Supreme Court: EVM ના વેરિફિકેશનને લગતી એક અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને જવાબ દાખલ કરવા માટે કહ્યું છે. એસોસિએશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ (ADR) દ્વારા કરાયેલી અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને ઇવીએમની બર્ન્ટ મેમરીની તપાસ માટે સ્પષ્ટ પ્રોટોકોલ બનાવવાનું કહેવું જોઈએ.
સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પછી ઈવીએમની ચકાસણી માટે અરજી પર ચૂંટણી પંચ (ECI) પાસે જવાબ માંગ્યો છે. ચૂંટણી પછી બર્ન્ટ મેમરી અને ઈવીએમના માઇક્રોકન્ટ્રોલર અંગેની પ્રક્રિયા અંગે પણ ચૂંટણી પંચ પાસેથી માહિતી માંગવામાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે ચૂંટણી પંચ જણાવે કે આ મુદ્દે SOP શું છે. કોર્ટે ચૂંટણી પંચને આદેશ આપ્યો છે કે હાલમાં ઈવીએમમાંથી કોઈ પણ ડેટા ડિલીટ ન કરે. તેમજ કોઈપણ ડેટા ફરીથી લોડ કરો.
CJI સંજીવ ખન્નાએ કહ્યું, આ વિરોધાત્મક નથી. જો હારેલા ઉમેદવાર સ્પષ્ટતા ઈચ્છે છે, તો ઈજનેર સ્પષ્ટ કરી શકે છે કે તેમાં કોઈ છેડછાડ થઈ નથી. અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે ઈવીએમની બર્ન્ટ મેમરી અને માઈક્રો કંટ્રોલરને કોઈ ઈજનેર દ્વારા ચકાસવામાં આવે કે ઈવીએમ સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી નથી.
અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ગયા વર્ષના એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયને ટાંકવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયમાં સુપ્રીમ કોર્ટે બેલેટ પેપર દ્વારા ચૂંટણીની જૂની સિસ્ટમને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો હતો. આ ઉપરાંત તમામ VVPAT સ્લિપની ગણતરી કરવાની માગણી પણ ફગાવી દેવામાં આવી હતી. પરંતુ વધુ સારી પારદર્શિતા માટે, કોર્ટે ચૂંટણી પરિણામોની જાહેરાતના 1 અઠવાડિયાની અંદર ઇવીએમની બર્ન્ટ મેમરીની તપાસ કરવાની મંજૂરી આપી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ આ વાત કહી હતી
26 માર્ચ, 2024 ના રોજ આપવામાં આવેલા આ નિર્ણયમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે બીજા અથવા ત્રીજા ક્રમના ઉમેદવાર પરિણામ જાહેર થયાના એક અઠવાડિયાની અંદર ફરીથી ચકાસણીની માંગ કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, એન્જિનિયરોની ટીમ કોઈપણ 5 માઇક્રો કંટ્રોલરની બર્ન્ટ મેમરી તપાસશે. આ તપાસનો ખર્ચ ઉમેદવારે ભોગવવાનો રહેશે. જો ગેરરીતિ સાબિત થશે તો ઉમેદવારને પૈસા પાછા મળશે.
આ અરજીમાં આ વાત કહેવામાં આવી છે
એડીઆરની અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ચૂંટણી પંચની વર્તમાન સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP)માં માત્ર ઈવીએમ અને મોક પોલના બેઝિક ચેકિંગ માટેના નિર્દેશો છે. આયોગે હજુ સુધી બર્ન્ટ મેમરીની તપાસ અંગે પ્રોટોકોલ બનાવ્યો નથી. અરજદારે માગણી કરી છે કે ચૂંટણી પંચને ઇવીએમના ચારેય ભાગો, કંટ્રોલ યુનિટ, બેલેટ યુનિટ, વીવીપીએટી અને સિમ્બોલ લોડિંગ યુનિટના માઇક્રોકન્ટ્રોલરની તપાસ માટે પ્રોટોકોલ લાગુ કરવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવે.