US Iran War: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી એકવાર તણાવ વધ્યો છે. બંને દેશો એકબીજા સામે શ્રેણીબદ્ધ હુમલાઓ શરૂ કરી રહ્યા છે. જોકે, લશ્કરી શક્તિનું આ પ્રદર્શન વાટાઘાટોમાં ફાયદો મેળવવાની વ્યૂહરચનાનો ભાગ હોઈ શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય ભાષામાં, તેને બળજબરીથી રાજદ્વારી અને કટ્ટરતાનું મિશ્રણ માનવામાં આવે છે. અમેરિકાએ તાજેતરમાં આઠ ઈરાની સ્થળો પર હુમલો કર્યો હતો, જ્યારે ઈરાને બહેરીન અને કુવૈત પર જોરદાર હુમલો કરીને બદલો લીધો હતો. અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ વિશ્વભરના ઘણા દેશોને અસર કરી રહ્યું છે, અને તેની અસરો પહેલાથી જ દેખાઈ રહી છે.
શું શક્તિ પ્રદર્શન કરીને જમીન મેળવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે? બંને દેશો વાટાઘાટોના ટેબલ પર નબળા દેખાવા માંગતા નથી, તેથી તેઓ સમયાંતરે લશ્કરી કાર્યવાહી અને એકબીજા સામે કઠોર નિવેદનોનો આશરો લઈ રહ્યા છે જેથી તેમના વિરોધીઓ પર દબાણ લાવી શકાય. ટ્રમ્પ ઈચ્છે છે કે ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને સંપૂર્ણપણે બંધ કરીને તેમની માંગણીઓ પર સંમત થાય, જ્યારે ઈરાન હવે અડગ છે.
બજારની અસ્થિરતા અને રાજકીય લાભ યુએસ-ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવનું તાત્કાલિક પ્રતિબિંબ તેલ અને શેરબજારો પર પડે છે. મુખ્ય રાજકીય વિકાસ પણ બજારની દિશાને પ્રભાવિત કરે છે. જોકે, યુએસ-ઈરાન યુદ્ધ ફક્ત બજારને પ્રભાવિત કરવા વિશે નથી.
શું ઇઝરાયલ ટ્રમ્પ પર દબાણ લાવી રહ્યું છે? ઇઝરાયલે લાંબા સમયથી ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને તેની સુરક્ષા માટે ખતરો ગણાવ્યો છે. તેથી, ઇઝરાયલી ચિંતાઓ અમેરિકાની ઇરાન નીતિને પ્રભાવિત કરે તે સ્વાભાવિક છે. જોકે અમેરિકા તેના રાષ્ટ્રીય હિતોના આધારે નિર્ણયો લેવાનો દાવો કરે છે, બંને દેશો વચ્ચે મજબૂત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી છે.
વાટાઘાટો અને દબાણ વ્યૂહરચનાઓ વાટાઘાટો ચાલુ હોવા છતાં, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ સંબંધિત ઘટનાઓ ઘણીવાર બની છે. આનો હેતુ એક પક્ષને મજબૂત તરીકે રજૂ કરવાનો અને બીજા પક્ષને વધુ છૂટછાટો આપવા દબાણ કરવાનો હોઈ શકે છે. બંને દેશો વાટાઘાટો દરમિયાન તેમના સ્થાનિક રાજકારણમાં નબળાઈનો સંદેશ મોકલવાનું ટાળવા પણ માંગે છે.
વાટાઘાટો અને દબાણ વ્યૂહરચનાઓ વાટાઘાટો ચાલુ હોવા છતાં, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ સંબંધિત ઘટનાઓ ઘણીવાર બની છે. આનો હેતુ એક પક્ષને મજબૂત તરીકે રજૂ કરવાનો અને બીજા પક્ષને વધુ છૂટછાટો આપવા દબાણ કરવાનો હોઈ શકે છે. બંને દેશો વાટાઘાટો દરમિયાન તેમના સ્થાનિક રાજકારણમાં નબળાઈનો સંદેશ મોકલવાનું ટાળવા પણ માંગે છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને યુરેનિયમ સંઘર્ષ ઈરાન હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને એક વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે જુએ છે. વિશ્વના તેલનો નોંધપાત્ર હિસ્સો તેમાંથી પસાર થાય છે, જે તેને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. બીજી તરફ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને તેના સાથી દેશો ઇચ્છતા નથી કે કોઈ એક દેશ આ ક્ષેત્રમાં વધુ પડતો પ્રભાવ ધરાવે. વધુમાં, ઈરાનના યુરેનિયમ સંવર્ધન કાર્યક્રમ પર લાંબા સમયથી વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.
શું ઘરેલુ રાજકારણ પણ એક પ્રભાવ છે? યુએસ ચૂંટણી ચક્ર દરમિયાન રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના મુદ્દાઓ ઘણીવાર સામે આવે છે. આવા સમયે, મજબૂત નેતૃત્વની છબી રજૂ કરવી એ કોઈપણ રાષ્ટ્રપતિ માટે રાજકીય રીતે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે શાંતિ અને શક્તિની છબી એકસાથે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ રાજકીય વ્યૂહરચનાનો ભાગ હોઈ શકે છે.