SUPREME COURT: દેશભરમાં ધોરણ 1 થી VIII સુધીના શિક્ષકોએ હવે 'ટીચર્સ એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ' (TET) પાસ કરવી જ પડશે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ પાત્રતાને અનિવાર્ય બનાવતા પોતાના આદેશને પાછો ખેંચવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે. આ મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી પુનઃવિચાર અરજીઓ પર ચુકાદો આપતા કોર્ટે માત્ર એટલી જ રાહત આપી છે કે TET પાસ કરવાની સમય મર્યાદા એક વર્ષ વધારીને 31 ઓગસ્ટ, 2028 કરી દેવામાં આવી છે.
શું હતો અગાઉનો આદેશ?
1 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે જે શિક્ષકો TET વગર નોકરી કરી રહ્યા છે, તેમણે 2 વર્ષમાં આ પરીક્ષા પાસ કરવી પડશે. જો તેઓ તેમ નહીં કરે તો તેમણે નોકરી છોડવી પડશે અથવા તેમને અનિવાર્યપણે નિવૃત્ત (સેવાનિવૃત્ત) કરી દેવામાં આવશે. આ આદેશ એ તમામ શિક્ષકો માટે હતો જેમની નોકરીના 5 વર્ષથી વધુ સમય બાકી હતો. જે શિક્ષકોની નિવૃત્તિમાં 5 વર્ષથી ઓછો સમય બાકી હતો, તેમના માટે TET પાસ કરવાનું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું ન હતું, પરંતુ એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે જો તેઓ પ્રમોશન (પદોન્નતિ) ઈચ્છતા હોય તો તેમણે TET પાસ કરવી પડશે.
RTE એક્ટની વ્યાખ્યા
ગયા વર્ષે આદેશ આપતી વખતે જસ્ટિસ દીપાંકર દત્તા અને મનમોહનની બેન્ચે 'શિક્ષણ અધિકાર કાયદો' (RTE Act), 2009 ના પ્રાવધાનોની વ્યાખ્યા કરી હતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે 'નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર ટીચર એજ્યુકેશન' (NCTE) એ 29 જુલાઈ 2011 ના રોજ શિક્ષકો માટે TET ને અનિવાર્ય કરી હતી. એવામાં આ યોગ્યતા વગર કોઈ શિક્ષક બની શકે નહીં. હવે ફરી એકવાર કોર્ટે તે જ પ્રાવધાનોને આધારે પોતાના નિર્ણયને બદલવાની ના પાડી દીધી છે.
હવે સમય મર્યાદામાં વધુ વધારો નહીં મળે
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે બાળકોના સારા શિક્ષણ માટે શિક્ષકનું યોગ્ય અને પ્રશિક્ષિત હોવું જરૂરી છે. કોર્ટે 'નોન-TET' શિક્ષકોની મોટી સંખ્યા અને TET પરીક્ષાના આયોજનમાં રાજ્યોની નિષ્ફળતાને ધ્યાનમાં રાખીને અગાઉ નક્કી કરેલી સમય મર્યાદાને એક વર્ષ વધારી દીધી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પછી કોઈ સમય વિસ્તાર (Time Extension) આપવામાં આવશે નહીં. આદેશમાં કોર્ટે શિક્ષકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ માત્ર પોતાની નોકરી બચાવવા પૂરતા મર્યાદિત ન રહે, પરંતુ બાળકોના ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણને પ્રાથમિકતા આપે.
શિક્ષક સંગઠનો પહોંચ્યા હતા કોર્ટ
ગયા વર્ષે આવેલા ચુકાદામાં ફેરફાર કરવા માટે મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, કેરળ, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળના શિક્ષક સંગઠનો અને કેટલીક રાજ્ય સરકારોએ પુનઃવિચાર અરજી દાખલ કરી હતી. આ અરજીઓમાં માંગ કરવામાં આવી હતી કે જે શિક્ષકોની નિમણૂક RTE Act, 2009 લાગુ થયા પહેલા થઈ હતી, તેમને TET પાસ કરવામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે, પરંતુ કોર્ટે આ માંગણી ફગાવી દીધી છે.