું ફરમાન કરવામાં આવ્યું છે.
જો તમને રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાનના સાચા લખાણ કે યોગ્ય ઉચ્ચારણ અંગે કોઈ પણ માહિતી જોઈતી હોય, તો તે ગૃહ મંત્રાલયની અધિકૃત વેબસાઇટ https://www.mha.gov.in/en/documents/national-flag-emblem-anthem પર વિનામૂલ્યે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાનના ગાન અને વાદન અંગેની આ મૂળ માર્ગદર્શિકા 13 જુલાઈ, 2026ના રોજ જાહેર કરવામાં આવી છે. આથી, તમામ સરકારી વિભાગો, સંસ્થાઓ અને દેશના તમામ નાગરિકોને આ નિયમોની નોંધ લેવા અને દેશના સન્માન ખાતર તેનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા માટે ખાસ વિનંતી કરવામાં આવી છે.
પ્રશ્ન 1: રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાન કયા છે?
ઉત્તર: રાષ્ટ્રગીત 'વંદે માતરમ' છે અને રાષ્ટ્રગાન 'જન ગણ મન' છે.
પ્રશ્ન 2: જો કોઈ કાર્યક્રમમાં રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાન બંને એકસાથે ગાવાના કે વગાડવાના હોય, તો ક્રમ શું રહેશે?
ઉત્તર: સૌપ્રથમ રાષ્ટ્રગીત અને ત્યારબાદ રાષ્ટ્રગાન ગાવા કે વગાડવાનો નિયમ રહેશે.
પ્રશ્ન 3: ગૃહ મંત્રાલયે આ નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે?
ઉત્તર: દેશભરમાં રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોનું સન્માન જળવાઈ રહે, ગાનમાં એકરૂપતા આવે અને સાચા શબ્દો તથા ઉચ્ચારણમાં સમાનતા જળવાય તે મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.
પ્રશ્ન 4: રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાનના સાચા લખાણ અને ઉચ્ચારણ અંગેની વિગતો ક્યાંથી મળી શકશે?
ઉત્તર: ગૃહ મંત્રાલયની અધિકૃત વેબસાઇટ ([https://www.mha.gov.in/en/documents/national-flag-emblem-anthem](https://www.mha.gov.in/en/documents/national-flag-emblem-anthem)) પરથી આ માહિતી વિનામૂલ્યે મેળવી શકાશે.
પ્રશ્ન 5: આ નવી માર્ગદર્શિકા કઈ તારીખે જાહેર કરવામાં આવી હતી?
ઉત્તર: આ મૂળ માર્ગદર્શિકા 13 જુલાઈ, 2026ના રોજ જાહેર કરવામાં આવી હતી.