US-Israel Iran War: ઈરાન-યુએસ-ઈઝરાયલ યુદ્ધને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે LPG અને કુદરતી ગેસના પુરવઠા પર નોંધપાત્ર અસર પડી છે. તેના જવાબમાં, ભારતના પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે કુદરતી ગેસની ફાળવણી માટે સ્પષ્ટ પ્રાથમિકતા યાદી જારી કરી છે. ગેસની અછતની સ્થિતિમાં, હવે તે નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે કયા ક્ષેત્રને સૌથી વધુ ગેસ મળશે.
કયા ક્ષેત્રોમાં ગેસ કાપનો સામનો કરવો પડશે નહીં? સરકારે જણાવ્યું છે કે ઘરેલુ વપરાશકર્તાઓ અને આવશ્યક ક્ષેત્રોમાં કોઈ અછતનો સામનો કરવો પડશે નહીં. તેથી, તેમને 100% પુરવઠો મળશે, એટલે કે કોઈ કાપ નહીં. આમાં શામેલ છે:
પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG): પાઇપ દ્વારા ઘરોમાં સીધો ગેસ પૂરો પાડવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ રસોઈમાં થાય છે.
CNG: વાહનો, ઓટો અને જાહેર પરિવહન માટે સંકુચિત કુદરતી ગેસ.
LPG ઉત્પાદન: ઘરેલુ રસોઈ ગેસ સિલિન્ડર બનાવવા માટે વપરાતો ગેસ.
પાઇપલાઇન ચલાવવા માટે જરૂરી બળતણ: ગેસ પરિવહન માટે વપરાતો ગેસ.
આ ક્ષેત્રો સામાન્ય લોકોના રોજિંદા જીવનનો અભિન્ન ભાગ છે, તેથી સરકારે તેમને ટોચની પ્રાથમિકતા આપી છે. ઘરેલુ PNG અને CNG સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત કરવામાં આવશે જેથી લોકોને રસોઈ કરવામાં કે વાહન ચલાવવામાં કોઈ સમસ્યાનો સામનો ન કરવો પડે.
કયા ક્ષેત્રો ગેસ કાપનો સામનો કરશે? કેન્દ્ર સરકાર ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોને ગેસ ફાળવણી ઘટાડશે. આ ક્ષેત્રોને તેમના અગાઉના સરેરાશ વપરાશના આધારે ઘટાડો થયેલ ગેસ મળશે. આનો અર્થ એ થયો કે કંપનીને છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં તેના ગેસ વપરાશના માત્ર એક ટકા જ મળશે.
ચા ઉદ્યોગ અને અન્ય ઉત્પાદન ક્ષેત્રો: છેલ્લા છ મહિનામાં સરેરાશ વપરાશના માત્ર 80%.
ખાતર કંપનીઓ: 70% ફાળવણી.
તેલ રિફાઇનરીઓ: 65% ફાળવણી.
હોટેલ એસોસિએશને પહેલેથી જ ચેતવણી આપી છે કે જો વાણિજ્યિક ગેસ ઉપલબ્ધ નહીં થાય, તો બેંગલુરુ જેવા શહેરોમાં હોટલો બંધ થવા લાગશે. સરકારનું ધ્યાન સામાન્ય માણસ પર છે, તેથી ઘરેલુ અને આવશ્યક ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે, અને જો જરૂરી હોય તો આગળના પગલાં લેવામાં આવશે.
કેન્દ્ર સરકારે ગેસ વિતરણમાં કાપ મૂકવાનો નિર્ણય કેમ લીધો?આ નિર્ણય એટલા માટે લેવામાં આવ્યો કારણ કે ભારત તેની LPG જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો, મુખ્યત્વે મધ્ય પૂર્વમાંથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આયાત કરે છે. યુદ્ધને કારણે આયાત બંધ થઈ ગઈ છે, જેના કારણે કોમર્શિયલ LPG (હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ માટે) ની પહેલાથી જ અછત સર્જાઈ છે. સ્થાનિક LPG બચાવવા માટે, સરકારે રિફાઇનરીઓને ઉત્પાદન વધારવાનો આદેશ આપ્યો છે અને સ્ટોક બચાવવા માટે સ્થાનિક સિલિન્ડરો માટે બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ કર્યો છે.
પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય જણાવે છે કે દેશનો LPG સ્ટોક હાલમાં 40 દિવસ માટે પૂરતો છે. અમેરિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાંથી વૈકલ્પિક આયાત વધારવામાં આવી રહી છે. જો કે, જો કટોકટી ચાલુ રહેશે, તો ઉદ્યોગો પર અસર પડશે, જેમ કે ચાના બગીચાઓમાં ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને ખાતર કંપનીઓની કામગીરી.