India-US Trade Deal: ડીલ થઈ પણ ખતરો ટળ્યો નથી! ટ્રમ્પના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરમાં ભારત માટે 'ભયાનક શરતો'

ઓઈલ પોલિટિક્સ: "જો રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદ્યું તો ફરી લાગશે 25% ટેરિફ"- ટ્રમ્પની સીધી ધમકી; કૃષિ ઉત્પાદનો પર પીયૂષ ગોયલની સ્પષ્ટતા, પણ રશિયન ઓઈલ પર સરકારનું મૌન સૂચક?

ટ્રમ્પના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરમાં ભારત માટે 'ભયાનક શરતો'

Source : ai

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

India US Trade Deal Analysis: ૭ ફેબ્રુઆરીના રોજ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ૨ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલા વેપાર કરારને બહાલી આપી હતી. આ સાથે જ તેમણે ભારત પર લાદવામાં આવેલા ૨૫% દંડ સ્વરૂપના ટેરિફને હટાવવાના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. જોકે, આ એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરમાં ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલી શરતો અત્યંત ગંભીર છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ નહીં કરે, તો તેઓ ફરીથી ૨૫% દંડ લાદશે અને કુલ ટેરિફ વધારીને ૪૩% કરશે.

અહીં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ થાય છે કે જ્યારે આ વેપાર કરારની શરતો સંપૂર્ણપણે જાહેર પણ નથી થઈ, ત્યારે ટ્રમ્પ આવી ધમકીઓ કઈ રીતે આપી શકે? અને જો ટ્રમ્પ ખુલ્લેઆમ આવી ધમકીઓ આપી રહ્યા છે, તો ભારત સરકાર તરફથી કોઈ વળતો જવાબ કેમ નથી? આ વેપાર કરારમાં એવું તે શું છે જે જાહેર જનતાથી છુપાવવામાં આવી રહ્યું છે? આજે આપણે આ મુદ્દા પર વિગતવાર ચર્ચા કરીશું.

૧. વેપાર કરારના બે મુખ્ય પાસાઓ અને કૃષિ ક્ષેત્ર

જ્યારે યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પે ૨ ફેબ્રુઆરીના રોજ 'TruthSocial' પર આ વેપાર કરારની જાહેરાત કરી, ત્યારે તેમાં બે મુખ્ય બાબતો ભારતના હિતમાં હોવાનું જણાયું હતું: ૧. અમેરિકન કૃષિ ઉત્પાદનો માટે ભારતનું બજાર ખોલવું. ૨. ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર પ્રતિબંધ.

કૃષિ ઉત્પાદનો અંગે સૌથી વધુ હોબાળો અને પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા, પરંતુ સૌથી વધુ સ્પષ્ટતાઓ પણ આ જ ક્ષેત્રે આવી છે. વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ભારતે આ કરારમાં રાષ્ટ્રીય હિત સાથે કોઈ સમાધાન કર્યું નથી અને ભારતીય ખેડૂતોને આ કરારથી ફાયદા સિવાય કોઈ નુકસાન થશે નહીં.

એક ઇન્ટરવ્યુમાં પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, "ભારતીય ખેડૂતો દ્વારા ઉત્પાદિત થતી કોઈપણ પ્રોડક્ટ, જેના માટે ભારત આયાત પર નિર્ભર નથી, તેને આ સોદામાંથી બાકાત રાખવામાં આવી છે."

બાકાત રાખવામાં આવેલી વસ્તુઓની યાદી: માંસ, મરઘાં (Poultry), તમામ ડેરી ઉત્પાદનો, જેનેટિકલી મોડિફાઈડ (GM) ઉત્પાદનો, અનાજ (ચોખા અને ઘઉં), ખાંડ, સોયા, મકાઈ, જુવાર, બાજરી, રાગી, કોડો, આમળા જેવા બરછટ અનાજ, કેળા, સ્ટ્રોબેરી, ચેરી જેવા ફળો, લીલા વટાણા, ચણા, લીલા ચણા જેવા કઠોળ, તેલીબિયાં, પશુ આહાર, મગફળી, મધ, ઇથેનોલ અને તમાકુ.

પીયૂષ ગોયલ અને કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે ભારતીય ખેડૂતો જેનું પૂરતું ઉત્પાદન કરે છે તે બધું જ આ સોદામાંથી બાકાત છે, તેથી ભય રાખવાની કોઈ જરૂર નથી.

૨. રશિયન તેલનો પેચીદો પ્રશ્ન અને સરકારનું મૌન

બીજો અને મહત્વનો પ્રશ્ન એ છે કે શું ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે? ટ્રમ્પના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરમાં આ વાતનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ છે, પરંતુ કોઈ કેન્દ્રીય મંત્રી તરફથી આ અંગે સીધો જવાબ મળ્યો નથી. પીયૂષ ગોયલે પણ એમ કહીને વાત ટાળી હતી કે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાના મુદ્દે વિદેશ મંત્રાલય જવાબ આપશે.

જ્યારે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી ન હતી, ત્યારે મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે ૫ ફેબ્રુઆરીએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં માત્ર એટલું જ કહ્યું હતું કે, "ભારત સરકારની પહેલી પ્રાથમિકતા ભારતના ૧.૪ અબજ લોકોની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની છે."

૩. ટ્રમ્પનો એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર: કડક દેખરેખ અને ધમકી

૨ ફેબ્રુઆરીની ટ્રમ્પની પોસ્ટ અને ૭ ફેબ્રુઆરીના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર મુજબ, ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે અને અમેરિકા પાસેથી ઉર્જા પુરવઠો ખરીદશે. ઓર્ડરમાં જણાવાયું છે કે યુએસ વાણિજ્ય વિભાગ અને વિદેશ વિભાગ ભારત પર સતત દેખરેખ રાખશે કે ભારત રશિયા પાસેથી સીધી કે આડકતરી રીતે ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદતું નથી ને? જો ભારત ફરીથી ખરીદી શરૂ કરશે, તો ૨૫% વધારાનો ટેરિફ ફરી લાદવામાં આવશે.

જોકે, પિયુષ ગોયલ પોતાના નિવેદન પર અડગ છે કે વેપાર કરારમાં "કોણ શું ખરીદશે અથવા ક્યાંથી ખરીદશે" તેની ચર્ચા થઈ નથી.

એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરનો ભયાનક ટેક્સ્ટ: ટ્રમ્પે આ ઓર્ડરને "રશિયન ફેડરેશન સરકાર દ્વારા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને આપવામાં આવતા ખતરાઓને સંબોધવા માટે ફરજોમાં ફેરફાર" શીર્ષક આપ્યું છે. તેમાં લખ્યું છે:

"વાણિજ્ય સચિવ, રાજ્ય સચિવ, ટ્રેઝરી સચિવ અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર નંબર ૧૪૩૨૯ ની કલમ ૭ હેઠળ દેખરેખ રાખશે કે ભારત રશિયા પાસેથી સીધી કે આડકતરી રીતે તેલ ખરીદતું નથી. જો વાણિજ્ય સચિવને કોઈ પુરાવો મળે, તો સંબંધિત ઉચ્ચ અધિકારીઓ મને ભારત સામે ૨૫% ટેરિફ ફરીથી લાદવા સહિતના જરૂરી પગલાંની જાણ કરવા માટે બોલાવશે."

આ પણ વાંચો

Iran vs US: ‘યુદ્ધ થાય તો થાય પણ પરમાણુ પ્રોગ્રામ....’; ઈરાને અમેરિકાને આપી ખુલ્લી ધમકી