PM Modi AI vision: PM મોદીએ AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ દરમિયાન ANI સાથેની વાતચીતમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ની અસરો વિશે ચર્ચા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, AI ઉન્નત ભારત 2047ના વિઝનમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે. ભારત વિશ્વની ટોચની ત્રણ AI સુપરપાવરમાં જોડાવા જઈ રહ્યું છે.

India AI ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં PM મોદીએ ભારતને વિશ્વની ત્રણ વૈશ્વિક AI સુપરપાવરમાંની એક ગણાવી અને 2047 માટેના તેમના વિઝનની ચર્ચા કરી. નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાઈ રહેલા આ સમિટમાં વિશ્વભરના ટેક નેતાઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. PM મોદીએ 16 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ સમિટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. 20 ફેબ્રુઆરી સુધી ચાલનારા આ સમિટમાં AIના સકારાત્મક અને નકારાત્મક પ્રભાવો પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ દરમિયાન ઘણા સ્ટાર્ટઅપ્સ તેમના AI ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન પણ કરશે. ANI સાથેની મુલાકાતમાં PM મોદીએ AI વિશે ખુલ્લેઆમ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા.

સભ્યતાના પરિવર્તન બિંદુ પર AI

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે આજે AI એક સભ્યતાના પરિવર્તન બિંદુ (Civilizational Inflection Point) પર છે. તે માનવ ક્ષમતાઓને એવી રીતે વધારી શકે છે જે અગાઉ ક્યારેય શક્ય નહોતું; પરંતુ જો તેને માર્ગદર્શન વિના છોડી દેવામાં આવે, તો તે પ્રવર્તમાન સામાજિક પાયાનું પરીક્ષણ પણ કરી શકે છે. પીએમએ ઉમેર્યું કે, અમે તેના અર્થપૂર્ણ અને સકારાત્મક પાસાઓની ચર્ચા કરવા માટે જ આ સમિટનું આયોજન કર્યું છે.

ભારતની સભ્યતા આપણને "સર્વજન હિતાય, સર્વજન સુખાય" ના મૂલ્યોથી પ્રેરિત કરે છે. ટેકનોલોજીનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય સૌનું કલ્યાણ અને સુખ હોવો જોઈએ. ટેકનોલોજીએ માનવતાની સેવા કરવી જોઈએ, તેને વિસ્થાપિત (રિપ્લેસ) કરવી જોઈએ નહીં. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે, આ 'ગ્લોબલ સાઉથ'માં યોજાનારી પ્રથમ AI સમિટ છે.

વિકસિત ભારત 2047માં AIની મુખ્ય ભૂમિકા

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય તરફની યાત્રામાં AI એક પરિવર્તનશીલ તક છે. તે નવી આર્થિક તકો અને સમાવેશી વિકાસના દ્વાર ખોલવામાં મદદરૂપ થશે. AI અત્યારથી જ આરોગ્યસંભાળ ક્ષેત્રે પ્રભાવ પાડી રહ્યું છે. આપણે જોયું છે કે AI આધારિત ઉકેલો પ્રારંભિક તબક્કે જ ક્ષય રોગ (TB) અને ડાયાબિટીસ જેવા રોગો શોધી શકે છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં, AI સંચાલિત વ્યક્તિગત શિક્ષણ કાર્યક્રમો ભારતીય ભાષાઓમાં વિદ્યાર્થીઓને મદદ કરી રહ્યા છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોની સરકારી શાળાઓમાં પણ AIની મદદથી જરૂરિયાત મુજબની શૈક્ષણિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.

જાહેર ક્ષેત્રમાં AIની મુખ્ય ભૂમિકા

PM મોદીએ ANI સાથેની મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતની 'ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર' (DPI) ની સફર ગ્લોબલ સાઉથ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. DPI અને AI સમાવેશી વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. આધાર, UPI અને ડિજિટલ જાહેર માળખાગત સુવિધાઓમાં આપણી સફળતા આકસ્મિક નથી; તેના માટે ચોક્કસ સિદ્ધાંતો પર કાર્ય કરવાની જરૂર છે.

  • પ્રથમ: અમે ડિજિટલ માળખાગત સુવિધા કોઈ ખાનગી માલિકીના પ્લેટફોર્મ માટે નહીં, પરંતુ જાહેર હિત માટે બનાવી છે. આ ખુલ્લા અને આંતરસંચાલિત (Interoperable) માળખાએ નવીનતાને એક સમાન સ્તર પર ખીલવાની તક આપી છે.
  • બીજું: અમે પ્રથમ દિવસથી જ તેની ડિઝાઇન વિશાળ સ્તર (Scale) અને સમાવેશિતાને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરી છે. અમારી સિસ્ટમ 1.4 અબજ લોકો માટે કામ કરે છે—પછી ભલે તેમની સામાજિક આર્થિક સ્થિતિ, સાક્ષરતાનો સ્તર, ક્ષેત્ર કે ભાષા ગમે તે હોય.

જ્યારે AI આ સિસ્ટમમાં એકીકૃત થશે, ત્યારે શાસન વધુ અસરકારક અને જવાબદારીપૂર્વકનું બનશે. AI આપણા કલ્યાણકારી લક્ષ્યોને વધુ સચોટ બનાવશે. તે છેતરપિંડીની ઓળખ, માળખાગત જાળવણી અને શહેરી આયોજનમાં મદદ કરી જાહેર સિસ્ટમોમાં વધુ પારદર્શિતા લાવશે.

શાસન સુધારવા માટે AI સંચાલિત ઉકેલો

પીએમ મોદીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આપણા સ્ટાર્ટઅપ્સ, સંશોધન સંસ્થાઓ અને ટેક ઇકોસિસ્ટમ એવા AI સોલ્યુશન્સ વિકસાવી શકે છે જે ઉત્પાદન (Manufacturing) થી લઈને અન્ય તમામ ક્ષેત્રોમાં શાસન વ્યવસ્થા સુધારી શકે. આનાથી નવી નોકરીઓનું સર્જન પણ થશે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા કહ્યું, "મને ખાતરી છે કે ભારતના યુવાનો ખેડૂતો, MSME, મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો અને પાયાના સ્તરના સંશોધકો માટે ખાસ AI સોલ્યુશન્સ બનાવી શકે છે. અમે આ વર્ષના કેન્દ્રીય બજેટમાં પણ આ વિઝનની રૂપરેખા આપી છે."

પીએમ મોદીએ અંતમાં જણાવ્યું કે, આત્મનિર્ભર ભારત તરફની આપણી યાત્રા એક મૂળભૂત સિદ્ધાંત પર આધારિત છે: ભારત ફક્ત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ જ નહીં, પરંતુ તેનું સર્જન પણ કરશે. આત્મનિર્ભર ભારતમાં AI માટેનું વિઝન ત્રણ મુખ્ય સ્તંભો પર આધારિત છે: સાર્વભૌમત્વ, સમાવેશીતા અને નવીનતા. તેમનું વિઝન ભારતને માત્ર AI યુઝર જ નહીં, પણ વિશ્વની ત્રણ ટોચની AI સુપરપાવર્સમાંનું એક બનાવવાનું છે. આપણા AI મોડેલો વિશ્વભરમાં કાર્યરત થશે અને આપણા AI સ્ટાર્ટઅપ્સનું મૂલ્ય અબજોમાં હશે, જેનાથી લાખો ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી નોકરીઓનું સર્જન થશે.