Ethanol Mixing: જો તમે કાર અને બાઇક ચાલકો સાથે તેમના વાહનો વિશે વાત કરો છો તો તેઓ ઘણીવાર E20, E30, અથવા E85 ઇંધણના ઉપયોગ માટે કેન્દ્ર સરકારને દોષિત ઠેરવે છે. E20, E30, અને E85 ઇંધણ વિશે તેમની પોતાની ચિંતાઓ છે અને તેમનું કહેવું છે કે કેન્દ્ર સરકારે તેમની ચિંતાઓને ઉકેલવી જોઈએ. ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ વિશે લોકોની ચિંતાઓ અને તેના પર સરકારના મંતવ્યો શું છે
E20, E30, અને E85 શું છે?
E20, E30, અને E85 ઇંધણ શું છે તે સૌ પ્રથમ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. E20, E30, અને E85 મિશ્રિત ઇંધણ છે અથવા ઇંધણ જેમાં પેટ્રોલમાં વિવિધ માત્રામાં ઇથેનોલ મિશ્રિત હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે E20 માં 20 ટકા ઇથેનોલ હોય છે. કેન્દ્ર સરકારે તાજેતરમાં ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી નાબૂદ કરી છે, જે E22 થી E30 સુધીની છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સરકાર આ દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહી છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતે ઇથેનોલ મિશ્રણમાં એટલે કે પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવવામાં ઝડપથી પ્રગતિ કરી છે. 2018માં કેન્દ્ર સરકારે રાષ્ટ્રીય બાયોફ્યુઅલ નીતિ લાગુ કરી. 2022માં કેન્દ્ર સરકારે તેમાં સુધારો કર્યો અને પેટ્રોલમાં 20% ઇથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક જે 2030 સુધીમાં પ્રાપ્ત કરવાનો હતો તેને 2025-26 સુધી મુલતવી રાખવામાં આવ્યો. પરિણામે સરકારી તેલ કંપનીઓએ જૂન 2022માં 10% ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલનો લક્ષ્યાંક પ્રાપ્ત કર્યો જે સમયપત્રકથી પાંચ મહિના વહેલો હતો.
આ પછી પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રણનું સ્તર વધતું રહ્યું. ઉદાહરણ તરીકે 2022-23માં તે 12.06% હતું, 2023-24 માં તે 14.60% હતું અને 2024-25 માં તે 17.98% પર પહોંચી ગયું.
હવે એક પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે ભારત સરકાર ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ પર આટલો ભાર કેમ આપી રહી છે?
ભારત તેની મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાત 87% આયાત કરે છે અને આનાથી સરકારને નોંધપાત્ર રકમનો ખર્ચ થાય છે. સરકાર આ ઇંધણ આયાત ખર્ચ ઘટાડવા માંગે છે અને માને છે કે ઇથેનોલ એક સારો વિકલ્પ છે.
ગડકરી ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલના સમર્થક
કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરી ઇથેનોલના સ્પષ્ટ હિમાયતી રહ્યા છે, તેના આર્થિક અને પર્યાવરણીય ફાયદાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર જણાવે છે કે દરેક લિટર પેટ્રોલમાં ઇથેનોલની માત્રા ઉમેરવાથી ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ પરની નિર્ભરતા ઓછી થશે અને સ્થાનિક ખેડૂતોને ફાયદો થશે.
મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે, જ્યારે પણ E20 ઇંધણ વિશે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે, ત્યારે કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ખુલ્લેઆમ ઇથેનોલનો બચાવ કર્યો છે. તાજેતરમાં તેમણે કહ્યું હતું કે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ મોટરસાયકલ પેટ્રોલ અને ઇથેનોલ બંને પર ચાલી શકે છે. તેમણે એવી ચિંતાઓને પણ ફગાવી દીધી હતી કે ઇથેનોલ ખરાબ ઇંધણ છે. ગડકરીના મતે, ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલનું પ્રદર્શન જૂના ઇંધણ સાથે તુલનાત્મક છે.
લોકોની ચિંતાઓ શું છે?
ભારતમાં ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ રજૂ થતાં જ વિવિધ વિવાદો ઉભા થયા. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યારે ઘણા લોકો E20 ઇંધણનો ઉપયોગ કરતા હતા, ત્યારે તેઓએ તેમના એન્જિન સાથે તેલની સુસંગતતા, E20 ઇંધણની કાર્યક્ષમતા અને તેમના વાહનોના એન્જિનના પ્રદર્શન અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. લોકોએ છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં સોશિયલ મીડિયા પર આ અંગેના વીડિયો પણ શેર કર્યા છે.
લોકોની સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલનો ઉપયોગ તેમના વાહનના માઇલેજને ઘટાડી રહ્યો છે અને એન્જિનના પ્રદર્શનને અસર કરી રહ્યો છે. લોકો એમ પણ કહે છે કે જે વાહનોના એન્જિન 10% ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે તેમાં E20 અથવા E30 ઇંધણનો ઉપયોગ કરવાથી એન્જિનના ભાગો ઝડપથી ઘસાઈ શકે છે.