Nautapa 2026: જો નૌતપા ન પડે તો શું થાય? કુદરતે કેમ બનાવ્યા છે ગરમીના આ 9 દિવસ

Nautapa 2026: નૌતપા એ સમયગાળો છે જ્યારે સૂર્ય રોહિણી નક્ષત્રમાં પ્રવેશ કરે છે. જ્યોતિષીય માન્યતાઓ અનુસાર, આ સમય દરમિયાન સૂર્યના કિરણો સીધા પૃથ્વી પર પડે છે, જેના કારણે તાપમાનમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે.

નૌતાપામાં ગરમી પાછળનું વિજ્ઞાન

Source : PTI

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• નૌતપા 25 મે થી 3 જૂન સુધી રહેશે, ગરમી વધશે.
• નૌતપા દરમિયાન તીવ્ર ગરમી ચોમાસા અને ખેતી માટે ફાયદાકારક.
• ગ્રામીણ માન્યતા: નૌતપાની ગરમી ખેતી માટે સારા વરસાદનો સંકેત.
• વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ: ગરમીથી જંતુઓ અને બેક્ટેરિયાનો નાશ થાય છે.

Nautapa 2026: દેશના ઘણા ભાગોમાં અત્યારે ભીષણ ગરમીની અસર જોવા મળી રહી છે. ઉત્તર ભારતથી લઈને દિલ્હી-એનસીઆર સુધી લોકો તેજ તડકા અને ગરમ પવનોથી પરેશાન છે. જોકે વચ્ચે-વચ્ચે વાવાઝોડા અને વરસાદે થોડી રાહત ચોક્કસ આપી છે. આ દરમિયાન હવે 'નૌતપા'ની ચર્ચા પણ તેજ થઈ ગઈ છે. દર વર્ષે મે અને જૂન વચ્ચે આવતા નૌતપાને સૌથી વધુ ગરમ દિવસોનો ગાળો માનવામાં આવે છે. આ વખતે 25 મે થી 3 જૂન સુધી નૌતપા રહેશે.

 

એવું માનવામાં આવે છે કે આ નવ દિવસોમાં પડતી પ્રચંડ ગરમીની સીધી અસર ચોમાસા અને ખેતી પર પડે છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લાંબા સમયથી એવી માન્યતા છે કે જો નૌતપા દરમિયાન ભારે ગરમી ન પડે તો વરસાદ નબળો પડી શકે છે અને ખેતી પર અસર પડી શકે છે. બીજી તરફ હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે બદલાતા હવામાન અને ક્લાઈમેટ ચેન્જના યુગમાં નૌતપાની ગરમીના આધારે ચોમાસાનું અનુમાન લગાવવું યોગ્ય નથી.

શું હોય છે નૌતપા?

નૌતપા એ સમય છે જ્યારે સૂર્ય રોહિણી નક્ષત્રમાં પ્રવેશ કરે છે. જ્યોતિષીય માન્યતાઓ અનુસાર, આ દરમિયાન સૂર્યના કિરણો પૃથ્વી પર સીધા પડે છે, જેના કારણે તાપમાનમાં ઘણો વધારો થાય છે. આ જ કારણ છે કે આ નવ દિવસોને વર્ષના સૌથી ગરમ દિવસોમાં ગણવામાં આવે છે. આ વખતે નૌતપા 25 મે થી શરૂ થઈને 2 જૂન સુધી રહેશે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ દરમિયાન ઘણા રાજ્યોમાં તાપમાન 42 થી 48 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. દિલ્હી-એનસીઆર સહિત અનેક વિસ્તારોમાં હીટવેવને લઈને એલર્ટ પણ જારી કરવામાં આવ્યું છે.

નૌતપાની ગરમી કેમ જરૂરી માનવામાં આવે છે?

ગ્રામીણ ભારતમાં નૌતપાનો ખેતી સાથે ઊંડો સંબંધ માનવામાં આવે છે. ખેડૂતો માને છે કે નૌતપા જેટલો વધુ તપે છે, ચોમાસું તેટલું જ સારું રહે છે. ગામડાઓમાં એક કહેવત પણ કહેવાય છે - नौतपा में जितनी तपन, उतनी बरखा सुखद." નિષ્ણાતોના મતે, તેજ ગરમીને કારણે જમીન ગરમ થાય છે, જેના કારણે સમુદ્રમાં ઉઠતો ભેજ ચોમાસાના વાદળોને ઝડપથી ખેંચે છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા લોકો નૌતપાની ગરમીને સારા વરસાદનો સંકેત માને છે. વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી પણ નૌતપાની ગરમી ખેતરો માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. ભીષણ ગરમી દરમિયાન ખેતરોમાં હાજર અનેક જીવજંતુઓ, બેક્ટેરિયા અને ઝેરી જીવો નાશ પામે છે, જેનાથી પાકને નુકસાન ઓછું થાય છે.

જો નૌતપા ન પડે તો શું જળજળા આવી જશે?

ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં એવું પણ કહેવાય છે કે જો નૌતપા બરાબર નહીં તપે તો હોનારત આવી શકે છે. જોકે, વૈજ્ઞાનિક રીતે આનો કોઈ સીધો પુરાવો નથી. પરંતુ પરંપરાગત માન્યતાઓ અનુસાર, જો નૌતપા દરમિયાન સતત ઠંડુ હવામાન કે વરસાદ રહે તો પછીથી ખેતી સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ વધી શકે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જો શરૂઆતના દિવસોમાં લૂ નહીં ચાલે તો ખેતરોમાં ઉંદર અને જીવાતોની સંખ્યા વધી શકે છે. વળી તેજ ગરમી ન પડવા પર તીડના ઈંડા અને બેક્ટેરિયા પણ ખતમ થતા નથી. આ ઉપરાંત વાવાઝોડા અને અનિયમિત વરસાદથી પાકને નુકસાન થવાની આશંકા પણ વધી જાય છે.

આ પણ વાંચો

Cockroach Janta Party: કૉકરોચ જનતા પાર્ટીને કેમ નહીં મળે 'Cockroach' ચૂંટણી ચિન્હ, જાણી લો ચૂંટણી પંચનો નિયમ ?

Weather Update: કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે રાજ્યના આ 7 જિલ્લામાં વરસાદનું એલર્ટ, તો આ જિલ્લામાં ભીષણ ગરમી રહેશે યથાવત