Passive Euthanasia: સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે (11 માર્ચ, 2026) પેસિવ યુથનેસિયા (ઈચ્છામૃત્યુ)ના કેસને મંજૂરી આપી હતી. કોર્ટે ગાઝિયાબાદના હરીશ રાણાની મેડિકલ સપોર્ટ સિસ્ટમ હટાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. હરીશના પરિવારે અરજી દાખલ કરીને તેની મેડિકલ સિસ્ટમ હટાવવા અને ઈચ્છામૃત્યુ માટે અપીલ કરી હતી. હરીશ 13 વર્ષથી પથારીવશ છે. કોલેજમાં એક અકસ્માત દરમિયાન તેને માથામાં ઈજા થઈ હતી, જેના કારણે મગજને નુકસાન થયું હતું. ત્યારથી તે આ સ્થિતિમાં છે.
જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા અને કે.વી. વિશ્વનાથનની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે હરીશ રાણાને જે રીતે જીવતો રાખવામાં આવ્યો છે તેને લાઈફ સપોર્ટ સિસ્ટમની જેમ રાખવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે દર્દી પોતાના નિર્ણયો લેવામાં અસમર્થ હોય છે ત્યારે તેના નજીકના લોકોએ તેમના શ્રેષ્ઠ હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો જોઈએ. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે 13 વર્ષમાં હરીશની સ્થિતિમાં કોઈ સુધારો થયો નથી. દર્દીને કૃત્રિમ રીતે જીવંત રાખવો ફક્ત ત્યારે જ યોગ્ય છે જો દર્દી સારવારથી લાભ મેળવી રહ્યો હોય અને સ્વસ્થ થવાની શક્યતા હોય.
સુપ્રીમ કોર્ટે આદેશ આપ્યો હતો કે દર્દીને દિલ્હીની એઈમ્સ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવે અને બધી જરૂરી પ્રક્રિયાઓ કરવામાં આવે. કોર્ટે અરજી પર 30 દિવસની સમીક્ષા અવધિ પણ હટાવી દીધી છે. ન્યાયાધીશ પારડીવાલાએ તેમના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓએ 2018ના કોમન કોઝ નિર્ણયના કેટલાક પાસાઓમાં સુધારો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
તેમણે કહ્યું હતું કે, "નિષ્ક્રિય ઈચ્છામૃત્યુ પર 2018નો નિર્ણય પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્ણયમાં અમે જીવન અને મૃત્યુ વચ્ચેના માનવીય ગૌરવના મુદ્દાઓનું વિશ્લેષણ કર્યું હતું. અમે અન્ય દેશોમાં દર્દીના શ્રેષ્ઠ હિતના મૂલ્યાંકનની પણ તુલના કરી હતી." જસ્ટિસ પારડીવાલાએ ન્યાયાધીશ કે.વી. વિશ્વનાથન તરફ ઈશારો કરતા કહ્યું હતું કે "મારા ભાઈ, ન્યાયાધીશ વિશ્વનાથને પણ નિર્ણય લખ્યો હતો. તેઓ પણ તેને વાંચશે. જોકે, બંને પક્ષો એક જ નિષ્કર્ષ પર પહોંચે છે."
ન્યાયાધીશ પારડીવાલાએ કહ્યું હતું કે, "હરીશ રાણા એક તેજસ્વી યુવાન હતો. મગજને નુકસાન થવાને કારણે કોલેજમાં થયેલા અકસ્માત પછી તેની હાલત બગડી હતી. તબીબી અહેવાલો દર્શાવે છે કે 13 વર્ષથી તેની સ્થિતિમાં કોઈ સુધારો થયો નથી."
આદેશમાં જસ્ટિસ પારડીવાલાએ ભવિષ્યના પેસિવ યુથનેસિયાના કેસ માટે માર્ગદર્શિકા નક્કી કરી છે. કોર્ટે કહ્યું, "દર્દીની તબીબી સારવાર ડોકટરોની દેખરેખ હેઠળ માનવીય રીતે તબક્કાવાર રીતે હટાવવું જોઈએ. આ પ્રક્રિયા હોસ્પિટલમાં થવી જરૂરી નથી. તે ઘરે પણ કરી શકાય છે."