ભારતે અવકાશ સંશોધનના ક્ષેત્રમાં એક મોટો સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યો છે. હૈદરાબાદ સ્થિત ખાનગી અવકાશ કંપની સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ વિક્રમ-1 રોકેટ તેના પ્રથમ ભ્રમણકક્ષા મિશન માટે લોન્ચ થયું છે. આ મિશન ફક્ત સ્કાયરૂટ માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર રાષ્ટ્ર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જોકે સ્કાયરૂટના વિક્રમ-1 ના લોન્ચિંગમાં કેટલીક તકનીકી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો જેના કારણે વિલંબ થયો હતો, આ નોંધપાત્ર સિદ્ધિ ભારતને વિશ્વનો ત્રીજો દેશ બનાવે છે જ્યાં કોઈ ખાનગી કંપનીએ સ્વતંત્ર રીતે આવી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. અત્યાર સુધી, આ સિદ્ધિ ફક્ત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીનની ખાનગી કંપનીઓ માટે જ હતી.
ભારતના સ્પેસ પ્રોગ્રામના જનક ડો. વિક્રમ સારાભાઈના સન્માનમાં આ રોકેટનું નામ વિક્રમ-1 રાખવામાં આવ્યું છે. આ રોકેટને આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટા સ્થિત ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન (ISRO) ના લોન્ચ સેન્ટર પરથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. જણાવી દઈએ કે આશરે 7 માળની ઊંચાઈ ધરાવતું આ રોકેટ લો અર્થ ઓર્બિટમાં જશે, જે ધરતીથી લગભગ 450 કિલોમીટરની ઊંચાઈ પર આવેલું છે. આ મિશનનો હેતુ સેટેલાઇટને તેમની નિર્ધારિત ઓર્બિટમાં સ્થાપિત કરવાનો છે.
સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસનું નિવેદન
સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસનું કહેવું છે કે તેમનું લક્ષ્ય અંતરિક્ષ સેવાઓને સરળ અને સુલભ બનાવવાનું છે. કંપની પોતાની જાતને સ્પેસ માટે 'કેબ સર્વિસ' તરીકે ડેવલપ કરવા માંગે છે. આનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યમાં કંપનીઓ પોતાની જરૂરિયાત અનુસાર રોકેટની સર્વિસ લઈને સેટેલાઇટને સ્પેસમાં મોકલી શકશે અથવા તેમને કોઈ ખાસ ઓર્બિટમાં સ્થાપિત કરી શકશે. કંપનીનું માનવું છે કે સ્પેસ સુધીની પહોંચને સરળ બનાવીને નવા બિઝનેસ અને તકનીકી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપી શકાય છે. વિક્રમ-1 મિશન સ્કાયરૂટની અંતરિક્ષ યાત્રાનું આગામી મોટું પગલું છે. આ પહેલા કંપનીએ નવેમ્બર 2022 માં વિક્રમ-S નામનું સબઓર્બિટલ મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું હતું. તે મિશનને 'ઓપરેશન પ્રારંભ' નામ આપવામાં આવ્યું હતું. વિક્રમ-S ની સફળતાએ સાબિત કર્યું હતું કે ભારતની ખાનગી કંપનીઓ પણ અંતરિક્ષ ક્ષેત્રે મોટી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી શકે છે.