Brahmaputra River: ચીને ભારતીય સરહદ નજીક દક્ષિણપૂર્વ તિબેટમાં બ્રહ્મપુત્ર નદી પર એક વિશાળ બંધ બનાવવાનું કામ શરૂ કર્યું છે. આ એ જ પ્રોજેક્ટ છે જેને ડિસેમ્બર 2024 માં મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. હવે ચીને તેનો શિલાન્યાસ પણ કર્યો છે. ચીનના વડા પ્રધાન લી કિયાંગે આ બંધ પ્રોજેક્ટના શિલાન્યાસ સમારોહમાં ભાગ લીધો હતો. આ કાર્યક્રમ તિબેટના નિંગચી ક્ષેત્રમાં થયો હતો, જે અરુણાચલ પ્રદેશની સરહદની ખૂબ નજીક છે.
અરુણાચલના મુખ્યમંત્રીએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી
અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ થોડા દિવસો પહેલા ચેતવણી આપી હતી કે ચીન બ્રહ્મપુત્ર નદી પર 'વોટર બોમ્બ' બનાવી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટ ભારતની સુરક્ષા અને અસ્તિત્વ માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરી શકે છે.
ચીન 167 અબજ ડોલર ખર્ચ કરશે
ચીન આ પ્રોજેક્ટ પર લગભગ 167 અબજ ડોલર ખર્ચ કરવા જઈ રહ્યું છે. તેમાં પાંચ હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશનનો સમાવેશ થાય છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આનાથી એટલી વીજળી ઉત્પન્ન થશે, જે યાંગત્ઝે નદી પર બનેલા થ્રી ગોર્જેસ ડેમ કરતાં વધુ છે. ચીને આ પ્રોજેક્ટને તિબેટ ક્ષેત્રના વિકાસ અને કાર્બન ન્યુટ્રલ બનવાના લક્ષ્ય સાથે જોડ્યો છે. સરકારી મીડિયા અનુસાર, આનાથી તિબેટની સ્થાનિક વીજળીની જરૂરિયાતો પણ પૂર્ણ થશે.
ભારતે પહેલાથી જ વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો
ભારતે આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં જ આ પ્રોજેક્ટ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. વિદેશ મંત્રાલયે ચીનને વિનંતી કરી હતી કે બ્રહ્મપુત્રના નીચલા વિસ્તારો પર કોઈ નકારાત્મક અસર ન પડે. તેના જવાબમાં ચીને દાવો કર્યો હતો કે આ પ્રોજેક્ટ સુરક્ષિત છે અને કોઈને નુકસાન નહીં થાય.
ભારત પર શું અસર થશે?
આ બંધના નિર્માણથી ભારતના ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યો, જેમ કે અરુણાચલ પ્રદેશ અને આસામ પર અસર પડી શકે છે. જો ચીન નદીનું પાણી રોકે છે અથવા તેનો પ્રવાહ બદલી નાખે છે, તો ભારતના ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યોમાં પૂર કે દુષ્કાળ જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
બાંગ્લાદેશને પણ અસર થઈ શકે છે
આ નદી તિબેટથી શરૂ થાય છે અને ભારતમાં અને પછી બાંગ્લાદેશ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં, આ પ્રોજેક્ટ બાંગ્લાદેશને પણ અસર કરી શકે છે. તે જ સમયે, મુખ્યમંત્રી ખાંડુએ કહ્યું કે ચીને હજુ સુધી કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય જળ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા નથી. આવી સ્થિતિમાં, તેના પર વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે કોઈને ખબર નથી કે ચીન શું કરી શકે છે.