22 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ, ઓડિશા સરકારે તમાકુ અને પાન મસાલા અંગે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. બીડી, સિગારેટ, ગુટખા, તમાકુ અને ઝરદા સહિતના તમામ પદાર્થો પર હવે ઓડિશામાં પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. રાજ્યમાં તેમના પેકેજિંગ, સંગ્રહ, પરિવહન, વિતરણ, ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા અને વેચાણ પર પ્રતિબંધ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
પ્રતિબંધિત તમાકુ ઉત્પાદનોની યાદી
- ગુટખા, પાન મસાલા, ઝરદા અને ખૈની.
- બધા પ્રકારના ફ્લેવર્ડ, સેન્ટેડ અથવા એડિટિવ્સ મિક્ષ ચાવવાના ઉત્પાદનો.
- પેકેજ્ડ કે અનપેકેજ્ડ બન્ને પ્રકારના તમાકુ ઉત્પાદનો,
- અલગ અલગ પેકેટ જે મિક્ષ કરીને ખાવામાં આવે છે
- તમાકુ અથવા નિકોટિન ધરાવતું કોઈપણ ખાદ્ય ઉત્પાદન, નામ ગમે તે હોય.
આ પ્રતિબંધ તમામ મૌખિક તમાકુ ઉત્પાદનો પર લાગુ પડે છે, તેમના સ્વરૂપ, ઉત્પાદન, વેચાણ, સ્ટોક અથવા ઉપયોગને ધ્યાનમાં લીધા વિના.
આ ઉત્પાદનો પર શા માટે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો?
- આરોગ્ય વિભાગે જણાવ્યું છે કે ઝરદા, ખૈની, ગુટખા અને અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનોનું સેવન કેન્સરનું મુખ્ય કારણ છે. વધુમાં, પાન મસાલા, પાન, સોપારી અને ધૂપ પત્તા જેવા ઉત્પાદનો પણ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે.
- આ ઉત્પાદનો સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી છે.
- ઇન્ટરનેશનલ એજન્સી ફોર રિસર્ચ ઓન કેન્સર અને WHO એ તેમને કેન્સર પેદા કરનાર જાહેર કર્યા છે.
- મોં, ગળા, પેટ, કિડની, ફેફસાં વગેરેના કેન્સરનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
- ઓડિશામાં 42% થી વધુ પુખ્ત વયના લોકો ધૂમ્રપાન રહિત તમાકુનો ઉપયોગ કરે છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા લગભગ બમણું છે.
- બાળકો અને યુવાનો ખાસ કરીને તેનાથી પ્રભાવિત થાય છે. તે વ્યસન તરફ દોરી જાય છે અને મૌખિક સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડે છે.
ઓડિશાને તમાકુમુક્ત બનાવવાની પ્રતિજ્ઞા
આ નિર્ણય સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશો અને ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) ના નિયમો અનુસાર લેવામાં આવ્યો હતો. આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગે પ્રતિબંધ અંગે એક સૂચના જારી કરી હતી. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "આ પ્રતિબંધ તમામ મૌખિક તમાકુ ઉત્પાદનોને આવરી લે છે અને સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાથી મજબૂત બને છે, જે કાનૂની માળખાને વધુ મજબૂત બનાવશે."
સરકારે જનતાને આ નિયમનું પાલન કરવા અને તમાકુમુક્ત ઓડિશા બનાવવામાં મદદ કરવા અપીલ કરી છે. આ પગલું રાજ્યમાં કેન્સર અને અન્ય રોગોને રોકવા તરફ એક મોટું પગલું છે.