પૃથ્વી સાથે ટકરાશે ભીષણ સૌર તોફાન, નાસાએ જાહેર કર્યું એલર્ટ, ભારતમાં શું થશે અસર?

અવકાશમાં એક મોટી હલચલ થઈ છે. સૂર્યમાંથી એક અત્યંત તીવ્ર અને શક્તિશાળી તોફાન નીકળ્યું છે.

અવકાશમાં એક મોટી હલચલ થઈ છે.

Source : ANI

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• સૂર્યમાંથી અત્યંત શક્તિશાળી સૌર તોફાન પૃથ્વી તરફ આગળ વધે છે.
• 8 જૂન, 2026એ પૃથ્વી પર G3 શ્રેણીનું વાવાઝોડું ત્રાટકશે.
• આકાશમાં રંગબેરંગી અરોરા, અને “કેનિબલ” તોફાનનો ખતરો વધે છે.

અવકાશમાં એક મોટી હલચલ થઈ છે. સૂર્યમાંથી એક અત્યંત તીવ્ર અને શક્તિશાળી તોફાન નીકળ્યું છે. આ સૌર તોફાન સીધું પૃથ્વી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ તોફાન 8 જૂન, 2026, સોમવારના રોજ ગમે ત્યારે આપણી પૃથ્વી સાથે ટકરાઈ શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ વર્ષનો સૂર્યનો સૌથી તીવ્ર વિસ્ફોટ છે. આ વિસ્ફોટથી અવકાશમાં ચુંબકીય ગેસનો વિશાળ વાદળ સર્જાયું છે. યુએસ સ્પેસ એજન્સી નાસા આ ઘટનાને લઈને એલર્ટ પર છે 

આ ભયને ધ્યાનમાં રાખીને હવામાનશાસ્ત્રીઓએ પૃથ્વી માટે એક મજબૂત "G3" શ્રેણીના ભૂ-ચુંબકીય તોફાનની ચેતવણી જાહેર કરી છે. આ વિસ્ફોટની સૌથી અનોખી અસર આકાશમાં જોવા મળશે. વૈજ્ઞાનિકોની આગાહી છે કે આ તોફાન ઉત્તર ભારતના પર્વતીય પ્રદેશો, સમગ્ર યુરોપ અને ઓસ્ટ્રેલિયાના આકાશમાં રંગબેરંગી અવકાશી પ્રકાશ એટલે કે અરોરા જોવા મળી શકે છે. 

સૂર્યનો આ અત્યંત તીવ્ર અને ગાઢ "ફિલામેન્ટ" શું છે?

આ સમગ્ર ઘટના સૂર્યના એક ખાસ હિસ્સા "એક્ટિવ રીઝન  4461"થી શરૂ થઈ છે. 6 જૂન, 2026ની સવારે આ પ્રદેશમાં એક શક્તિશાળી વિસ્ફોટ થયો. વૈજ્ઞાનિક રીતે તેને M1.8 કેટેગરીની સોલર ફ્લેયર કહેવામાં આવે છે. આ એક મધ્યમ-કક્ષાનો સૌર વિસ્ફોટ છે. આ વિસ્ફોટ સાથે સૂર્યમાંથી એક અત્યંત ગાઢ અને ભારે ચુંબકીય ફિલામેન્ટ ફાટી નીકળ્યો. તમે આ ફિલામેન્ટને વીજળીથી બનેલા તરતા પુલ તરીકે વિચારી શકો છો. તે અત્યંત ઠંડા અને ગાઢ ચુંબકીય ગેસથી ભરેલું છે. આ ફિલામેન્ટ હાલમાં આશરે 1,400 કિલોમીટર પ્રતિ સેકન્ડની ગતિ કરી રહ્યું છે. તે સીધું પૃથ્વી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. તે જેટલું ભારે અને ઝડપી હશે, તેની અસર એટલી જ વધુ થશે.

શું પૃથ્વીનું રક્ષણાત્મક કવચ નબળું પડશે?

જ્યારે આ ચુંબકીય વાદળ પૃથ્વીની નજીક આવશે ત્યારે આપણું રક્ષણાત્મક કવચ ચુંબકમંડળ તેનો પ્રતિભાવ આપશે. અવકાશ વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ તોફાનની સાચી અસર ચોક્કસ ચુંબકીય દિશા (BZ) પર આધાર રાખે છે. જો તોફાનની ચુંબકીય દિશા દક્ષિણ તરફ દિશામાન કરવામાં આવે, તો તે અસ્થાયી રૂપે આપણી રક્ષણાત્મક કવચ ખોલશે.

જેમ જેમ રક્ષણાત્મક કવચ ખુલશે સૂર્યની ઊર્જા સીધી આપણા વાતાવરણમાં પ્રવેશ કરશે. ત્યારે જ આકાશમાં સુંદર લીલો, જાંબલી અને લાલ પ્રકાશ દેખાશે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આ વાવાઝોડું એટલું શક્તિશાળી છે કે તે "G3" થી "G4" સુધી પણ વધી શકે છે, જેનો અર્થ થાય છે ગંભીર શ્રેણી. જો આવું થાય, તો ઉત્તર ભારતમાં પણ રાત્રિનું આકાશ રંગ બદલતું દેખાશે.

"કેનિબલ" વાવાઝોડાનો ખતરો શું છે, અને આપણને ચોક્કસ ચેતવણી ક્યારે મળશે?

આ અઠવાડિયે સૂર્ય સતત સક્રિય રહ્યો છે. અગાઉ 3 જૂને એક અન્ય હિસ્સો એક્ટિવ રિઝન 4455" માંથી કેટલાક નબળા વાવાઝોડા નીકળ્યા હતા. હવે, ખતરો એ છે કે આ નવું સુપરફાસ્ટ વાવાઝોડું તેના માર્ગમાં આવતા જૂના વાવાઝોડાને પાછળ છોડી દેશે. વિજ્ઞાનમાં આને "કેનિબલ CME" કહેવામાં આવે છે, જ્યાં એક મજબૂત વાવાઝોડું તેની આગળ ધીમા વાવાઝોડાને ઘેરી લે છે. જ્યારે આવું થાય છે ત્યારે તે વધુ શક્તિશાળી બનશે અને અથડાશે.