નેપાળમાં અચાનક આવેલા પૂરને કારણે લાખો લોકો બેઘર થઈ ગયા છે. ગુમ થયેલા લોકોને શોધવા માટે બચાવ કામગીરી ચાલી રહી છે. નેપાળના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરના વિનાશક પૂરથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાંથી 323 થી વધુ વિદેશી નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ઉપલબ્ધ માહિતી દર્શાવે છે કે 39 દેશોના આશરે 590 વિદેશી નાગરિકો ગુમ છે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે સરકાર પડોશી દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સાથે સતત સંપર્ક અને સંકલન જાળવી રહી છે. મોટી સંખ્યામાં વિદેશી નાગરિકો હજુ પણ ગુમ છે તે જોતાં મંત્રાલયમાં એક ઈમરજન્સી કંટ્રોલ રુમ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે જે સંબંધિત એજન્સીઓ તેમજ ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારો સાથે સંકલન કરી રહ્યું છે.
વિદેશી નાગરિકો સંબંધિત જાણકારી રાજદ્વારી મિશન દ્વારા સતત શેર અને અપડેટ કરવામાં આવી રહી છે. મિશન ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારોનો સંપર્ક કરવામાં જરૂરી સહાય પૂરી પાડવામાં અને મૃતદેહોની ઓળખ અને સ્વદેશ પરત મોકલવામાં પણ મદદ કરી રહ્યા છે.
ભારત અને ચીનની નિષ્ણાત ટીમો બચાવ કામગીરી હાથ ધરી રહી છે
નેપાળના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત અને ચીનની નિષ્ણાત ટેકનિકલ ટીમો સુરંગોમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવા માટે નેપાળ પહોંચી છે. નેપાળી અધિકારીઓ સાથે સંકલનમાં ભારતના અગિયાર અને ચીનના નવ નિષ્ણાતો બચાવ કામગીરીમાં રોકાયેલા છે. ભારતીય ટીમ મેલુંગ (ચિલીમે) અને સ્યાફ્રુબેસીમાં ટનલ બચાવ કામગીરીમાં મદદ કરી રહી છે, જ્યારે ચીની ટીમ ઉપલા ત્રિશુલી-3A ટનલ બચાવ કામગીરીમાં મદદ કરી રહી છે. દક્ષિણ કોરિયાની એક ટીમ પણ તૈનાત કરવામાં આવી છે.
વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ડીએનએ વિશ્લેષણમાં નિષ્ણાત ભારતના 18 ફોરેન્સિક નિષ્ણાતોની એક ટીમ 29 ઓગસ્ટથી નેપાળમાં હાજર છે. આ સંદર્ભમાં બંને દેશો વચ્ચે સંકલન ચાલુ છે.
ઘણા દેશો તરફથી રાહત અને બચાવ સામગ્રી પ્રાપ્ત થઈ રહી છે
વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે નેપાળને ભારત, ચીન, જાપાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ), દક્ષિણ કોરિયા અને અન્ય દેશો અને ભાગીદારો તરફથી નોંધપાત્ર બચાવ અને રાહત સહાય મળી છે. આ સહાયમાં બ્રિજ યુનિટ, ફ્રીઝર, જનરેટર સેટ, સોલાર લેમ્પ, ડીએનએ પરીક્ષણ કીટ, કટોકટી રાહત સાધનો, તંબુઓ, ધાબળા, સ્લીપિંગ બેગ, ખાદ્ય પદાર્થો અને દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત અને ચીન સહિતના દેશોમાંથી રાહત પુરવઠો નેપાળ પહોંચી ચૂક્યો છે. UAE, મ્યાનમાર, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, કતાર, યુનાઇટેડ કિંગડમ, ઓસ્ટ્રેલિયા, દક્ષિણ કોરિયા, જાપાન, ન્યુઝીલેન્ડ, મલેશિયા અને સિંગાપોર સહિત અનેક દેશોમાંથી વધુ રાહત સામગ્રી પહોંચવાની પ્રક્રિયામાં છે. આ ઉપરાંત, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN), વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO), વિશ્વ ખાદ્ય કાર્યક્રમ (WFP) અને યુનિસેફ સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ અને ભાગીદારો તરફથી સહાય મળી રહી છે.
પુનર્નિર્માણ માટે જરૂરી આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય
મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે પૂરના નુકસાન અને જરૂરિયાતોનું પ્રારંભિક મૂલ્યાંકન ચાલી રહ્યું છે. નુકસાનની વાસ્તવિક હદ નક્કી કરવા માટે પોસ્ટ-ડિઝાસ્ટર નીડ્સ એસેસમેન્ટ (PDNA) પછીથી હાથ ધરવામાં આવશે.
પૂર અને આપત્તિએ ઘરો, રસ્તાઓ, પુલો અને હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ સહિત મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓને નોંધપાત્ર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. નેપાળને પુનર્વસન અને પુનર્નિર્માણ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહાયની જરૂર પડે તેવી શક્યતા છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે જેમ જેમ મૂલ્યાંકન આગળ વધશે નેપાળ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને તેની ચોક્કસ જરૂરિયાતો વિશે પછીથી જાણ કરશે.
મૃતદેહોની ઓળખ માટે DNA નમૂના લેવામાં આવ્યા
વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે જે લોકોના મૃતદેહો લાંબા સમય સુધી પાણીની અંદર રહેવાને કારણે ઓળખી શકાતા નથી તેમના મૃતદેહોને અસ્થાયી રૂપે દફનાવવામાં આવ્યા છે. દફનવિધિ પહેલાં, તબીબી ટીમોએ દરેક મૃતકના ડીએનએ નમૂના એકત્રિત કર્યા જેથી ભવિષ્યમાં પરિવારોના ડીએનએ રેકોર્ડ સાથે મેચ કરીને ઓળખની પુષ્ટિ કરી શકાય. જો જરૂરી હોય તો ધાર્મિક વિધિઓ માટે મૃતદેહોને બહાર કાઢવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે. મંત્રાલય અનુસાર, આવા મુશ્કેલ સંજોગોમાં મૃતદેહોને સંભાળવા માટેના માનક પ્રોટોકોલ અને માર્ગદર્શિકાનું સંપૂર્ણ પાલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.