NHAI Ambulance Delay Fine Rules: નેશનલ હાઇવે પર કોઈ માર્ગ અકસ્માત થાય અને એમ્બ્યુલન્સ સમયસર ન પહોંચે, તો તે હવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કોન્ટ્રાક્ટરોને ભારે પડી શકે છે. નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI) એ એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓને લઈને અત્યંત કડક નવા નિયમો જારી કર્યા છે. અકસ્માત સ્થળે પહોંચવાથી લઈને ઘાયલોને હોસ્પિટલ પહોંચાડવા સુધીની સમય મર્યાદા (ટાઈમ લિમિટ) નક્કી કરી દેવામાં આવી છે. જો આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન થશે, તો કોન્ટ્રાક્ટરો પાસેથી સીધો મોટો દંડ (પેનલ્ટી) વસૂલવામાં આવશે.
NHAIના નવા પરિપત્ર મુજબ, જ્યારે પણ કોઈ ઇમરજન્સી કોલ આવે, તો તેને માત્ર 1 મિનિટની અંદર સ્વીકારવો (એક્સેપ્ટ કરવો) ફરજિયાત છે. જો કોલ રિસીવ કરવામાં આનાથી વધારે વિલંબ થશે, તો સીધો ₹5,000 નો દંડ લાગશે.
સમજો, કઈ પરિસ્થિતિમાં કેટલો દંડ લાગશે?
એમ્બ્યુલન્સ રવાના કરવામાં વિલંબ: કોલ રિસીવ કર્યાની 2 મિનિટની અંદર એમ્બ્યુલન્સે બેઝ પરથી રવાના થઈ જવું પડશે. જો આમાં મોડું થશે, તો વિલંબની દરેક વધારાની મિનિટ દીઠ ₹5,000 દંડ તરીકે કાપી લેવામાં આવશે.
અકસ્માત સ્થળે પહોંચવાનો સમય: જો અકસ્માત એમ્બ્યુલન્સના બેઝથી 10 કિલોમીટરની હદમાં થયો હોય, તો એમ્બ્યુલન્સે 10 મિનિટની અંદર ઘટનાસ્થળે પહોંચવું જ પડશે. જો મોડું થશે તો ઘટના દીઠ ₹10,000 નો દંડ થશે. જો અંતર 10 કિમીથી વધુ હશે, તો અંતરના પ્રમાણમાં નિર્ધારિત સમયમાં વધારો કરાશે.
1 કલાકમાં હોસ્પિટલ: આ સૌથી મહત્વનો નિયમ છે. અકસ્માત સ્થળેથી દર્દીને લીધા પછી, તેને વધુમાં વધુ 1 કલાકની અંદર નજીકની હોસ્પિટલમાં પહોંચાડવો ફરજિયાત છે. જો આ પ્રક્રિયામાં વિલંબ થયો, તો પણ ₹10,000 નો દંડ ફટકારવામાં આવશે.
કોલ રિજેક્ટ કરવા પર: જો કોઈ એમ્બ્યુલન્સ ઇમરજન્સી ટિકિટ અથવા કોલ એક્સેપ્ટ કરવાનો સીધો જ ઇનકાર કરી દેશે, તો દરેક કિસ્સા દીઠ ₹10,000 નો દંડ લાદવામાં આવશે.
GPS અને એપ બાબતે જરાય બાંધછોડ નહીં
NHAI એ એમ્બ્યુલન્સમાં લાગેલા GPS અને સંબંધિત એપ્લિકેશન્સ અંગે પણ કડકાઈ દાખવી છે.
જો એમ્બ્યુલન્સનું GPS બંધ જોવા મળશે, અથવા એપ પર એમ્બ્યુલન્સ ઓનલાઈન (એક્ટિવ) ન દેખાય કે પછી તેની માહિતી ડેશબોર્ડ પર પ્રદર્શિત ન થતી હોય, તો રોજના ₹2,500 નો દંડ લાગશે.
આ ઉપરાંત, ચેકિંગ દરમિયાન જો એમ્બ્યુલન્સમાં દવાઓ, જરૂરી મેડિકલ સાધનો, ડ્રાઇવરો કે ઇમરજન્સી મેડિકલ ટેકનિશિયન (EMT) નો અભાવ જોવા મળશે, તો દરેક ચેકિંગ (નિરીક્ષણ) દીઠ ₹10,000 નો દંડ ફટકારવામાં આવશે.
દરરોજ 'ડ્રાય રન' (મોક ડ્રિલ) ફરજિયાત
દરેક એમ્બ્યુલન્સે 24 કલાકમાં ઓછામાં ઓછું એક વખત ડ્રાય રન (મોક ડ્રિલ) કરવું પડશે અને તે દરમિયાન ઓછામાં ઓછું 5 કિલોમીટરનું અંતર કાપવું પડશે. જોકે, જો કોઈ એમ્બ્યુલન્સ તે દિવસે કોઈ સાચા અકસ્માત સ્થળે ગઈ હોય અને તેનું કુલ અંતર 5 કિમીથી વધુ થઈ ગયું હોય, તો ડ્રાય રનની શરત લાગુ નહીં પડે.
હદ કે બોર્ડરનું કોઈ બહાનું નહીં ચાલે!
નવા નિયમોમાં એક મોટો અને મહત્વનો ફેરફાર એ પણ છે કે, જો કોઈ અકસ્માત થયો હોય અને પડોશી હાઇવે વિભાગની (તે હદની) એમ્બ્યુલન્સ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો બીજી નજીકની એમ્બ્યુલન્સે પોતાની હદ કે અધિકારક્ષેત્રની બહાર જઈને પણ અકસ્માત સ્થળે પહોંચવું પડશે. મતલબ કે હવે 'આ અમારી હદ નથી' તેવું બહાનું જરાય ચલાવી લેવામાં નહીં આવે.
કોન્ટ્રાક્ટરો પાસેથી દંડ કઈ રીતે વસૂલાશે?
આ તમામ દંડની ગણતરી NHAI ની 'CARE' સિસ્ટમ દ્વારા આપમેળે થશે. આ દંડની રકમ એમ્બ્યુલન્સ સેવા માટે થતા માસિક પેમેન્ટ, EPC પ્રોજેક્ટના ક્વાર્ટરલી મેન્ટેનન્સ પેમેન્ટ અથવા HAM પ્રોજેક્ટના અર્ધ-વાર્ષિક પેમેન્ટમાંથી સીધી જ કાપી લેવામાં આવશે. જોકે, રાહત માત્ર એટલી છે કે કોઈપણ કોન્ટ્રાક્ટરનો કુલ દંડ દર મહિને ₹2.5 લાખથી વધુ નહીં હોય.
આ કડકાઈ પાછળનું કારણ શું છે?
NHAI નું ખુદ માનવું છે કે GPS અને CARE એપનો ઉપયોગ કરવામાં થતી બેદરકારી અને એમ્બ્યુલન્સનું ઓનલાઈન ટ્રેકિંગ ન થવાના કારણે જ અકસ્માતો સમયે મદદ પહોંચવામાં મોડું થાય છે. આ વિલંબના કારણે ગંભીર રીતે ઘાયલ લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ જાય છે. આ બાબતની ગંભીરતાને જોતા સુપ્રીમ કોર્ટની રોડ સેફ્ટી કમિટી અને CAG ના પર્ફોર્મન્સ ઓડિટ દ્વારા પણ કડક સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. આ જ કારણોસર, NHAI એ હવે સમય મર્યાદા અને દંડ બન્નેનો કડક રીતે અમલ કરાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.