Rahul Gandhi Lok Sabha Speech: સોમવારે, 2 February, 2026 ના રોજ લોકસભામાં ચાલી રહેલા 'કેન્દ્રીય બજેટ સત્ર' (Union Budget Session) દરમિયાન રાજકીય ગરમાવો તેની ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો હતો. વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી (Rahul Gandhi) એ જ્યારે ગૃહમાં સંબોધન શરૂ કર્યું અને ચીન સાથેના સરહદ વિવાદનો ઉલ્લેખ કર્યો, ત્યારે સત્તાધારી પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે જોરદાર ટકરાવ જોવા મળ્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ ભૂતપૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ નરવણેના એક પુસ્તકનો સંદર્ભ આપતા જ કેન્દ્ર સરકારના 3 દિગ્ગજ મંત્રીઓ - અમિત શાહ, રાજનાથ સિંહ અને કિરેન રિજિજુએ એકી સાથે ઉભા થઈને તેમને અટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
વિવાદનું મૂળ: તેજસ્વી સૂર્યાનો આરોપ અને રાહુલનો પલટવાર ઘટનાક્રમની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે ભાજપના સાંસદ તેજસ્વી સૂર્યાએ કોંગ્રેસ પક્ષની દેશભક્તિ પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેના જવાબમાં રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે, "દેશભક્ત કોણ છે તે હવે સમજાઈ જશે." ત્યારબાદ રાહુલે પૂર્વ આર્મી ચીફ એમ.એમ. નરવણેની આત્મકથા (Memoirs) ના અંશો ટાંકવાનું શરૂ કર્યું હતું. રાહુલે દાવો કર્યો કે, "ચીની ટેન્કો કૈલાશ રેન્જથી માત્ર થોડાક સો મીટરના અંતરે ભારતીય પોઝિશનની સામે આવી ગઈ હતી." આ વાક્ય બોલતાની સાથે જ ગૃહમાં હોબાળો મચી ગયો હતો.
સરકારનો વાંધો શું છે?
3 મંત્રીઓનો વિરોધ રાહુલ ગાંધીના નિવેદન સામે સરકારે મુખ્યત્વે એ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો કે તેઓ એક એવા પુસ્તકનો હવાલો આપી રહ્યા છે જે હજુ સુધી પ્રકાશિત (Unpublished) થયું નથી.
રાજનાથ સિંહ (Rajnath Singh): સંરક્ષણ મંત્રીએ તીખી પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે, "રાહુલ ગાંધી જે પુસ્તકનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા છે તે ક્યારેય પ્રકાશિત થયું નથી. તેમાં રહેલી દલીલો અને તથ્યો ખોટા હોવાથી તેને મંજૂરી આપવામાં આવી નથી. રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણમાં પણ આ વાતનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી, તેથી રાહુલનો સંદર્ભ પાયાવિહોણો છે."
અમિત શાહ (Amit Shah): કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ પણ રાહુલને ઘેરતા કહ્યું કે, "વિપક્ષના નેતાએ પહેલા એ સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે આ પુસ્તક પ્રકાશિત થયું છે કે નહીં? સંસદમાં કોઈ પણ સભ્ય બીજા કોઈનું અપ્રકાશિત લખાણ વાંચી શકે નહીં, તે નિયમોની વિરુદ્ધ છે."
કિરેન રિજિજુ (Kiren Rijiju): સંસદીય બાબતોના મંત્રીએ પણ નિયમોનો હવાલો આપતા કહ્યું કે, "તમે ગૃહના નિયમો તોડી રહ્યા છો. સંસદમાં અપ્રકાશિત દસ્તાવેજો કે પુસ્તકોના આધારે ચર્ચા કરી શકાય નહીં."
રાહુલનો બચાવ: 'વડાપ્રધાન અને રક્ષામંત્રી વિશે લખ્યું છે'
ત્રણેય મંત્રીઓના વિરોધ છતાં રાહુલ ગાંધીએ પોતાની વાત ચાલુ રાખતા કહ્યું હતું કે, "આ પુસ્તકમાં વડાપ્રધાન અને સંરક્ષણ મંત્રીની ભૂમિકા વિશે લખવામાં આવ્યું છે, તેથી હું તેનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો છું." જોકે, સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંવેદનશીલ માહિતી અને ખોટા તથ્યો હોવાના કારણે નરવણેના પુસ્તકને પ્રકાશન માટે 'ક્લિયરન્સ' આપવામાં આવ્યું નથી, તેથી તેને સંસદમાં ટાંકવું અયોગ્ય છે.